Opel Zafira Tourer 2.0 CDTI 165pk

Inleiding

Eerst een beetje geschiedenis. Toen GM-dochter Opel net voor de millenniumwissel een compacte zevenzitter op basis van de Astra op de markt bracht, kregen de traditionele Franse monovolumebrouwers het eventjes benauwd. Eventjes? De budgetvriendelijke Zafira verkocht meteen als zoete broodjes, stak in 2005 nog een tandje bij met een over de hele lijn eleganter voorkomen en blijft tot op heden één van Opel's belangrijkste modellen. En een al even grote doorn in het oog van la connexion française. Begin 2011 bracht de Bliksem de Zafira Tourer Concept mee naar het autosalon van Geneve, een studiemodel dat niet alleen een stuk groter leek dan de huidige Zafira, maar ook "meer Insignia" was. Voor Opel is dat synoniem voor premium. Beide indrukken bleken correct, toen de Duitsers in juni van vorig jaar de Zafira Tourer officieel voorstelden. Vandaag buigen we ons over de details van die gedaantewisseling.

Groter en sjieker: het kan haast niet anders of de prijs moest mee omhoog. Laat je dan ook niet vangen door het prijskaartje dat op de oude Zafira plakt, die tot nader order als budgetvriendelijk(er) alternatief in het gamma blijft. Die moet nu minstens € 21.550 kosten, wat een flinke slok meer is dan de instapprijs van de nieuwe Tourer, dewelke al vanaf € 20.350 van de hand gaat. Zoals aangekondigd is dat is maar de helft van het verhaal: de oude Zafira rolt enkel nog in het middelste uitvoeringsniveau van de band - Enjoy meerbepaald - en krijgt altijd de 1.7 CDTi Ecoflex onder de klep. De nieuwe Zafira Tourer daarentegen, stapt in met een 115pk sterke1.8 benzine in de Essentia livrei. Die naam dekt de lading: wil je van al het nieuwe lekkers proeven, dan moet je stijgen in de rangorde én de optielijst. Zodoende kost onze testwagen, een Cosmo met de 2.0 CDTi 165pk in het vooronder zonder extra franjes alvast € 28.400. Met gemonteerde opties bijgeteld lezen we € 39.400 af van de bestelbon. Voor de goede verstaander weze het duidelijk: ook bij Opel gaat enkel de zon voor niets op.

Exterieur

De woorden ‘mooi' en ‘monovolume' ga je zelden samen in één zin terugvinden. Wanneer het dan wel een keer gebeurt, heb je met een speciale wagen te maken. Want dan heeft die het potentieel om tegelijkertijd twee heel verschillende groepen mensen te bekoren: zij die vooral de ruimte willen en zich er bij hebben neergelegd dat esthetiek dan willes-nilles een lagere prioriteit kreeg; en zij die een monovolume omwille van diezelfde reden hardnekkig weren uit hun shortlist, ofschoon die rationeel gezien misschien het best de noden dekt. De Zafira Tourer is zo'n wagen.

Nochtans moet het niet zo vanzelfsprekend zijn geweest om een elegante koets te tekenen als de hoogte van de wagen op 1,69m is vastgelegd. En toch zijn de tekenaars uit Russelsheim daar aardig in geslaagd. Als we proberen uit te pluizen waarom het resultaat zo lekker smaakt, vallen meteen enkele details op die zich op het voorplan murwen. Zoals de van de Ampera overgenomen boemerangvorm die de voorste kijkers met de mistlichten verbindt, de eveneens boemerangvormige LED achterlichten (€ 300), de achteruitrijspiegels die voortaan op de deurpanelen staan of de knappe negentienduimers, waarvoor Opel traditioneel een eerder matige meerprijs voor vraagt (€ 600 vanaf de Cosmo). Maar die lokale stilistische ingrepen alleen verklaren niet de algehele gratie die over het model is neergedaald. Er is meer aan de hand.

