Opel Zafira 1.9 CDTI

Inleiding

De carrière van de Opel Zafira ging van start in 1999. Op dat ogenblik was hij de eerste compacte monovolumewagen van een Duitse constructeur en daarmee geroepen om de strijd aan te gaan met de Renault Scénic, die tot dan het alleenrecht opeiste in deze categorie. De Zafira beschikte bovendien als eerste over een derde zetelrij, die volledig plat kon met een minimum aan inspanningen. Dit zogeheten ‘Flex7’-zetelsysteem was in grote mate bepalend voor het succes van de Zafira. Voor Opel, dat op dat ogenblik niet echt de wind in de zeilen had, speelde de Zafira een heldenrol. Hij kon tot vandaag ongeveer 1,4 miljoen kopers overtuigen.

Opel stelde de 2e generatie van de succesrijke Zafira dit jaar voor tijdens het salon van Genève. De opvolger charmeert met een nog ruimer en vooral veel behaaglijker ingericht interieur, dat sterk verwijst naar de actuele Astra en ook kwalitatief veelbelovend is. Voor de aandrijving is er keuze uit benzine- en dieselmotoren van 1.6 tot 2.2, met 100 tot 200 pk vermogen. In Genève werd tevens een sportieve OPC-afgeleide getoond, met 240 pk onder de kap.

Exterieur

De Zafira van de tweede generatie is er duidelijk eleganter op geworden. Hij neemt afstand van het ‘busje’ en sluit beter aan bij het beeld van de Astra, waar hij ook van afgeleid is. De nieuwe Zafira heeft een langere wielbasis (2703 mm), wat de interieurruimte ten goede komt.

Zijn snoet steekt in tegenstelling tot andere monovolumers vrij ver vooruit, wat het overzicht voor de bestuurder op het koetswerk ten goede komt. De wat klein uitgevallen buitenspiegels maken het daarentegen soms moeilijk om de achterliggende verkeerssituatie goed in te schatten. Wanneer we de afstandsbediening met afzonderlijke knoppen voor openen en sluiten drukken, gaat het ontgrendelen van de Zafira gepaard met een hels metaalachtig geluid, alsof Opel de stevigheid van de constructie hoorbaar wil accentueren…

Interieur

De instap in het interieur verloopt voor alle vier portieren bijzonder vlot. Je moet niet in Zafira klimmen, zoals bij heel wat van zijn soortgenoten het geval is. De instaphoogte is gewoon logisch en daardoor zo gemakkelijk. De Zafira van de eerste generatie liet zich al opmerken door het aanbieden van zeven zitplaatsen. De tweede generatie doet uiteraard niet onder en met zijn 2.703 mm lange wielbasis zullen die 7 niet te klagen hebben over de beschikbare ruimte. De zetels vooraan zitten zeer goed. Ze bieden een comfortabel lange zitting en dito zijdelingse steun. Er zat en hoogteregeling op ons testexemplaar, wat in combinatie met het in hoogte en diepte regelbaar stuur een prima rijhouding in de hand werkt. Jammer dat de armsteun waarvan de inclinatiehoek regelbaar is, zo aan de bestuurderzetel zit vastgehecht, dat het vastklikken van de gordel er door bemoeilijkt wordt.

Aan de voorste zetels zitten extra kaartenbakken vastgehecht, die de eerder beperkte bergruimte in de voorste portieren compenseren. De vakken in de portieren zijn wel diep genoeg en ook nog voldoende lang, maar te smal, zodat het uitvissen van spullen steevast gepaard gaat met schrammen op de handen… Tussen de voorzetels zit een fraai gevormde U-vormige handremhendel - ‘type vliegtuig’ - en een diep bergvak. Wij betreuren dat er slechts plaats is voor een enkel drankblik, beker of flesje. De middelste zetelrij laat zich heel vlot in de lengte verschuiven en zelfs met onze 1,90 m lengte kostte het geen moeite om een comfortabele reishouding te vinden. De rugleuning gaat heel gemakkelijk en mooi horizontaal plat. Ze vertonen een kuipje in de rug, wat handig is om het speelgoed van de kroost bijeen te houden, zelfs op bochtig parcours.

De achterste portierbakken zijn breder dan voorin en bieden elk een goed voorgevormde houder voor een blik of 33 cl PET-flesje. Bijzonder aangenaam vinden we het ‘panoramisch dak’ met dakconsole, een optie die 1100 € wordt aangerekend. In de aslijn van het dak loopt een console met daarin 5 opbergvakken, die gedempt naar beneden zakken zodra de vergrendelknop wordt ingedrukt. Ze zitten eerlijk verdeeld over de voorste en middelste zetelrij en zelfs passagier 6 en 7 helemaal achterin, kunnen hun snoepgoed kwijt in een uit de lucht vallend bergvak. De dakconsole zorgt tevens voor de opdeling van het dakoppervlak in vier glasstroken - ze kunnen wel niet geopend worden - die m.b.v. elektrisch bediende zonnegordijnen 2 per 2 kunnen afgeschermd worden tegen te sterk invallend zonlicht.

