Opel Ampera

Inleiding

Het gebeurt niet zo vaak, maar af en toe laat zich op de Auto55 redactie een automobiel parkeren waarvoor we niet meteen een pasklaar referentiekader hebben. Een wagen die zodanig uit de ban springt, dat er van concurrenten eigenlijk niet echt sprake is. Een beetje een zonderling dus. Al wil de elektrisch aangedreven Opel Ampera vooral niét excentriek zijn, niet aan de zijlijn staan als een hoogbegaafd maar asociaal rijkeluis-kind. Hij wil meespelen met de bende, en een valabel alternatief zijn voor conventioneel aangedreven wagens. Hij wil tonen dat het écht kan, elektrisch door het leven van alledag zoeven. En daarvoor beschikt hij warempel ook over de juiste papieren, oordeelt met ons de jury die de Ampera onlangs verkoos tot Wagen van het Jaar 2012. Of hoe een benzine slurpende rijbereikverhoger komaf maakt met de vrees voor een leeglopende batterij.

Opel biedt de Ampera in België aan voor € 44.500. Dat is niet min, maar de gebruikte techniek is dan ook redelijk revolutionair, en de uitrusting die wordt bijgeleverd is op peil. Op de optielijst vind je geen lederen interieur, usb- & Bluetoothaansluiting, snelheidsregelaar, of klimaatregeling, want die zitten al allemaal standaard gemonteerd. Wel lees je op die lijst de parkeersensoren inclusief camera (€ 700) af, net zoals metaalkleur (€ 800), een alarmsysteem (€ 350) en een navigatiesysteem inclusief Bose-audiosysteem voor € 1.950. Onze testwagen had het allemaal, wat het totale prijskaartje liet oplopen tot € 48.300. Daar worden we, helemaal solidair met de Ampera overigens, toch een beetje stil van.

Exterieur

Laten we maar meteen met de deur in huis vallen: elektrische wagens, en bij uitbreiding ook de meeste hybrides, worden niet ten dans gevraagd omwille van hun oogverblindend uiterlijk, maar moeten het hebben van hun innerlijke schoonheid. De meeste merken lijken niet goed te weten of ze hun technologie-kruisvaarders een futuristisch dan wel alledaags voorkomen moeten meegeven. Met doorgaans halfslachtige resultaten tot gevolg, helaas. Opel trapte echter niet in de val van besluiteloosheid. De Ampera etaleert in de eerste plaats de toekomstige ontwerpfilosofie van het Duitse merk, die vooraan gekenmerkt wordt door de boemerangvormige lichtenopstelling en de vleugelvormige verchroomde grille met een groot Opel logo in het midden. De Zafira Tourer was de volgende in rij die langs het atelier van de nieuwe confectionair mocht passeren, en wat ons betreft mogen gerust alle modellen uit het gamma daar binnenkort een afspraak maken.

Daarnaast liet Rüsselsheim zich niet vangen om bij het streven naar een minimale luchtweerstand te vervallen in een zoutloos of steriel ontwerp. Het bedrijf zet met de Ampera een krachtig, geboetseerd en zelfs ietwat agressief koetswerk neer. De 4,50m lange, 1,44m hoge en 2,13m brede Ampera ligt lekker stoer laag tegen het asfalt, de specifieke zeventien-duimers laten weinig ruimte voor speling in de geprononceerde wielkasten. Op de flanken benadrukken de vanuit de voorste wielkast vertrekkende deurplooi en het onderschort de sportieve aspiraties van de Opel. Als we dan toch een opmerking moeten bedenken, houden we het erop dat de achterkant van de Ampera een beetje lomp en druk overkomt. Zij het dat dit de algemene indruk in het geheel niet bederft: Opel heeft met de Ampera best een attractieve wagen neergezet, elektrisch of niet.

