Volkswagen Up 75pk

Inleiding

Aan een ratio van één op vier nieuw ingeschreven wagens, maken kleine stadsauto's het goede weer vandaag de dag. Volkswagen's eerdere pogingen om voet aan wal te krijgen in dit uiterst competitieve segment, kenden met de Lupo en de Fox maar een matig succes. Het lijkt al bij al niet zo eenvoudig om zonder het doelpubliek al te diep in de geldbeugel te doen graaien, hen een kwalitatief hoogstaand product aan te kunnen bieden. Deze Up! krijgt de opdracht het tij te doen keren en mag daarvoor rekenen op de naam en faam van het merk enerzijds, en een vanafprijs die onder de psychologische grens van € 10.000 gehouden wordt anderzijds. Dat is nog steeds een bom duiten voor een auto van amper 3,5 meter lang, maar zowel tweelingbroertjes Seat Mii en Skoda Citigo zullen wellicht die pijn wat kunnen verzachten.

De op het Autosalon van Frankfurt voorgestelde Up wordt gebouwd in de fabriek van Bratislava (Slowakije) en wordt vanaf januari 2012 in België leverbaar in drie uitvoeringen: Take Up, Move Up en de topversie High Up. Op basis van deze laatste brengt VW ook twee lanceringsversies uit, de Black Up en White Up. Die dan, je raadt het al, zwarte dan wel witte kleuren krijgen aangemeten in de cabine en op het plaatwerk. Naast een benzinemotor van 60 of 75pk, is de Up ook leverbaar met een motor op aardgas (Eco-up) die kan pronken met een uitstoot van slechts 79gr CO2/km. Je tank volgooien met dit spul is vandaag nog erg problematisch bij gebrek aan voldoende leveranciers, maar VW hoopt dat er tegen dan voldoende brandstofstations het gas zullen aanbieden. De zuinigste benzine-uitvoering met 60pk heeft dankzij Bluemotion ingrepen genoeg aan 4,2l/100km in de gemengde cyclus, wat overeenkomt met een CO2 uitstoot van 97gr/km. De meest performante benzineversie puurt 75pk uit de drie cilinders bij 6.200 omwentelingen per minuut, wat een gemend verbruik van 4,7 liter/100km en een uitstoot van 108gr CO2/km met zich meebrengt. Een dieselstoker staat niet op het programma; een electrische versie, E-Up gedoopt, wordt vanaf 2013 wél gecommercialiseerd. Bovendien staat ook een vijfdeurs op de planning en zijn verdere versies zeker niet uitgesloten.

Exterieur

Voor het ontwerp van de Up mochten de tekenaars van VW starten vanaf een maagdelijk wit blad. En dat is ongebruikelijk, want de Duitsers zijn koning in het doorontwikkelen van bestaande versies, waarbij elke extravagantie in het uiteindelijke resultaat zorgvuldig is geweerd. Gelukkig hebben de ontwerpers die kans duidelijk aangegrepen. Mede dankzij de zuiderse inbreng van Walter de Silva, hoofd van VW's ontwerpafdeling, ontbreekt het de Up zeker niet aan flair. Het concept is goed doordacht en straalt optimisme uit. De vorm van het lachende mondje die de sympathieke snuit siert, wordt bijvoorbeeld consequent herhaald in de dubbel uitgevoerde gordellijn en de inkepingen in de achterbumper. De achterklep, geflankeerd door verticale lichtunits, lijkt op een kaderloos televisiescherm, maar is in werkelijkheid weldegelijk op een solide metalen structuur gemonteerd. De deuren zijn aan de grote kant, wat niet zo handig is in een volgeparkeerd stadscentrum, maar de even lange vijfdeurs zal daar ongetwijfeld minder problemen mee hebben. De gordellijn is laag en de ruiten bijgevolg groot, wat een goed overzicht vanuit de bestuurderspositie garandeert en ook de lichtinval in het interieur ten goede komt. Prettig detail vinden we ook dat kinderen achterin op die manier probleemloos naar buiten kunnen turen. Knap van VW dat de ramen, ondanks hun relatieve grootte ten opzichte van het zijportier waarin ze verdwijnen, toch volledig naar beneden kunnen. Jammer is dan weer wel dat de bestuurder en passagier enkel hun eigen ruit kunnen bedienen.

Om de binnenruimte verder te optimaliseren en in één beweging een krachtig uiterlijk te verkrijgen, werden de wielen zoveel mogelijk op de uithoeken ingeplant. Het karretje is 3,54m lang, 1,64m breed en 1,48m hoog en weegt rijklaar 929kg. Om een lang verhaal kort te maken: met het uitwendig ontwerp van de Up zit het wel snor. Het is zelfs VW's expliciete ambitie dat de Up net zoals de originele Beetle uitgroeit tot een rasecht icoon. Maar of het koetswerk ook voldoende uitstraling heeft om zo'n wervelwind in autoland te doen ontstaan, valt nog af te wachten.