‘Flex 7’ is de toverformule die Opel bedacht om aan te geven dat de Zafira in enkele seconden van een zevenzitter kan omgetoverd worden tot een zes-, vijf-, vier-, drie- of tweezitter. Sjouwen met de zetels komt er niet aan te pas en een tijdelijk onderkomen zoeken voor dat mobiele meubilair al evenmin. Als extra kan de rugleuning van de passagierszetel vooraan ook nog plat, zodat een tafeltje ontstaat, waarop pa gedurende de werkweek zijn notebook, boterhammendoos of andere prularia kan stallen. Het manipuleren van de ‘Flex 7’ hocus-pocus gaat in elk geval verrassend soepel en snel. Algemeen gesproken is de aankleding van deze Cosmo-versie naar onze smaak wat sober en somber, maar we zagen in de catalogus dat het ook anders kan. De aluminium decoratiepaneeltjes die naast het scherm van de navigatie doorlopen tot bovenop het dashboard, spiegelen dan weer hinderlijk in de voorruit, zelfs bij typisch Belgisch - lees grijs - weer.

In het dashboard ontbreekt de gebruikelijke koelvloeistoftemperatuurmeter. Het optionele navigatiesysteem - in onze testwagen de ‘CD 70 Navi’ (1300 €), met Navtech CD-ROM voor de Benelux, 4 x 10 W uitgangsvermogen en 7 luidsprekers - toonde zich erg praktisch bruikbaar. De nieuwe Zafira kan maximaal 1.820 liter lading ‘slikken’, waarmee hij zijn voorganger met 120 liter overtroeft. Wanneer vijf zitplaatsen gebruikt worden, kan een royale 645 liter bagage mee op reis. De bagageruimte wordt aan indiscrete blikken onttrokken door een gemakkelijk te bedienen rolscherm. Een optioneel verticaal scheidingsnet kan zowel achter de voorste als de middelste zetelrij verankerd worden.

Veiligheid

Opel brengt alle veiligheidsvoorzieningen samen onder de noemer ‘SAFETEC’, dat alle standaard actieve en passieve veiligheidselementen combineert. Zo is er ABS met elektronische remkrachtverdeling en noodremhulp. Een compleet airbagsysteem omvat frontale airbags, zijdelingse borstkas/bekkenairbags voor de bestuurder en voorpassagier en hoofdairbags voor de voorzetels en de buitenste zetels op de tweede zetelrij. De beide plaatsen op de tweede rij zijn bovendien standaard voorzien van ISOFIX-bevestigingspunten voor kinderzitjes. We vinden ook actieve hoofdsteunen vooraan en PRS-pedalen (Pedal Release System), pedalen die zich bij een aanrijding terugtrekken, om verwondingen te voorkomen. Bij de optionele veiligheidsuitrusting vinden we een detectiesysteem voor de bezetting van de passagierszetel, een TPMS-systeem (lire Pressure Monitoring System) dat de bandendruk controleert en een elektronische stabiliteitsregeling ESPplus met inbegrip van een regelsysteem voor de remkracht in bochten (CBC; Cornering Brake Control). Bochtenlicht in combinatie met bi-xenon koplampen verschijnen eveneens op de optielijst.

Deze nieuwe Zafira is het eerste Opel-model en één van de eerste wagens die nu al voldoet aan de Europese richtlijnen op het gebied van voetgangersbescherming die vanaf 1 oktober 2005 van kracht worden voor alle nieuwe wagens. Het design van de voorpartij beperkt het risico op verwondingen voor voetgangers bij een ongeval dankzij meegevende structuren rond de bumper, de koplampen, de motorkap en de wielkasten.

Het IDSplus-chassis (Interactive Driving System) met elektronische dempersturing CDC (Continuous Damping Control), een optie die haar intrede deed bij de Astra, werd volledig herzien voor de Zafira. Het betreft een geïntegreerd ‘managementsysteem’ voor het chassis, dat de sensoren en regeleenheden van ESP, ABS en CDC op een intelligente manier laat samenwerken binnen een netwerk (CAN-bus architectuur). De verfijnde voorophanging met McPherson-veerpoten levert de basis van het IDS-chassisstuursysteem. De achterwielen zijn op een speciaal aangepaste torsieas gemonteerd. Deze nieuwe voorziening kan het eeuwige compromis tussen comfort en veiligheid een geheel nieuwe dimensie geven.