Interieur

Kijk je naar de binnenafmetingen, dan wordt duidelijk dat de Ampera met een cultureel probleem worstelt. De door GM in Detroit gebouwde Opel is een tweelingbroer van de Chevrolet Volt, dus dat de Ampera wat van diens Amerikaans bloed door de aderen heeft stromen, is haast onvermijdelijk. Ondanks het feit dat de Opel zich met een lengte van 4,50m en een wielbasis van 2,69m bij ons een plaatsje zoekt ergens tussen het C- en D-segment in, is het voor de koper aan de andere kant van de plas eerder een compacte gezinswagen. Akkoord, het 198kg zware batterijpakket moesten de ingenieurs ergens kwijt, maar dat de Ampera zelfs als strikte vierzitter achteraan niet ruim overkomt, is even slikken. De zetels achteraan zijn breed en diep maar bieden erg weinig hoofd- en beenruimte, zeker als een grote persoon de voorzetel al heeft ingepalmd. Je kindjes afhalen van school is geen probleem zolang ze maar niet te veel vriendjes mee naar huis willen nemen. De koffer slikt 300 liter maar is vooral breed en lang maar niet hoog, dus weinig praktisch. Bovendien huist je bagage onder een onnozel netje in plaats van een stevige hoedenplank of handig rolluikje.

Er valt binnenin nog wel op één en ander te mopperen. Te beginnen bij de algemene indruk: het lijkt wel alsof de hele inboedel een doorslagje is van een onbestaand origineel, alsof het binnenwerk nog niet helemaal àf is. Dat zie je in de details: een armsteun die niet in exact hetzelfde leder is uitgevoerd als dat van het meubilair, de plastiekerige boordplankpanelen die qua tint eveneens afwijken van de deurpanelen, de texturen die niet homogeen zijn uitgewerkt, harde materialen die weelderig tieren ... Op de overdreven spiegelende middenconsole zijn het vooral de tiptoetsen die in het oog springen. Het zijn er dan ook veel en soms sturen ze functies aan die je niet dagelijks nodig hebt. Andere functies kregen dan weer - onterecht - geen eigen knopje: eentje om alle schermen uit te zetten bijvoorbeeld.

Het weze duidelijk dat dit interieur niet ons nieuwe referentiemodel wordt. Opel heeft begrijpelijkerwijs vooral oog gehad voor de ontwikkeling van de unieke aandrijfeenheid, en kleedde de Ampera en passant in haar nieuwe, best geslaagde confectielijn ... Maar om het vanbinnen ook ietwat premium aan te kleden, dat was blijkbaar een brug te ver. Maar kom, we sluiten af met enkele positieve toetsen. Ten eerste is alle comfort aanwezig: verwarmbare voorzetels, automatische klimaatregeling, snelheidsregelaar, lederen interieur ... noem het en het zit erop. Ten tweede is alle nuttige informatie te vinden op twee handige schermpjes: niet alleen de snelheid, tripmeter en actieradius, maar ook de aandrijfmodus, de status van de batterij en alles wat met infotainment te maken heeft. De schermen zijn groot, duidelijk en de interface is knap vormgegeven. Binnenin is het tenslotte verbazend stil, wat niet zo evident is zonder een permanent wegmoffelende fossiele brandstofstoker. In de Ampera zit ook zo'n eenheid natuurlijk en die komt af en toe tot leven; echter, je moet al aandachtig luisteren om het ding op te merken op de autosnelweg. Ook het windgeluid wordt goed gefilterd.

Veiligheid

Opel geeft de Ampera standaard acht plofkussens mee, en daarvoor verdienen de Duitsers een applaus. Op de voor een Duitser ongehoord kleine optielijst staat evenmin speelgoed met een aura van verhoogde veiligheid, dus je kan je niet schuldig voelen wegens het besparen op dergelijk tuig. De professionele autovernielers bij EuroNCAP bekroonden de elektrische alleskunner met de obligate vijf sterren, een score die je er meteen van verzekert dat ABS, EBD en ESP standaard zijn gemonteerd. Netjes. Maar meer ook niet, want een (aktieve) rijstrookassistent, blinde hoekverklikker of botsingspreventiesysteem zijn in geen velden te bespeuren. De Ampera is een pionier in zijn aandrijving, maar niet wat veiligheidssnufjes betreft.

