Audi A1 Sportback 1.6 TDI S-Line

Inleiding

Stel, je wil een nieuwe auto die volledig aan je (professionele) standaarden voldoet. Op het lijstje staan ‘klein, fijn en premium' en voorlopig zijn er drie potentiële winnaars op de markt: de Citroën DS3, de Mini Cooper en de Audi A1. Aangezien je met de kleinsten der Audi's nog geen kennis hebt gemaakt, is dit het geknipte moment om daar iets aan te doen. Op naar de lokale verdeler dus.

In de toonzaal staan twee verschillende versies te blinken: een originele A1 en een vijfdeurs. Je bent meteen verkocht, maar voor welke? "Eentje met 3 deuren graag", merk je fijntjes op. De uitgedoste verkoper toont z'n breedste glimlach en vraagt of de nieuwe Sportback misschien geen betere optie is. Hij is ietsje prijziger (€ 700) maar ook praktischer dan de driedeurs A1, waarvan er al 120.000 aan de man gebracht zijn...

Om een lang verhaal kort te maken: de man heeft geen ongelijk. Want hoe klein de auto ook is, een vijfdeurs biedt nu eenmaal meer voordelen. En dat de hele VW-groep erin gelooft, bewijst de nakende komst van de Up met extra portieren - en die is nóg kleiner.

De A1 is een zuinige stadsauto met de feel van een Audi, dus dat mag wel wat kosten. Het is en blijft een Übermini en die zijn per definitie niet goedkoop. Concreet betekent dat minstens €15.950 voor de driedeurs en € 16.650 voor de Sportback, beide voorzien van een 1.2 TFSI met 86pk. Onze S-line wisselt voor € 22.400 van eigenaar, uitgerust met een 1.6 TDI (90pk en 99g/km CO2) en zonder toebehoren. De totale som komt op maar liefst € 32.006. Niet goedkoop voor een kleintje.

Exterieur

De A1 Sportback is een feit en ziet er naar onze smaak beter uit dan het origineel. Hij probeert z'n extra deuren niet te camoufleren en dat getuigt van zelfzekerheid - de hendels zijn duidelijk in zicht, net als die noodzakelijke stijl achteraan. Audi ging de sportieve break-toer op, maar dan in microformaat. En het staat ‘m wel; De A1 kreeg een volwassen tintje en wordt al sneller met een A3 verward, hoewel hij even lang is als de driedeurs A1 (3,95m - 25cm langer dan de Mini Cooper!) en ze dezelfde wielbasis delen (2,47m). Hij valt wel 6mm hoger en breder uit, en het dak meet ook nog eens 8cm langer. Maar er is meer; Om de extra portieren er tussen te krijgen heeft men de B-stijl meer dan voren geplaatst, de voordeur maar liefst 24cm ingekort en de achterruit rechter gezet.

Biedt deze versie een meerwaarde aan het segment? Ja, zegt Audi, en we het zijn het ditmaal met ze eens. Nog steeds niet over de (totaal)prijs, laten we daar duidelijk over zijn, maar wel wat het concept betreft. De Sportback beschikt over kleinere portieren dan we gewoon zijn, waardoor die minder ver hoeven uit te zwaaien en de ze kans op ‘botsingen' verkleinen. Achterin plaatsnemen is nu een pak eenvoudiger geworden, al is het nog steeds geen aanrader als je een lange rit voor de boeg hebt. Hoe dan ook, tot voor de komst van de A3 Sportback waren het de looks die een koper weerhield om een zichzelf een hatchback+ cadeau te doen. En nu de A1 op dat elan verder gaat, staan de deuren van de Audi-garages opnieuw wagenwijd open.

Wij zijn op weg met een S-line. Vrij vertaald: een sportieve make-over zonder vermogenswinst en één van de mogelijkheden om je A1 op te vrolijken. Bij de Sportback kan het volledige dak in een kleur naar keuze worden gespoten -in plaats van enkel de dakbogen, zoals bij de driedeurs het geval is- en dergelijke fantasietjes dragen bij aan het budget. Nochtans koopt bijna niemand een standaard A1... Het zit zo: hoewel de basisprijs van een A1 ‘amper' € 2.000 hoger ligt dan die van een gelijkgestemde VW Polo, dien je hem wel van de nodige touches te voorzien wil hij het embleem met enige waardigheid dragen. In willekeurige volgorde: xenonlampen met LED-technologie (€ 1.089), het Pack Sport Design met onder meer dakspoiler en mistkoplampen (€ 1.542 - standaard op Ambition), getinte ruiten vanaf de B-stijl (€ 472) en Shadow Look (€ 423,5): een volledig verduisterde radiatorrooster en mistkoplampen zonder verchroomde ring -  in combinatie met het Sport Pack -en dus ook in dit geval- kleurt de lamel onder de voorbumper en de diffuser platinagrijs.

