Audi A1 1.6 TDI BlackWhite

Inleiding

Inglostadt was maar wat jaloers op de afstammeling van de iconische Mini Cooper, die in 2002 geboren werd uit een zowat perfect huwelijk van een very British mummy en een perfectionistische Duitse vater. Het antwoord van aartsrivaal Audi stond pas acht jaar later in de Belgische showrooms te blinken, want de ontwikkeling van de A1 duurde érg lang. Het resultaat mag er gelukkig wel zijn, want de benjamin van het gamma heeft een, naar Audi maatstaven althans, erg uitgesproken uitzicht. We testten de A1 reeds met de 1.2 Tfsi in het motorcompartiment, maar deze keer gaan we met de kleinste zelfontbrander op pad, de 90pk sterke 1.6 Tdi. Die kost in de Attraction livrei € 17.950, wat op zich niet verkeerd is, want de A1 is in wezen niet meer of minder dan een premium broertje van de VW Polo. Die laatste staat met dezelfde motor voor minimum € 17.400 in de kataloog.

Zoals de beelden verklappen, is dit echter geen gewone A1. D'Ieteren dacht eens wat gek te doen, en liet de fabriek van Vorst 25 genummerde A1 exemplaren een smoking aantrekken. Het resultaat werd Black|White gedoopt en was enkel online te koop. Was, want alle 25 ceremoniemeesters zijn al even de deur uit. Nochthans krijgen we de indruk dat het conservatieve Audi niet helemaal zeker van zijn stuk was als we de gemonteerde krachtbron monsteren, die niet bepaald de agressieve looks volgt. De 1.6 Tdi is op zich geen foute keuze voor in deze A1, maar bij zoveel statisch spierbalgerol hoort toch wat potenter materiaal onder de kap. De prijs van de exclusieve Black|White editie werd op € 28.999 gehouden, minus de federale premie van 15% natuurlijk.

Exterieur

Een standaard A1 is geen mis wagentje. De van zichzelf al vrij sportieve Audi-snuit werd bij deze kleinste telg nog wat agressiever getekend, met kwaad kijkende lichtbakken en gestilleerde, witte LED dagrijlichten. De voor- en achterwielen staan een kleine 2,5 meter uit elkaar, de overhangen van het net geen 4 meter lange stadswagentje zijn dan ook kort gehouden. De achterpartij contrasteert mooi met de snuit, dankzij opnieuw erg knappe achterlichten en een heel schuin aflopende achterruit. De stuurcabine is 1,42m hoog en is een pak smaller dan de geprononceerde onderkant, die op zijn breedst 1,74m meet. De wagen lijkt hierdoor een pak breder, korter en lager dan hij in werkelijkheid is. Het zijn stuk voor stuk beproefde truukjes om een wagen een sportief karakter mee te geven, maar het werkt wél. De grote deuren van de (voorlopig) enkel in driedeurs-uitvoering te krijgen A1 laten een prima instap toe, en ook naar achteren lukt plaatsnemen best goed.

Bijzonder aan deze uitvoering zijn de fantoomzwarte lak vol met amalfiwitte accenten. De dakbogen zijn bij elke A1 in een andere kleur dan die van het koetswerk te krijgen (€ 417), maar dat geldt niet voor het dak. Behalve voor de Black|White dus, die naast dat dak ook de spiegels, deurgrepen, voorbumperschilden, zijlijsten, zijdrempels, de achterdiffusor en een uit de kluiten gewassen dubbele dakspoiler in het wit gespoten gemonteerd krijgt. De koetswerkkit voegt sowieso al een pak sportiviteit toe aan het uiterlijk van de Mini-rivaal, de gekozen kleurstelling doet daar nog een schepje bovenop en maakt van de A1 een ongegeneerd opvallende vlegel. De (overigens fantastische) xenonlichten en de vette matzwart/zilveren achttienduimers maken komaf met elk restje discretie dat nog overreind bleef ...