Elektrische wagens kampen nogal vaak met vooroordelen bij het grote publiek: "kunnen ze wel in een wasstraat, wat met hoge drukreinigers, moet ik diepe plassen omzeilen?" Geen paniek, een elektrische auto is evengoed gewapend tegen de elementen als een gewone oliestoker. Je hoeft dus niet thuis te blijven als het regent, of onder een brug te gaan staan als het bliksemt. Opladen heeft echter iets meer om het lijf, zo blijkt. Opel levert een transformator mee die toelaat de Ampera gewoon thuis op te laden aan een ordinair 230V stopcontact, waardoor je de kosten van een optionele laadpaal kan vermijden. Er zijn mogelijkheden zat om het laden meteen, dan wel uitgesteld te laten gebeuren, wat interessant is voor installaties met tweevoudig uurtarief. Bovendien warmt of koelt je Opel zichzelf reeds voor als hij aan de stekker hangt. Vinden we allemaal erg leuk, maar de wanddoos moet wel aan een hoop voorwaarden voldoen vooraleer de kieskeurige transformator ermee instemt laadstroom naar de wagen door te sluizen. Het is dus sowieso aan te raden je geplande oplaadpunten eerst even door de techneuten van Opel te laten controleren, kwestie van onaangename verrassingen, en vooral onvoorziene kosten achteraf te vermijden. Opel biedt deze dienst niet voor niets aan kandidaat-kopers aan.

Rijgedrag

Als er iets is wat we van deze test zullen onthouden, is het wel dat de zoemende Opel ons heeft geleerd dat elektrisch rijden nog zo kwaad niet is. Niet dat het de eerste keer is dat we elektrisch de boer op gaan: met een eigen elektriciteitscentrale onder de kap is het simpelweg een pak meer ontspannen rijden. We hebben ons met andere woorden kunnen concentreren op het rijden zelf, en zo hebben we vastgesteld dat het bijzonder aangenaam en rustgevend is om geruisloos door het verkeer te laveren. De Ampera is bovendien gezegend met een stabiele koets, een correct stuurgevoel en adequate demping. Zegt dat wat weinig? Dat zit zo. We hebben niet de minste behoefte gevoeld om de honderdspurt in de beloofde negen seconden te proberen te klokken. Laat staan piepend door de bochten te scheuren, op die banden met lage rolweerstand. We wilden warempel altijd en overal zo zuinig mogelijk rijden, om zo min mogelijk op de rijbereikverhoger beroep te doen. En het was nog plezierig ook.

Dat komt omdat Opel's rijbereikbelofte grotendeels klopt: Bij winters vriesweer reden wij net geen 50km zuiver op de (verwarmde!) lithium-ion batterij, waarna de rijbereikverhoger, in de gedaante van een 1,4 benzinemotor, instaat voor de productie van elektriciteit. De batterij is dan weliswaar nog lang niet leeg; het resterende potentieel wordt gebruikt voor vertrekken, uitbollen en dergelijke meer. Bij het remmen wordt de batterij zelfs een beetje terug bijgeladen. Een soort hybridemodus dus, waarbij de benzinemotor schijnbaar willekeurig aan- en uit gaat. Geholpen door die verbrandingsmotor geraakten we uiteindelijk 420km ver, wat in de buurt komt van de beloofde 500km. Onnodig te vermelden dat elektriciteitsverbruikers, zoals infotainment, verwarming en ventilatie in een dergelijke wagen wel degelijk impact hebben op het rijbereik. Opel biedt enkele energiezuinige modi aan en moedigt zuinigere stoelverwarming aan boven gulzige ventilatoren. De Ampera heeft overigens geen versnellingen, maar maakt gebruik van een planetair tandwielstelsel om de kracht van de elektromotoren naar de voorwielen over te brengen.