Interieur

Ook binnenin overheerst de indruk dat VW in de meer dan vier jaar durende ontwikkelingsfase niet over één nacht ijs is gegaan. Er wordt overwegend gebruik gemaakt van harde, doch degelijk aanvoelende materialen. De bouwkwaliteit is prima, gerammel en gepiep tijdens het rijden blijven weg en ook rijgeluiden worden bovengemiddeld buitengehouden. Daarnaast valt ook de ruimte op: vooraan is die verrassend goed, wat vooral te danken is aan de middenconsole. Die zit erg diep en dus niet hinderlijk in de weg van de rechterknie, zoals we zo vaak ervaren. Ook de hoofdruimte voldoet prima, de goed gevoerde stoelen met geïntegreerde hoodsteunen zitten lekker en vallen correct af te regelen. Het stuur is wel in de hoogte maar niet in de diepte regelbaar en die functionaliteit misten we wel. Achteraan zitten twee personen vrij comfortabel en ook voor volwassenen is de hoofd- en knieruimte voldoende voor een ritje af en toe. De koffer van de vierzitter is praktisch en groot; met een volume van 251 liter hoeft de Up zich nergens voor te schamen en met de achterbank zo goed als volledig plat neergeklapt, wordt 951 liter laadvolume je deel. Dit is geen reisberline natuurlijk maar het gecreëerde ruimtegevoel in deze kleine koets verdient zonder meer een pluim.

VW maakt maakt ook veel poespas rond het optionele Maps & More infotainment systeem. Dit uitneembare, 5" grote aanraakschermpje werd samen met Navigon ontwikkeld en huisvest naast een navigatiemodule ook enkele met de boordcomputer geïntegreerde toepassingen. Het is allemaal fijn uitgewerkt en ingepast in de algemene sfeer van de wagen, maar de routebegeleiding doorheen de Romeinse binnenstad blies ons niet van onze sokkel. Daarvoor was het systeem iets te traag en was de visualisatie net iets te veel voor vrije interpretatie vatbaar. De prijs van dit systeem is nog niet bekend maar wordt in Duitsland alvast aangeboden voor € 350, wat dan weer heel schappelijk is.

Veiligheid

ABS en ASR zijn standaard, ESP is in ieder geval verkrijgbaar maar het is bij het verschijnen van dit artikel nog niet bekend op welke versies het systeem standaard zal worden gemonteerd in België. De Up is voorzien van frontale en zijdelingse airbags, maar het echte nieuws schuilt in het noodstop-hulpsysteem, dat middels een laserstraal en flink wat computerkracht een analyse maakt van je naderingssnelheid ten opzichte van een voor je liggend obstakel. Tussen de 5 en 30 km/u treedt het systeem in werking en voert indien nodig een noodstop uit tot volledige stilstand. Het is voor het eerst dat een dergelijk systeem, dat we al kennen van onder andere de Volvo XC60 en Ford Focus, op een kleine wagen wordt aangeboden. We hebben het systeem ook in de praktijk uitgetest en goed bevonden. Een kleine kanttekening ten opzichte van meer koppelzwangere wagens is echter wel op zijn plaats, want tussen 5 en 30km/u is de kans groot dat je nog flink aan het schakelen bent met deze benzineslurpende stadskar. Maar het systeem desactiveert zichzelf wanneer het koppelingspedaal of de rem door de bestuurder worden aangeraakt. In ieder geval, het in Duitsland € 590 kostende systeem kan alleen maar helpen om veel duurdere blik-, laat staan fysieke schade te vermijden. Ook een parkeerhulpsysteem is beschikbaar op VW's kleintje.

Rijgedrag

Al rijdend wordt meteen duidelijk dat de Up zich uitstekend in zijn sas voelt in het drukke verkeer van de binnenstad. Het bijzonder goed overzicht op de omgeving en het lichtvoetige stuur maken van het betere slalomwerk tussen scooter- en taxigekrioel een fluitje van een cent. Op de autosnelweg valt de electromechanische besturing wat te licht uit, maar het autootje valt nog steeds precies op koers te houden. McPherson's vooraan en een torsie-as achteraan houden alles netjes in het gareel en maken het binnenin best comfortabel. Wij reden met de Black Up, geschoeid op 16-duims velgen en laagprofiel rubber, maar hadden niet te klagen over de demping. In de lagere versies wordt 14-duims rubber gemonteerd. Vooraan brengen schijven de net geen ton wegende stadsrakker tot stilstand, bijgestaan door trommels achteraan.