Interieur

Dit oogt, voelt en ruikt als een echte Audi. Een beetje zoals die kleine winkels waar ze bijna uitsluitend dure sportschoenen verkopen. Ergonomisch zit het allemaal snor; De 12V-aansluiting zit wel diep weggestoken, maar dat gebruik je in principe niet tijdens het rijden. Het multifunctionele sportstuur is gemonteerd op een in de hoogte en de diepte verstelbare stuurkolom, ligt prima in de hand maar staat vrij schuin opgesteld. Het maakt deel uit van het Inspiration Plus-pakket (€ 3.750), net als metaalkleur, een uitstekend navigatiesysteem met SD-kaart en radio Concert, parkeersensoren achteraan, elektronische klimaatregeling, een licht- en regensensor en een voorruit met verduisterde band.

De lederen kuipjes omhullen het lichaam prima, en mits een beetje schuifwerk vergaren we snel een goeie zitpositie. Het meubilair vooraan behoort tot het S-interieurpakket (€ 2.021) en kan op commando worden verwarmd (€ 351). In het donker licht de cabine rood op, zoals we gewoon zijn in een Audi, maar ondanks de zakelijke uitstraling krijgt de auto ook binnenin een schattiger etiket opgeplakt. En dat is niet eens zo erg - kwestie van de doelgroep te vergroten. Een doelgroep die zich er wel van moet vergewissen dat die twee portieren geen bijkomende ruimte creëren.

Achterin blijft het vooralsnog krap zetelen: er is plaats voor twee personen, die niet te veel hoofdruimte moeten verwachten. Dat geldt trouwens ook voor de opslagmogelijkheden; De koffer kan slechts 270 liter verdragen, 20 liter meer dan de kleinere VW Up en een inhoud die vooral door de bodemplaat wordt beperkt. De achterbank kan weliswaar worden neergelegd (40/60) maar dan komt hij er zelfs nog slechter uit dan z'n neefje. De A1 scoort dan weer wel met heldere audio en een uitstekende geluidsisolatie, klaar om de neveneffecten van de zelfontbrander te verdoezelen.

Veiligheid

Tijdens de NCAP veiligheidstests haalde het kleintje 5 sterren binnen, met de grootste onderscheiding en felicitaties van de jury voor de bescherming van volwassenen. Op actieve veiligheid scoort hij nog steeds hoog, dan wel zonder handjes te schudden. Kinderen komen iets minder goed weg met net geen 80% en voetgangers zijn bij deze gewaarschuwd, want volgens de dummies liggen je kansen net in de mindere helft. De kleine Audi doet het al bij al niet slecht en zit in lijn met de concurrentie, maar laat zich wel voorbijsteken door pakweg een Chevrolet Aveo.
Schijfremmen voor- en achteraan garanderen een prima stopkracht, ABS houdt de wielen in beweging en ESP houdt de stabiliteit op punt. Die laatste kan je uitschakelen, maar eigenlijk niet volledig. En in het ergste geval schieten de plofkussens ter hulp - zowel vooraan als tweemaal langszij.

Rijgedrag

Een 1.6 TDI in een Audi lepelen, die via een manuele vijfbak amper 90pk naar de voorwielen stuurt, leek tot voor kort een beetje achterhaald. Maar de prijzen aan de pomp stijgen nu eenmaal en de verkeersbelasting laat zich tegenwoordig op een ‘milieuvriendelijke' manier berekenen. De kleine turbodiesel biedt een doekje voor het bloeden: een normverbruik van 3,8l/100km en een gemiddelde CO2-uitstoot van 99g/km, mede mogelijk gemaakt door energierecuperatie, elektrohydraulische stuurbekrachtiging, start/stop en een gewicht dat de pan nog niet uitswingt (1.235kg - 25kg meer dan de driedeurs). In dit geval is hij iets dorstiger dan opgegeven, al blijft het met 5,1l/100km netjes binnen de perken. Onze collega deed het een poos geleden nog beter door amper 4,8l/100km te noteren in een A1 met dezelfde aandrijving.

