Jaguar XJ LWB 3.0D

Inleiding

Het is zoeken naar een merk dat zo vastbesloten afrekent met z'n verleden als Jaguar. En twijfelachtig of je het vindt. Het was natuurlijk ook Jaguar dat al decennia koppig weigerde z'n vormgeving aan te passen. In schril contrast overigens tot de techniek die tijdens een periode van stilistische verlamming wel sprongen maakte. De XJ mag er dan wel uitgezien hebben als een relikwie uit de jaren tachtig - hij was laag, breed en nagenoeg compleet uitgevoerd in aluminium en gaf z'n concurrenten op vlak van rijeigenschappen vaak het nakijken. Niet dat z'n doorgaans reeds half gemummificeerde clientèle zich daarvan bewust was.

De nieuwe XJ is een heel ander beest. Het alu is gebleven, maar de vormgeving is gewaagd. Deze XJ heeft dan ook de zware taak op het merk eindelijk de 21ste eeuw in te leiden. Dat gebeurt in eerste instantie met drie motoren en twee versies. Een variant met normale wielbasis en ééntje die de achterste passagiers van dik 10cm extra beenruimte voorziet. Wie benzine wil kan kiezen uit een atmosferische V8 met 385pk of een geblazen versie (compressor) die liefst 510pk levert. Ongetwijfeld dolle pret, maar we gaan ditmaal voor de meer rationele keuze - de drieliter zescilinder met 275pk. En ultieme luxe. De lange wielbasis en Portfolio-uitrusting duwen de prijs van € 81.700 meteen naar € 99.800. Daarvoor kan je probleemloos bij de drie Duitse concurrenten gaan shoppen, maar als je de uitrusting wil evenaren ben je er gegarandeerd meer kwijt. De Duitsers doen dan weer beter aan het eind van de rit. De herverkoopwaarde van de XJ wordt weliswaar hoger ingeschat dan voorheen, er gaapt nog steeds een kloof.

Exterieur

Wie de kofferklep van de vorige XJ gebruikte om z'n waterpas op te kalibreren, moet wellicht even slikken. De kont van deze XJ is langgerekt en schuin aflopend. Een heuse coupé-lijn, in de verf gezet door een vloeiende in blinkend metaal uitgevoerde raamomlijsting op de flank en gecombineerd met zwarte inlegstukken die de C-stijl slanker moeten doen ogen dan hij eigenlijk is. Oordeel zelf maar of het geslaagd is. Volg de gespierde flanken naar voor (meer dan 5,2 meter verder!) en je komt uit bij arrogant smoelwerk. Het verschil met de vorige generatie, die zichzelf altijd vals bescheiden opstelde, kan niet groter zijn. De grote glanzende grille met ernaast twee lichtunits die wel onder spanning lijken te staan. Niet verwonderlijk dat de XJ er kwaad uitziet.

De XJ is hoger dan voorheen (1,45m), maar blijft lager dan z'n concurrenten. Aluminium beperkt het gewicht, maar comfort- veiligheidsuitrusting en natuurlijk ook het volume duwen de weegschaal naar 1,8 ton. Dat is evenwel makkelijk 150kg minder dan het gros van de concurrenten en 24kg minder dan de XF met dezelfde motor. Een voordeel dat je in één keer kan kwijtspelen door een glazen dak te bestellen. Dat weegt 20kg. Het interieur baadt wel meteen in het licht.

Interieur

Aan de binnenzijde is dat glazen dak zinvol. Niet dat de binnenruimte anders somber aandoet - integendeel. Maar omdat je maar niet genoeg kan krijgen van de vormgeving. De boordplank wordt gedomineerd door twee grote verluchtingsroosters. Een houten sierlijst plooit zich om het ganse compartiment. Het zorgt voor een gevoel van luxe, zonder het stoffige van een Brits salon. In vergelijking zijn de Duitsers zo opwindend als je grootmoeders ondergoed, ook al is dat van een uitstekende kwaliteit.

Je kijkt net als in de jongste Range Rover op geheel digitale wijzerplaten. Die zijn duidelijk afleesbaar en veranderen als een kameleon van uitzicht, afhankelijk van het gekozen rijprogramma. Op de middentunnel vinden we de draaiknop voor de bediening van de automaat. Die komt bij het starten omhoog. Nieuw vinden we dat inmiddels niet meer. Goed functioneren doet die draaischakelaar wel, en daar draait het uiteindelijk allemaal om.

Vooraan zit je prinsheerlijk, ook al halen echte centimeterjagers bij de Duitsers meer buit binnen. Achteraan is het plaatsaanbod in deze versie met verlengde wielbasis boven kritiek verheven. Geen idee of de voeten onder de voorzetels passen - we geraakten er niet. De in de rugleuning ingewerkte klaptafels zitten zelfs zo ver dat ze nauwelijks nog bruikbaar zijn. Wat meer bergruimte staat wel op de verlanglijst. Jaguar doet de verplichte nummers (ruimte in de deuren, armsteun...) maar houdt het dan voor bekeken.

De koffer lust 520l bagage. Of een complete Golf-uitrusting voor twee. De koffer is opvallend breed en lang, maar niet zeer diep. Gelukkig zijn tv-toestellen tegenwoordig allemaal flatscreen.