De kwaliteit om een in wezen lomp model gratieus aan te kleden, willen we op het conto van de keuze voor gespierde proporties en een opgeruimde tekenstijl schrijven. De Tourer meet nu 4,66m lang en vooral 1,85m breed, en zag ook de spoorbreedte toenemen. Die ging naar 1,58m voor- en 1,59m achteraan. Naast de eerder genoemde uiterlijke kenmerken, valt op dat de gladde flanken enkel bijgeschminkt werden door de stilaan merk-eigen sikkelplooi, die ongehinderd doorloopt over de achterste wielkast. Net genoeg, en niets teveel. Diezelfde zijkanten bollen ook precies voldoende naar buiten en dan weer rond de onderplaat van de wagen naar binnen, wat de Tourer een gretige maar beheerste pose meegeeft. Net zoals bij de Insignia kunnen we die benadering best appreciëren.

Interieur

Het Flex7 systeem maakte de Zafira groot, letterlijk en figuurlijk. Dankzij een ingenieus uitgedokterde stoelopstelling kon je bliksemsnel en zonder moeite de achterste zetelrij in de koffervloer laten zinken, waardoor de zevenzitter prompt transformeerde in een vijfzitter met een gigantische koffer. Voor de Zafira Tourer ging Opel nog een stukje verder: op de middelste zetelrij werd de bank uit één stuk omgeruild voor drie individuele stoelen, die nu desgewenst helemaal vlak kunnen waardoor het koffervolume van 710 liter naar 1.860 liter groeit. Maar de Duitsers willen vooral de grote sier maken met het feit dat die drie stoelen niet alleen onafhankelijk van elkaar over een lengte van 210mm verstelbaar zijn, maar ook 50mm naar het midden kunnen verschoven worden met het middelste stoeltje plat. Zo krijg je een zogeheten lounge opstelling, waarbij de zijkanten van dat middelste stoeltje omgedraaid fungeren als armleuning, en de stoelen meer schouderruimte krijgen aan de buitenkant. Knap gevonden. De stoelen kantelen ook probleemloos naar voren om de achterste zetelrij toegankelijk te maken. En aangezien de drie passagiersstoelen ruim in de lengte verstelbaar zijn (280mm, een record in dit segment) kan je ofwel heel erg ruime middelste plaatsen creëren, ofwel extra beenruimte genereren voor de achterste zetelrij. Opel is tuk op het woordje Flex: in de Tourer maken ze duidelijk waarom. Alleen moet je daar nu wel voor bijbetalen. Flex7 kost € 500 bij en Lounge Seating € 250 (standaard op de Cosmo).

We kunnen nog wel even doorbomen over de uitmuntende flexibiliteit van het interieur. Zoals de in totaal 30 opbergvakjes die Opel als paaseieren in het interieur verborg, of de geniale FlexRail die de middenconsole omtovert in een bijzonder handig opbergvak/bekerhouder. Maar dan vertellen we maar de helft van het verhaal. Want net als bij de buitenkant, stond ook binnenin de Insignia model voor de aankleding. Ook hier is dat een goede zaak. Opel maakte het interieur merkbaar stiller, omwikkelde alle panelen in leuk ogend en aangenaam aanvoelende materialen en kopieerde de prima ergonomie vanuit het vlaggenschip van de vloot. In de topversie is het bijzonder fijn toeven: de rode sfeerverlichting is erg geslaagd, de lederen zetelbekleding (€ 1.450) incl. verwarmbare voorzetels ogen onberispelijk. Opteer je voor het Seat Comfort pakket (€ 550), dan zit je in razend goed zittende ergonomische sportzetels vooraan. Navigatie en hifi van de bovenste plank zijn apart verkrijgbaar, maar zijn het voordeligst in pakketcombinaties. Het ligt er maar aan wat je wil: bij Opel moet je tegenwoordig weer keuzes maken.

Extra lof tenslotte voor het panoramisch dak: voor € 1.250 krijg je niet alleen een vast glazen dak achteraan, maar loopt ook de hittewerende voorruit naadloos een eind in het dak door. In ware vliegeniersstijl opent dat gezichtsveld letterlijk de ogen. Te ver onder de verkeerslichten doorgereden? Geen probleem. In het heuvelland de blik op de horizon behouden? Als vaneigens. Instant koppijn als de zon erop zit? Moet je erbij nemen, al schuift de hemelbekleding desgewenst wel in zijn klassieke positie terug als je genoeg Tom Cruise hebt gespeeld. We like.