Een mooi voorbeeld van Duitse degelijkheid is het wel; De schakelwegen liggen goed gespreid en de opbouw verloopt lineair zoals bij een benzinemotor. Hernemen vraagt weinig moeite - 230Nm koppel blijft volledig ter beschikking tussen 1.500 en 2.500tpm. Het gebrek aan pk's resulteert uiteraard in een ingetogen topsnelheid (182km/u) en vanuit stilstand bereiken we 100km/u in 11,6 seconden - 0,2 eenheden trager dan de gelijkgestemde driedeurs.

Zoals je ziet loopt deze Audi mooi mee in het bedrijfsprogramma. Hij blinkt uit in degelijkheid, kan rijkelijk worden aangekleed en is bovendien goed geïsoleerd - een luxe op snelwegen. En daar schuilt een klein gevaar, want de A1 is misschien wel té goed. Het rijgedrag is erg neutraal en van sportiviteit kunnen we moeilijk spreken, ook al staat de S-line met een stijvere afstelling te koop. Vooraan werden McPhersons geïnstalleerd en achteraan voldoet een as met gecombineerde draagarmen en geleidingsdragers. De elektronica doet de rest en dan hebben we alles verklapt. Nooit moet je vechten om hem in het gareel te houden, rechtdoor is rechtdoor en bochten worden genomen met de steriliteit van een scalpel. We raken maar moeilijk betrokken bij de geleverde prestaties en doen meer aan ‘observatie' dan bediening. Kortom: de A1 biedt een veilig en berekend, maar weinig uitdagend weggedrag - weliswaar gecombineerd met lage verbruiks- en uitstootcijfers.

Conclusie

De A1 heeft z'n eerste afgeleide gekregen, in de vorm van een vijfdeurs dan nog. Vreemd is die keuze niet; Een dergelijk concept biedt meer mogelijkheden dan de traditionele hatchback en kan in principe een ruimer publiek bereiken. Tot voor de komst van de A3 Sportback viel er amper een esthetische topper in dat segment terug te vinden, en Audi heeft de ‘sportieve' vijfdeurs weer helemaal in de mode gebracht.

Ondanks z'n rol van kleintje is hij nog steeds 25cm langer dan de Mini Cooper. De totale lengte en wielbasis verschillen niet van de 3,95m lange driedeurs, maar hij valt wel 6mm hoger en breder uit en het dak werd met 8cm verlengd. De portieren hebben er ook aan moeten geloven; Ze meten nu 24cm korter en zorgen uiteraard voor een kleiner risico op lakschade. Binnenin ademt hij de juiste sfeer uit: lederen kuipjes, een aangenaam sportstuur en het afwerkingsniveau dat we uit Ingolstadt gewoon zijn. Voor extra's moet je -zoals steeds- stevig in de buidel tasten, maar daarmee is niets nieuws gezegd.

Onze S-line komt met sportieve exterieur- en interieurelementen, zonder dat het vermogen daarbij steeg. De 1.6 TDI levert 90pk en 230Nm trekkracht tussen 1.500 en 2.500tpm, genoeg om het dagelijkse verkeer te trotseren. Vanuit stilstand zit je in 11,4 seconden aan 100km/u en de top wordt al bij 184km/u bereikt. Deze A1 mag dan wel voorzien zijn van een sportieve ophanging, hij behoudt zijn neutraal karakter dat enerzijds een veilig en berekend weggedrag voorschotelt, maar anderzijds de pret een beetje bederft.

Audi geeft een gemiddeld verbruik op van 3,8l/100km, wij doen daar nog een dikke liter bij. Nog steeds niet slecht dus, gezien de onrealistische berekenwijze die de constructeurs (voorlopig) hanteren. De Duitsers vragen minstens €15.950 voor een A1 en € 16.650 voor een A1 Sportback, beide voorzien van een 1.2 TFSI met 86pk. Onze S-line wisselt voor € 22.400 van eigenaar, uitgerust met een 1.6 TDi (60pk en 99g/km CO2) maar dan wel zonder toebehoren. De totale som komt op maar liefst € 32.006.