Veiligheid

De XJ zal ook bij een botsing voordeel halen uit z'n aluminium structuur. Minder massa betekent dat er minder energie vrijkomt bij een impact. Inzittenden worden in zo'n geval beschermd door de obligate collectie van zes airbags in combinatie met driepuntsgordels op alle zitplaatsen. De veiligheidsriemen zijn overigens van het actieve type en spannen zich in bepaalde situaties op nog voor de feitelijke botsing plaatsvindt. We gaan ervan uit dat deze aardige, zij het in dit segment niet baanbrekende, veiligheidsuitrusting de inzittenden adequaat beschermd. Onafhankelijke EuroNCAP-resultaten om ermee te vergelijken, zijn niet beschikbaar. En dat blijft zo. Jaguar zal de organisatie geen testwagens leveren. De Britten leveren op het continent te weinig auto's om die kost te rechtvaardigen.

De actieve veiligheid is van hetzelfde niveau als de passieve voorzieningen. De uitgebreide rekeneenheid bewaakt de stabiliteit en de grip van de wielen in alle omstandigheden.

Rijgedrag

In tegenstelling tot z'n directe concurrenten biedt Jaguar geen achtcilinder dieselmotor aan in z'n toplimousine. Lichtgewicht structuur of niet - er zijn altijd klanten die de krachtigste dieseloptie nemen. Maar draagt die wel iets bij? De XJ lijkt te suggereren van niet. De dubbel geblazen drieliter heeft aan 275pk en liefst 600Nm voldoende om niet alleen een topsnelheid van 250km/u, maar ook een sprinttijd van 6,4 tellen op te laten tekenen. Jaguar geeft niet toe aan de verleiding om je als bestuurder de keuze te geven over eindeloze instellingen voor de automaat, ophanging, gaspedaalrespons, stuurbekrachtiging... je kan de motor wat hoger in de toeren jagen door de sportstand te activeren en je kan de stabiliteitscontrole in slaapstand zetten. Die schiet overigens weer wakker net voor het echt leuk wordt. Zonde. Voor het overige rijdt de XJ met de instellingen die de ingenieurs kozen. Te nemen of te laten. En zo hoort het. Vooral als die ingenieurs goed werk verrichten.

De adaptieve ophanging van de XJ houdt de koets kordaat in het gareel, maar presteert het om nooit hard of ongesofisticeerd uit de hoek te komen. In combinatie met een leuke gaspedaalrespons en een fijn en communicatief stuurwiel ontpopt zelfs deze lange variant zich tot een echte drivers car. Audi mag dan wel van de daken schreeuwen dat het met de (eveneens in aluminium opgetrokken) A8 's werelds meest dynamische limousine bouwt - we weten beter. De XJ flikt je geen onderstuur. Nooit.

Op papier verbruikt de XJ diesel met lange wielbasis gemiddeld 7,2l/100km. Dat is twee deciliter meer dan de korte(re) versie. In de praktijk mag je eerder op 10 liter rekenen. Ook dat is nog steeds een behoorlijk cijfer.

Conclusie

Jaguar rekent af met z'n verleden. Na decennia van classicisme gooien de Britten het roer om en gaan ze nu voor modernisme. Met respect voor het verleden, al kunnen we ons voorstellen dat niet elke liefhebber van het merk die mening deelt. Je kan in de nieuwe XJ kiezen voor en atmosferische V8 met 385pk, een geblazen versie met 510pk of een drieliter zescilinder diesel met 275 en 600Nm trekkracht. De instapprijs bedraagt € 81.700 maar de lange wielbasis en Portfolio-uitrusting duwen de prijs naar € 99.800.

De XJ meet in deze uitvoering liefst 5,25m. Hij is met 1,45m hoger dan voorheen, maar nog steeds lager dan z'n concurrenten. Onderstel en koetswerk zijn nagenoeg geheel in aluminium uitgevoerd, waardoor het model zo'n 150kg minder weegt dan een vergelijkbaar model. Da's ook goed nieuws voor de veiligheid, want dat betekent dat er bij een ongeval minder energie geabsorbeerd moet worden. ESP moet die kans vanzelfsprekend zo laag mogelijk houden, maar als het toch misloopt kan je rekenen op 6 airbags en actieve driepuntsgordels.

In het interieur zit je prinsheerlijk, omgeven door de nieuwste technologie (een geheel digitaal instrumentarium, aanraakscherm in de middenconsole, automaat met draaischakelaar) en tegelijk ingekapseld in traditionele materialen - houtinleg en dik leder. Vooraan vinden de centimeterjagers meer buit bij de Duitsers die veel minder gewaagd voor de dag komen. Achteraan is het plaatsaanbod boven kritiek verheven. In een limousine hoort dat zo. De koffer is 520l groot, maar niet erg diep.

Jaguar biedt géén achtcilinder dieselmotor aan. Maar de 3-liter met dubbele turbo stuwt de XJ naar 100km/u in 6,4 tellen en haalt een top van 250km/u. Het blok is bijzonder discreet en vraagt elke 100km slechts 7,2l brandstof. Waar de XJ het meest overtuigt is in z'n weggedrag. De ophanging is kordaat, de stuurinrichting communicatief en de balans uitgelezen. De XJ voelt niet half zo groot aan als hij is en dat is een prestatie.