Interieur

Het is een cliché natuurlijk, maar tot nader order blijft volgende stelling nog steeds van toepassing: de Duitsers zijn heer en meester in het afleveren van een ergonomisch en kwalitatief hoogstaand interieur, en dat is in deze A1 niet anders. Spannend is de binnenkant van de A1 net als zijn grote broers dan weer niet bepaald, ook dat is een ongeschreven wet in autoland. Alle knoppen staan waar je ze intuïtief vinden wil en de menu's leren zichzelf. De gebruikte materialen zijn stuk voor stuk aangenaam en degelijk, en overstijgen hetgeen je kan verwachten bij de gemiddelde concurrent. De goed steunende sportzetels in deze Black|White editie zitten heerlijk en bieden samen met de royale hoofdruimte vooraan, een erg fijne en ruime zitpositie aan de bestuurder en voorste passagier. Achteraan zijn de twee zitplaatsen eveneens met de nodige aandacht geconcipieerd, alhoewel de zittingen wel erg lang zijn voor kinderen tot en met het formaat van een flinke kleuter, die bijgevolg met de beentjes gestrekt moeten reizen. Dankzij de grote deuren is instappen geen probleem, ook niet naar achterin, en omdat de deurstijl voldoende naar achteren staat ten opzichte van het hoofd van de bestuurder, is het zicht rondom ook quasi ideaal. De koffer is met 276 liter (910 liter met de achterbank neergeklapt) niet van de grootste en is door de dubbele bodem en de schuine achterlijn eigenlijk onnodig klein. Verwijder de bodemplaat en je wint ettelijke liters. Op die manier kan de kleine A1 dan zonder problemen de bagage van een koppel met 2 kids slikken voor een weekendje weg.

Voor de Black|White editie beperkte D'Ieteren zich niet tot wat verfraaiingen langs de buitenkant. De zwart-wit kleurstelling kreeg een vervolg in de tweekleurige lederen panelen in deuren en middenconsole, de (vooraan verwarmde) zetels en het stuur. Ook de ventilatiemonden kregen een specifiek voor deze editie bedacht zwart kleurtje, net als de zwarte dakhemel en de met wit omrande vloermatten. Verder werd de eerstgeborene van Audi's Exclusive lijn uitgerust met opties waarmee ook een standaard A1 te bestellen valt, zoals een Inspiration en Connectivity (met Bluetooth) pakket, een Concert radio, een snelheidsregelaar, een verlichtingsmodule, een iPhone kabel een een licht- en regensensor. Wij onthouden vooral de kwaliteit van de Audi Concert hifi-installatie: die geeft met loepzuivere hoge tonen, diepe gebalde bassen en een quasi perfecte oriëntatie met voorsprong het beste geluid van de door ons gereden wagentjes in deze klasse. De cabine van de A1 is gelukkig stil genoeg om daar ook al rijdend van te kunnen genieten, zonder risico op gehoorschade.

Veiligheid

Zo uitgebreid als de personalisatiemogelijkheden zijn, zo beperkt is de optielijst wat betreft toevoegbare veiligheidssnufjes. Alle hedendaagse noodzakelijkheden zitten weliswaar standaard aan boord. Zo heeft de A1 altijd recht op ESP, dat wel gedesactiveerd kan worden maar helemaal uit kan je het ding niet zetten. Het differentieel is electronisch begrensd en stuurt aktief tegen in de bochten, wat het insturen moet vergemakkelijken. We hebben alleszins geen klachten over de manier waarop de A1 de bocht induikt: strak en gecontroleerd. Als het dan toch tot een onzachte kennismaking komt met een obstakel, zijn er vooraan frontale airbags voorzien, alsook zij-airbags met hoofdairbags. ABS is uiteraard aanwezig op alle vier de schijfremmen. Net als de VW Polo alsook naaste concurrenten Citroën DS3 en de Mini, haalt ook de A1 netjes 5 sterren op de EuroNCAP schaal.