Veiligheid

Een adaptieve, op radar gebaseerde snelheidsregelaar is niets nieuw, maar kwamen we nog niet vaak tegen in het segment van de (middel)grote monovolumes. Als onderdeel van een totaalpakket (€ 1.250) dat nog andere veiligheidssnufjes groepeert, meet het voortdurend de naderingssnelheid tot de voorganger. De Zafira Tourer remt vervolgens zelf bij om een instelbare tussenafstand te behouden. Als een aanrijding dreigt, gaat hij volautomatisch in de ankers om de impactsnelheid zo klein mogelijk te maken. Helemaal tot stilstand komen doet het ding evenwel niet. Erg fijn om zo'n proactieve knaap onder de schoen te hebben; niet enkel op een dunbevolkte snelweg maar ook al rustig schuivend in de file bewijst het systeem zijn nut. Zelfs in onze testwagen, ondanks het feit dat die niet met een automaat, maar met een manuele zesbak door het leven gaat en je dus wel moet volgen met het pookje als de snelheidswissels groot zijn. Al is enige gewenning wel nodig: tussen twee auto's door van rijvak veranderen of al te vlot inpikken achter de wagen die je net heeft ingehaald, durft al eens onaangename remmanoeuvres te provoceren. Het systeem lijkt immers niet de acceleratie of deceleratie van de voorganger te meten, of doet daar alleszins niets mee. Jammer maar helaas Opel: helemáál tevreden zijn we nooit.

Daarmee hebben we het nog lang niet over al Zafira's chaperones gehad. Het Opel Eye herkent nu nog meer verkeersborden waarna het ze herhaalt op de boordcomputer en dat is knap uitgewerkt, al blijven we de meerwaarde in dergelijke talenten zoeken zolang er met die informatie verder niets gebeurt. In de spiegels zitten lichtjes die je waarschuwen als er zich iemand in je dode hoek bevindt, en de rijstrookverlatingsassistent waarschuwt je wanneer je ... van je rijstrook afwijkt. Automatische correcties voert de Zafira dan weer niet uit. Loopt een ritje ondanks al die waakhonden toch een keertje fout af, weet dan dat de crash test dummies van het EuroNCAP instituut vorig jaar de maximale vijf sterretjes rond hun geblutste buil zagen cirkelen.

Rijgedrag

Op de parking van de supermarkt parkeerden we onze Zafira Tourer niet geheel toevallig eventjes naast zijn gedoodverfde rivaal: de Ford S-Max. Dat is - of beter was - de enige vierwieler op de markt die een succesvol compromis wist te brouwen uit het ruimte-aanbod van een klassieke monovolume, de hoge zit en stoere pose van een SUV en het beheerste rijgedrag van een berline. Het was een mix die de "snelle papa of mama" wel kon smaken: een doelgroep die nog niet verzadigd was volgens de Duitse GM-tak. Niet alleen qua lijnenspel heeft Opel de Ford duidelijk goed bestudeerd, ook wat de prestaties op de baan betreft, neemt de Zafira Tourer de S-Max openlijk in het vizier.

Om de 1.598kg zware koets enigszins kwiek over 's lands asfaltlinten te laten zoeven, kreeg de Tourer de voortrein van de Insignia mee en speelde de Astra donorwagen voor de achtertrein. McPherson's van voren wil dat zeggen, en de minder courante meerledige as met een Watt-stangenstelsel achteraan. Het duo zet een prettige rij-ervaring neer. Niet uitgesproken sportief, maar voldoende snedig en toch nog behoorlijk comfortabel. Voor € 950 rust je de Tourer uit met een adaptief onderstel, maar de verschillen in comfort en sportiviteit zijn zo miniem tussen de drie verschillende standen dat we het een maat voor niets vinden. Tenzij je per sé de witte wijzerplaat rood wil laten oplichten; want dat kan het knopje ook.

