Toyota bZ4X AWD

Inleiding

Toyota geloofde niet in de elektrische auto. Misschien doet het dat nog steeds niet. ‘Niet efficiënt’ klonk het 25 jaar lang bij het merk dat de hybride populariseerde. Tot het niet echt meer een andere keuze had. Daarom is hier nu de eerste compleet elektrische Toyota. Een beetje laat en zo te zien nog altijd met wat tegenzin. bZ4X heet het ding. Van ‘beyond zero’ - de naam van het strategische plan voor elektrificatie. Dat moet tegen 2035 alleen nog elektrische Toyota’s opleveren, netjes naar EU-dictaat. En dat terwijl het merk elders nog gewoon achtcilinder diesels bouwt, natuurlijk. Europa is immers de wereld niet. 4 verwijst dan weer naar het segment en de X is omwille de koetswerkvorm, een crossover.

De Toyota bZ4X is niet goedkoop

Genoeg over de naam, over naar het aanbod. Er zijn een handvol uitrustingsversies, twee motorvarianten (alleen voorwielaandrijving of met een extra motor achteraan) en er is één batterij. Die is 71,4kWh groot (bruto), maar Toyota wil niet zeggen hoeveel het daar effectief (netto) van gebruikt, hoewel dat eigenlijk best belangrijk is. Het bepaalt immers hoe veel een batterij achteruit mag gaan voor je daar als bestuurder iets van merkt. Of hoe arrogant een automerk kan zijn. Verderop zal trouwens blijken dat het met het rijbereik van deze Toyota niet al te best gesteld is, ondanks de relatief grote batterij.

De prijsvork dan. Een voorwielaangedreven versie is er vanaf 49.920 euro. Op papier is dat een uitgeklede versie, maar laat ons wel wezen… die heeft een kleiner infotainmentscherm en geen parkeersensoren, maar heeft ook weel automatische airco en apple CarPlay en daarmee toch ook alle essentiële zaken aan boord. Je kan de prijs laten aanzwellen tot 58.430 voor de voorwielaangedreven variant en betaalt tussen 60.480 en 61.580 euro voor de vierwielaandrijver. Prijzen die meteen duidelijk maken dat betaalbare EV-technologie misschien iets is van morgen en niet van vandaag. Toyota mag dan wel een merk zijn met een anker op de particuliere markt, het denkt de bZ4X eigenlijk alleen te kunnen slijten aan zakelijke klanten die de prijs fiscaal kunnen temperen. Je moet er trouwens niet op rekenen dat er nog lang een bZ4X in de catalogus staat voor minder dan 50.000 euro. Nog voor iemand met het model gereden had, ging de vanafprijs al met 1.500 euro omhoog. De eerste, maar zeker niet de laatste prijsverhoging.

Exterieur

De bZ4X profileert zichzelf als een stoere jongen. Z’n uiterlijk is een mix van stijlkenmerken die modern zijn, maar niet echt origineel. Een lichtbalk achteraan en een zwevend dak (bij voorkeur in het zwart) zijn zo’n zaken. Maar de nadruk op de wielbogen en de uitlopers rond de achterlichten zijn wel apart en geven het geheel een frisse uitstraling.

Groter dan Toyota RAV4

Zoals veel elektrische auto’s is de bZ4X eigenlijk groter dan je zou denken. Hij is 4cm lager dan de Toyota RAV4, maar ook 9cm langer. En de wielen staan zowaar 16cm meer in spreidstand.

Toyota maakt er een beetje een zaak van dat de bZ4X ook terreineigenschappen zou bezitten en bereidde daarvoor enkele netjes uitgekozen oefeningen voor tijdens de eerste voorstelling. Een waterbak van een centimeter of tien bijvoorbeeld. Ik was niet onder de indruk. Natuurlijk kan zo’n auto zo’n voorbereid parcours aan. Hopelijk krijgt niemand echt zin om te gaan offroaden met de bZ4X.

Interieur

Ik trok de deur open en zag binnenin al meteen een paar zaken me hoopvol stemden. Er is natuurlijk ook weer veel glanzend plastic, maar de overige materialen konden me overtuigen. De afwerking is degelijk en tijdens het rijden valt ook de werkingsstilte op, al moeten we dat ook nog eens verifiëren op Belgische wegen bij hogere snelheden. Hoofd- en knieruimte is er genoeg en wie compact kan pakken, heeft aan de kofferruimte van 452l ook genoeg om verdedigbaar te zijn.

Hoge vloer

Tegenover bovenstaande goede punten staan echter ook een paar forse minpunten. Ik vind het infotainmentsysteem oké, maar niet geweldig. Maar het valt in het niets bij de opstelling van het stuur en het instrumentarium. Toyota koos er ‘à la Peugeot’ voor om de tellerplaat boven het stuurtje te monteren. Alleen: het Franse merk kiest dan wel voor piepklein stuurtje dat ook nog eens afgeplat is. Toyota niet. Gevolg: het stuur zit gewoon in de weg. Irritant. Ook vervelend, des te meer omdat om een structurele zaak gaat: de wagenvloer is opmerkelijk hoog. De packaging van de accu is niet optimaal. Gevolg: best een hoge opstap en een zithouding die je zelfs vooraan in een stuikpositie dwingt. Zelfs bij korte ritten vind ik dat niet aangenaam.