Rijgedrag

Audi's brutale knaapje staat op hetzelfde onderstel als zijn halfbroer, de VW Polo. Net zoals alle Audi's stuurt de A1 vrij steriel: denk daarbij dan aan een nagenoeg perfecte rechtuitstabiliteit, een zeer neutrale wegligging, zo goed als geen deining in de bochten en afwezigheid van overdadig onder- noch overstuur ... kortom, een beetje saai dus. De A1 stuurt heel precies en blijft als gebeiteld op koers, ook bij lastenwissels. Met dank aan het electronisch begrensd differentieel, dat zich discreet in het zweet werkt door subtiel de rem van het wiel aan de binnenkant van de bocht aan te tippen. Efficiënt en grondig, dat zijn ook bij deze Audi de sleutelwoorden. Op lange autsnelwegritten valt de A1 evenmin door de mand; de geluidsisolatie is prima en ook aan hogere snelheden blijft de koets heel stabiel. De achtienduimers met brede banden knagen onvermijdelijk aan het comfort, dat behoeft verder weinig commentaar.

Audi legde een eerder bescheiden eenheid onder het uitbundige koetswerk van deze Black|White editie, wat enigzins verrassend is. Tuurlijk, de krachtbron heeft met 90pk en 230Nm niet echt moeite met de leeg 1.210kg wegende benjamin. De topsnelheid bedraagt 182km/u en honderd haalt 'ie in 11,4 seconden, maar belangrijker is de rol van de manuele vijfbak wiens verhoudingen prima gespreid werden, zodat de trekkracht in een breed spectrum van het toerentalbereik (1.500 - 2.500t/min) voorhanden is. Hernemen is zelden een probleem, zelfs bij autosnelwegritten op tempo. Enkel bergop haakt de A1 wat vroeg af naar onze smaak. De schakelbak laat ook toe 120km/u te rijden aan een betrekkelijk laag toerental van zo'n 2.100t/min. Op papier komt de A1 met gemiddeld 3,8 liter op honderd toe; ons gemiddeld verbruik lag met 4,8 liter per 100 km net onder de 5 liter, alhoewel de boordcomputer een pak pessimistischer was. Meestal zien we het omgekeerde ... met de 45 liter grote tank vol diesel getankt, geraak je dus probleemloos een dikke 800km ver vooraleer je op reserve valt.

Conclusie

Het is een understatement als we stellen dat het merk met de vier ringen de laatste jaren zelden in het nieuws kwam door zijn originele koetswerkontwerpen. Alhoewel Audi's herintrede in het A-segment sinds het de A2 afdankte, met de A1 niet onopgemerkt is voorbijgegaan, kan ook dit in 2010 geïntroduceerde model de eenheidsworst die eigenlijk de hele VW-groep ten beurt is gevallen, maar moeilijk doorbreken. De gewone A1 is weliswaar een knappe stadswagen die op vele vlakken gepersonaliseerd kan worden, maar hij is vooralsnog niet in staat de Mini en andere hippe vogels in het segment van de troon te stoten. En dat is ergens jammer, want de benjamin van de vloot uit Ingolstadt heeft heel wat troeven in handen om zijn eigenaars best tevreden te stellen: een puik van de VW Polo geleend onderstel, zuinige motoren en een onberispelijk interieur.

Niettemin vond D'Ieteren dat wat extra make-up de in Vorst gebouwde A1 niet zou misstaan, en dus bracht het de op 25 exemplaren gelimiteerde Black|White editie uit voor de prijs van € 28.999 (-15% overheidspremie). Alle rijkelijk uitgeruste karretjes hebben al een eigenaar gevonden in tussentijd, op hier of daar een verdwaald exemplaar bij een verdeler na. Zwart en wit is, zoals de naam het aangeeft, al wat de klok slaat in deze editie: het lederen interieur werd uit de twee kleurtjes opgetrokken, en ook het koetswerk werd naar het voorbeeld van smoking gespoten. Wat spoilers hier en daar, dikke sloffen rond de achttienduimers et voilà: hier staat een exclusieve maar vooral schreeuwerige jongeling, die zijn stoere uiterlijk jammer genoeg niet gepaard zag worden aan een passende krachtbron. De 1.6 Tdi met 90pk misstaat nochthans niet in de A1, met zijn zuinige, bereidwillige karakter en zijn prettig gespreide vijfbak. Maar deze bullebak had volgens ons meer recht op de potente 1.4 Tfsi met 185pk, al was het maar opdat die met zijn sportievere geluid de - zich steevast rond de extraverte kerel verzamelende - menigte zou kunnen plezieren. Misschien een idee voor een volgend Belgo-belge Audi A1 project?