Zoek niet langer naar de onvermijdelijke 1.7 dieselaar in het motorenrek van de Zafira Tourer: Opel monteert enkel nog de tweeliter-variant van de zelfontbrander in haar nieuwste ruimtewonder. In 4 varianten weliswaar: twee ecotec's van 110 of 130pk en twee ecoflex'en met 130 en 165pk. De CO2 uitstoot is met 137gr/km voor al deze diesels identiek; behalve voor de minst krachtige ecoflex, die 119gr/km uitstoot. We hadden de strafste eenheid onder de kap liggen, en het moet gezegd: de 165pk en vooral de 350Nm bleken ruimschoots te volstaan in zowat alle mogelijke omstandigheden. Vaak verbaasde de 2.0 zelfs door bij erg lage toerentallen - tot onder de 1.000t/min - nagenoeg trillingsvrij te blijven draaien en toch nog potig te hernemen. Met dank ook aan de goed gespreide zesbak uiteraard. Het beloofde normverbruik van 5,2l/100km kwam dan weer nooit binnen bereik: wij noteerden na een snelwegrit van enkele honderden kilometers aan 130km/u zo'n 7,3l/100km. Niet slecht, maar verre van voorbeeldig.

Minder relevant, maar toch nog vermeldenswaardig: liefhebbers van benzinemotoren vinden hun gading in de atmosferische 1.8 met 115pk of de aangeblazen 1.4 met 120 of 140pk. En er is zelfs een versie die op aardgas tuft: de 1.6 CNG turbo genereert 150pk in ruil voor een CO2 uitstoot van 129gr/km.

Conclusie

Even in stereotiepen denken. Mama wil graag hoger zitten en prefereert bruikbare ruimte boven een flitsende koets. Geen break dus, laat staan een berline alsjeblieft. Allemaal goed en wel, zo redeneert papa ... maar als het even mag, wil de toekomstige gezinstaxi dan wel nog een beetje prettig sturen, én verleidelijk genoeg getekend zijn om van de wekelijkse wasbeurt geen karwei, maar een ritueel te maken? Trek met zo'n lastenboek naar het autosalon en de SUV's vertrappelen elkaar morsdood om als eerste hun diensten aan te mogen bieden. Maar als je geen vierwielaandrijving hoeft en door alle blingbling hebt doorzien dat het ruimte-aanbod van die pseudo-avonturiers niet veel soeps blijkt te zijn, wat blijft er dan nog over? Tot voor kort was het antwoord eensluidend: kijk eens naar de Ford S-Max. Handig toch, een pasklaar antwoord in een maatschappij verziekt door ontelbare keuzemogelijkheden ... Maar nu niet meer. Want zie: daar komt de Opel Zafira Tourer het Ford-feestje verpesten.

De Zafira Tourer ziet er een pak gelikter uit dan zijn oude naamgenoot, die nog gewoon in het gamma blijft. De Tourer is wel een stuk groter en meet 4,66m lang en 1,85m breed, en zag ook de spoorbreedte toenemen. Die ging naar 1,58m voor- en 1,59m achteraan. Voor het ontwerp stond de Insignia uit eigen rangen model en werd de snoet bijgewerkt volgens het nieuwe merksjabloon dat we al op de Ampera terugvonden. Het resultaat mag er zijn en houdt vanuit elke ooghoek steek. Ook binnenin steeg de stoffering een niveau of twee waardoor het allemaal net ietsje serieuzer overkomt, al bleef de flexibiliteit van het zitconcept evenwel behouden. Meer zelfs, het werd geperfectioneerd, vereenvoudigd en verfraaid. Maar het werd ook optioneel: standaard is de Zafira Tourer voortaan een vijfzitter. Het is overigens niet het enige item dat je van de optielijst moet plukken om de Tourer naar behoren aan te kleden.

Omdat het belangrijk was de Tourer naast wat meer standing en flexibiliteit ook een prettiger rijkarakter mee te geven, monteerden de Duitsers de voortrein van de Insignia en de achtertrein van de Astra. Een geslaagd huwelijk, zo blijkt: de Tourer rijdt voldoende snedig om zich te onderscheiden van de massa, zonder aan comfort in te boeten. Onder de kap leggen de Duitsers een 1.8 of 1.4 turbobenzine, een exemplaar dat aardgas lust of één van de vier varianten van de 2.0 CDTi. Interessantst voor onze markt is de Ecoflex met 130pk en een uitstoot van 119gr CO2/km; het performantst is de variant die uit diezelfde krachtbron 165pk weet te puren (137gr CO2/km). Onze testwagen, een Cosmo met die laatste eenheid in het vooronder begint aan € 28.400. Met gemonteerde opties bijgeteld lezen we € 39.400 af van de bestelbon. Bijna het dubbele dus van de Essentia 1.8 instapversie, die voor € 20.350 de deur uit mag.