Veiligheid

Deze rubriek ontaardt zo stilaan in een opsomming van alle veiligheidssnufjes. Onafhankelijke botsproeforganisatie EuroNCAP heeft nog geen bZ4X kunnen bemachtigen voor hun pijnbank. Daarom toch maar de belangrijkste snufjes. Een Lane Trace Assist bijvoorbeeld, die je binnen de grenzen van de rijstrook houdt. Of een adaptieve snelheidsregelaar die ook ingrijpt op de snelheid bij bochten. Topversies hebben ook een camera die de bestuurder controleert. En effectief: kijk je een paar seconden opzij, dan krijg je een alarmmelding.

Vanaf 2023 komt er een ‘Proactive Driving Assist’ bij. Die zal de weg voor de auto scannen en kan zelf ‘vroegtijdig’ het stuur en de remmen bedienen wanneer het een risico op ongeval detecteert. Hopelijk werkt dat straks wat betrouwbaar, want echt bevorderlijk voor een serene sfeer aan boord zijn dat soort van systemen vaak niet.

Rijgedrag

De grote baas van Toyota (Akio Toyoda) verkondigde bij z’n aanstelling in 2009 al dat het maar eens gedaan moest zijn met saaie Toyota’s. Nieuwe auto’s zouden niet alleen legendarisch betrouwbaar zijn, maar ook leuk. En kijk, sindsdien heeft Toyota toch enkele nieuwe modelletjes op de markt gebracht die effectief prettiger sturen dan hun voorganger. Dat belooft voor de bZ4X die niet alleen een gesofisticeerd onderstel (met volledig onafhankelijke wielophanging rondom), krijgt, maar ons hier wordt voorgereden in een versie met vierwielaandrijving. Het vertaalt zich in de praktijk echter in een teleurstelling. In de stad toont de bZ4X zich aangenaam comfortabel, maar daarbuiten blijkt al snel dat de demping te zwak is. En zelfs met vierwielaandrijving hebben de voorwielen soms naar grip te zoeken. Resultaat: hij stuurt als een tamme voorwielaandrijver, ondanks goede acceleratiecijfers (6,9 seconden voor de AWD). Toyota verdedigt zich “we willen onze klanten een vertrouwd rijgevoel geven”.

Zo ver kan je rijden met de Toyota bZ4X

Het rijgedrag kon de achilleshiel zijn van de bZ4X, maar dat is het niet. Er ligt immers nog een groter probleem op de loer: het rijbereik. Officieel is dat 516km (voorwielaandrijving) of 470km (de vierwielaangedreven versie die we hier aan de tand voelen, die al maar 411km meer belooft met grote velgen). Maar bij het instappen komt de auto (helemaal opgeladen) zelf al niet verder dan 315km. In nagenoeg ideale omstandigheden welteverstaan. Toyota stuurde op voorhand alle persinformatie, maar houdt ter plaatse toch nog een persmoment. Nogal wat tijd daarin gaat op aan verklaren waarom het rijbereik zo laag is. De velgen en de airco (nochtans standaard een warmtepomp die de reputatie heeft efficiënter te zijn) worden als boosdoeners aangewezen. Volgens Toyota gaan ze elk met 80km rijbereik lopen. Niet normaal.

Opladen kan in theorie aan een snellader tot 150kWh. Wie ‘m thuis aan een min of meer snelle stekker ligt, mag de bZ4X voor de rest van het jaar negeren. Die krijgt immers een 6kW wisselstroomlader aan boord. Tegen het derde kwartaal van dit jaar wordt dat opgetrokken naar 11kW, wat al meer in lijn ligt met andere spelers op de markt.

Conclusie

De bZ4X is dan wel een elektrische auto van de grootste autobouwer ter wereld. Het is ook de eerste volledig elektrische auto (we negeren even een obscuur model voor de Chinese markt) van dat merk. En daaruit blijkt toch dat er toch een leercurve is. De materialen zijn oké, de kwaliteit van de assemblage is dat ook. De garantietermijnen zijn geruststellend. En ja, zelfs het onderstel is gesofisticeerd, al wordt het potentieel daarom niet ten volle benut. Tot zover een typische Toyota dus.

Plus- en minpunten van Toyota bZ4X

Maar dan komen we aan de minpunten. En ja, die zijn - excuseer - niet min. De vloer is te hoog en daardoor is de zithouding zelfs vooraan niet goed. De dashboardopstelling is een misser. De auto had ook wat fijner kunnen sturen en dat had niet eens op het comfort moeten wegen. En dan is er nog het rijbereik. 315km in nagenoeg ideale omstandigheden met een batterij van 71,4kWh. Een merk met zo’n expertise in hybrides had efficiënter energiebeheer mogen - nee, moeten - realiseren.