VW's Up wordt door een 1 liter driecilinder benzinemotor aangedreven, en wat maakt die kleine rakker een fijn, karakteristiek geluid! De verleiding is dan ook groot om het blok flink in de toeren te jagen. Het koppel van 95Nm, dat vrijkomt tussen 3.000 en 5.000t/min en het vermogen van 75pk, dat pas tegen 6.200t/min bereikt wordt, houden je ook niet bepaald gekluisterd aan de lagere regionen van het toerentalbereik. Het is dan ook knap lastig om het opgegeven gemiddeld verbruik van 4,7 liter per 100km te halen. Bij een normale rijstijl schommelde ons gemiddelde tussen de 5,2 en 6,0 liter per 100km, wat best acceptabel te noemen is, maar in de stad is het hoegenaamd geen kunst om dit vlotjes richting de 10 te jagen. Mits voorzichtig voetenwerk hoeft het zover niet te komen natuurlijk, maar in de avondspits van Rome denk je niet aan je ecologische voetafdruk (wij alvast niet). De 75pk versie stoot 108gr CO2/km uit en brengt de Up in 13,2 seconden van nul naar honderd. In de 60pk versie blijft het koppel hezelfde, maar zakt de CO2 uitstoot naar 105gr/km en het verbruik naar 4,5 liter/100km. Beide versies zijn eveneens te verkrijgen met een Bluemotion pakket, die beide waarden nog ietsje naar beneden halen. Met de 35 liter grote benzinetank geraak je in theorie dus toch dik 800km ver. Het aan een manuele of gerobotiseerde vijfbak te koppelen blok is opgetrokken uit aluminium en er werd dermate veel aandacht besteed aan het verminderen van interne wrijvingen en het gewicht van de bewegende onderdelen, dat er geen balansassen nodig zijn in deze driecilinder. Het mag gezegd worden dat de eenheid zonder merkbare vibraties doorheen de toeren klimt; enkel in de nullast stand is een lichte trilling merkbaar.

Conclusie

Volkswagen's eerdere pogingen om voet aan wal te krijgen in het uiterst competitieve segment der stadswagentjes, kende met de Lupo en de Fox maar een matig succes. Het lijkt al bij al niet zo eenvoudig om zonder het doelpubliek al te diep in de geldbeugel te doen graaien, hen een kwalitatief hoogstaand product aan te kunnen bieden. Deze in Bratislava gebouwde Up! krijgt de opdracht het tij te doen keren en mag daarvoor rekenen op de naam en faam van het merk enerzijds, en een vanafprijs onder de psychologische grens van € 10.000 anderzijds. De zuinigste benzinemotor met 60pk heeft dankzij Bluemotion ingrepen genoeg aan 4,2l/100km in de gemengde cyclus, wat overeenkomt met een CO2 uitstoot van 97gr/km. De meest performante benzineversie puurt 75pk uit de drie cilinders bij 6.200 omwentelingen per minuut, wat een gemend verbruik van 4,7 liter/100km en een uitstoot van 108gr CO2/km met zich meebrengt. Een dieselstoker staat niet op het programma; een electrische versie, E-Up gedoopt, wordt vanaf 2013 wél gecommercialiseerd. Bovendien staat ook een vijfdeurs op de planning en zijn verdere versies zeker niet uitgesloten.

Het interieur is aangenaam ruim en degelijk uitgevoerd. Het overzicht rondom is door de grote en goed uitgekiende raamcomposities bijzonder goed, wat net zo handig is in de stad, de natuurlijke habitat van VW's kleintje. Omgevingsgeluiden worden adequaat buiten gehouden en ook het onderstel draagt zijn steentje bij aan het algemeen comfort aan boord. De binnenkant werd weliswaar strak en sober, maar naar Volkswagen's normen best speels en uitnodigd vormgegeven en die lijn wordt ook doorgetrokken naar de buitenkant. De Up is niet het zoveelste derivaat van het ondertussen al wat uitgemolken typerende VW lijnenspel, maar heeft een heel eigen karakter. Nog steeds sober en ietwat beredeneerd, maar toch sympathiek en bol van originele accenten. Concurrentie is er anderzijds zat in dit segment. De Up zal het moeten opnemen tegen de Citroen C1, Peugeot 107, Renault Twingo, Toyota Aygo, Hyundai i10, Kia Picanto, Subaru Justy, Suzuki Alto, Ford Ka ... om er maar een paar te noemen. Hoewel de Up - naar VW normen - qua ontwerp best origineel en vrolijk uit de hoek komt, én dit bovendien lijkt te kunnen paren aan een voortreffelijk ruimteaanbod en dito bouwkwaliteit, blijft het afwachten of deze A-segmenter volgens het publiek voldoende sex-appeal heeft om de meerprijs te verantwoorden.