Het totale testverbruik, de 50 "elektrische" km's ingerekend bedraagt 7,0l/100km. Niet verkeerd voor een 1.732kg zware gezinswagen met een vermogen van 150pk, maar ook niet extreem zuinig. Het spreekt vanzelf dat een wagen als de Ampera pas echt interessant wordt wanneer zoveel mogelijk op de batterij kan gereden worden. Stel dat je dagelijks toekomt met wat een volle batterij biedt, wat is dan de kostprijs per kilometer vroegen wij ons af? Bij een testverbruik van grofweg 20kWh/100km (Opel geeft 16kWh/100km op), kost de Ampera in zuiver elektrische modus € 4,4/100km (gerekend met een elektriciteitsprijs van € 0,22/kWh). Ter vergelijking: een in gelijkaardige trim zowat even dure BMW 320d EfficientDynamics komt in de praktijk vlotjes weg met 5 liter diesel per 100km, wat vandaag met zo'n € 7/100km overeenkomt. De opgegeven CO² uitstoot, 27gr/km, is dan weer onvergelijkbaar.

Conclusie

Elektrische wagens? Waarom ook niet ... ze zijn muisstil, stoten niets uit, hebben lekker veel koppel en kosten minder per kilometer dan fossiele brandstofstokers. Er is echter één probleem met zoemende vierwielers: je geraakt er helemaal niet ver mee. Een zuiver elektrische wagen zoals de Nissan Leaf of de Renault Fluence Z.E. kan met z'n lithium-ion batterijpakket - als alles meezit - zo'n 120 à 150km ver geraken, maar dan is het liedje uit. Voor een hele poos zelfs, tot de wagen ettelijke uren later eindelijk weer is opgeladen. GM nam daar geen genoegen mee en stopte doodgewoon een mini-elektriciteitscentrale onder de kap van haar nieuwste vehikel. De eerste 50 tot 80km rijdt de Opel Ampera zuiver op de batterij, en als je dan nog verder wil, zorgt de 1.4 benzinemotor voor de nodige stroom. Handig. Opel meent dat dankzij de Ampera mensen voor het eerst een elektrische wagen kunnen kopen die als enige wagen fungeert. Ze hebben gelijk.

En maar goed ook, want € 44.500 is geen min bedrag voor een tweede wagen, en al helemaal niet voor een strikte vierzitter met beperkte bagageruimte. GM heeft enorm geïnvesteerd in de Voltec techniek en moet die sommen uiteraard ergens terugwinnen, maar de vraagprijs vinden toch wat hoog uitvallen. Ook al omdat de Ampera binnenin niet meteen indruk maakt. De stoffeerders ging slordig te werk en ook het departement ergonomie sloeg de bal een aantal keren mis. Niks onoverkomelijk, maar verwacht niet het niveau van de Insignia terug te vinden. Langs de buitenkant slaagde Opel er dan weer wel in het nuttige aan het aangename te koppelen. In tegenstelling tot andere "donkergroene" collega's, is de Ampera met zijn nieuwe familiesnoet best een frisse verschijning. Hij ziet er stoer, snel en stijlvol uit en zo rijdt hij ook. De rit verloopt comfortabel en ... stil, want dit blijft natuurlijk een elektrische wagen.

Koop je een Ampera, dan schaf je je een elektrische wagen aan, maar dan met behoud van het Recht op Nonchalantie. Als je toekomt met een dagelijks rijbereik van 50km, zoef je goedkoop, stil en vooral zuiver elektrisch door het Vlaamse land. Opladen kan dan gewoon thuis, als je installatie hiervoor geschikt is. Ben je de Ampera de avond ervoor vergeten aan de stekker te hangen, of plan je een verre bestemming, dan zorgt de ingebouwde benzinemotor discreet voor de nodige stroom. De gecombineerde uitstoot bedraagt 27gr CO²/km en het opgegeven gemiddeld verbruik 1,2l/100km, maar het hele concept heeft uiteraard (financieel) pas enige zin als de benzinemotor zo weinig mogelijk wordt gebruikt. Is je dagelijke rijbehoefte meer dan 50km, dan kijk je beter uit naar een hybride of zelfontbrander. Die zijn dan zuiniger, en bovendien goedkoper in aanschaf.