De permanente dempingsregeling (CDC) die deel uitmaakt van IDS plus is gebaseerd op vier schokdempers die via elektromagnetische kleppen gestuurd worden. Het systeem past de instelling voortdurend aan in functie tot het wegdek en de rijstijl. De gegevens van een groot aantal acceleratiesensoren gaan samen met andere gegevens van de CAN-bus naar de CDC-regeleenheid om een optimale demping te verkrijgen. De regeleenheid berekent op basis van een opgeslagen cartografie het ideale dempingsniveau voor elk wiel en stuurt binnen milliseconden de schokdempers aan. De auto blijft stabiel en de koetswerkbewegingen worden aanzienlijk verminderd, wat het weggedrag op de limiet gevoelig verbetert.

Rijgedrag

Onze testwagen had de 1.9 CDTI turbodiesel onder de kap, een motor die ‘zuiders temperament’ laat vermoeden, daar afkomstig van de Fiat-groep en een positief ‘overblijfsel’ uit de periode dat GM de Italianen het hof maakten (of omgekeerd…). De 1.9 CDTI met common rail en meervoudige directe inspuittechniek, bestaat in drie versies: 100, 120 of 150 pk sterk. Wij kregen de middelste mee en die zat gekoppeld aan een 6-traps automaat (optie), die ook toelaat manueel te schakelen.

De motor reageert aanvankelijk zeer traag op het gas; trapt men vervolgens wat dieper, dan schiet hij wakker, om stevig aan te pakken. Enigszins beschaafd wegrijden is echter nooit eenvoudig. Hetzelfde scenario doet zich voor bij het rempedaal: eerst gebeurt er niets en dan bijten de remmen plots krachtig toe. Een betere doseerbaarheid van de beschikbare kracht zou dus zeker welkom zijn. Toch is het met deze 1.9 CDTI in 120 pk versie vlot opschieten in het dagelijkse leven. Jammer dat hij een rauw en weinig charmerend geluid laat horen… tenzij je snelheden opzoekt die door de politie als zwaarder crimineel feit worden bestraft dan het uitmoorden van een gemiddeld Belgisch gezin. Boven de 150 km/u zingt de motor plots een ander deuntje.

Anders wordt het ook met het kiezen van de ‘Sport’-stand, die het schakelpatroon aanpast en de vering stugger laat werken. Wij stelden vast dat het ver doortrekken in de toerentallen voor deze diesel niet echt nodig is, en erger, dat de automaat onder bepaalde omstandigheden gewoon niet omhoog wil, al zit je daar echt op te wachten. Toch is dit knopje bijzonder leuk speelgoed en zelfs al gedraagt de Zafira zich volstrekt niet als een ‘schip op woelige zee’, toch maakt de ‘Sport’-stand het zaakje nog flink wat snediger en sportiever. ‘Daddy’s hobby’ moet niet zo nodig naar de rode schemering van een obscure bar verwijzen… een druk op de ‘Sport’-knop van zijn gezinsvriendelijke Zafira geeft hem vleugels… als de familie tenminste is thuis gebleven!

Conclusie

Opel stelde de 2e generatie van de succesrijke Zafira dit jaar voor tijdens het salon van Genève. De opvolger charmeert met een nog ruimer en vooral veel behaaglijker ingericht interieur, dat sterk verwijst naar de actuele Astra en ook kwalitatief veelbelovend is. De 1.9 CDTI met 120 pk leent zich uitstekend voor de roeping als gezinsvriend die aan deze Zafira kleeft. Of dat ook voor de automaat geldt, durven we na een weekje samenleven niet met zekerheid beweren...

De belangrijkste troef van deze Zafira is dat hij zich met verve distantieert van het ‘busje’-imago en het daaraan gekoppelde rijgedrag. De nieuwe Zafira biedt al het goede - lees praktische - dat we van een hedendaagse monovolumer verwachten, terwijl hij er ook goed in slaagt een flinke portie rijplezier te schenken, wat dan vooral de verdienste is van zijn wegligging. We dromen dan ook stiekem van een weekje samenleven met de Zafira OPC, de ‘super sportieve’ versie van deze gezinsvriend.

De tijd dat een Opel-klant zich niet veel kon voorstellen bij een ‘optielijst’, behoort tot het verleden, waarmee we niet willen beweren dat de wagens van de Duitse GM-dochter voortaan onvolledig zouden zijn uitgerust. Integendeel zelfs, maar Opel stelt vandaag wel alles in het werk om de Zafira en andere modellen maximaal af te stemmen aan de persoonlijke wensen van elke koper. Wie zich daardoor laat verleiden, kunnen we geen ongelijk geven, maar dient ervoor gewaarschuwd dat de eindprijs hoog kan oplopen!