smart forfour 1.3 pulse

Inleiding

Dat smart met de kleine tweezittertjes een leuke bijdrage levert aan het autolandschap staat buiten kijf, maar ons mobiliteitsconcept is er niet meteen drastisch door veranderd. Dat was nochtans de droom bij de introductie van de kleine City Coupé, die intussen is omgedoopt tot ‘fortwo’. Smart en moederbedrijf Mercedes gaan als commerciële onderneming uiteraard gebukt onder het juk van de cijfertjes dat meer winst, of toch op z’n minst rendabiliteit, oplegt. Smart streeft daarom naar een verdubbeling van de huidige verkoopsaantallen wat neer komt op iets meer dan een kwart miljoen wagens per jaar. Het is duidelijk dat die doelstelling met de tweezitter onrealistisch is en ook de prettige roadster zal die drempel slechts marginaal dichter brengen. Een smart voor vier, dat zou een breder publiek aanspreken. En voilà; de smart forfour. Een compacte telg met vier deuren, ten minste even veel zitplaatsen en het potentieel om smart naar de doelstelling te leiden want het marktsegment is misschien wel felbevochten, maar groot.

In feite bestormd smart de markt met een product dat wars is van enig conservatisme en net als Mini, het jonge merk van de BMW-groep, vooral trendy en fun wil zijn. Uiterlijk dan toch, want onderhuids is het recept herkenbaarder dan ooit tevoren. Wellicht heeft de recent weer opgeblazen brug met Mitsubishi Motors, dat met de nieuwe Colt een twee-eiige tweeling van de forfour op de markt brengt, daar wat mee te maken. Veel heeft smart alvast niet aan het toeval overgelaten want het motorenpallet is ‘volwassen’. De instapper wordt een 1.1 met 55pk, bij de benzinemotoren gevolgd door een 95pk sterke 1.3 en een 1.5 met 109pk. Er zijn ook twee dieselversies; driecilinders die zijn afgeleid van het blok met vier cilinders dat dienst doet voor de A-Klasse. Ze hebben een inhoud van 1.5l en zijn 68 dan wel 95pk sterk. De 1.1 is verkrijgbaar vanaf € 12.750. Aan de 1.3 pulse op onze testbank hangt een basisprijskaartje van € 14.160 dat door de opties opgetrokken werd tot € 16.034,23.

Exterieur

Om deze breedgebekte, maar vriendelijk ogende trendy vierzitter herkenbaar te maken als een smart maakt de constructeur gebruik van de zichtbare Tridion-veiligheidscel. De overige panelen zijn uit kunststof eerder dan een staalsoort en kunnen net als bij de andere modellen eenvoudig (maar daarom niet echt goedkoop) vervangen worden. Het dak bestaat uit stof of glas, al naargelang de versie. Met een lengte van 3,72m (nauwelijks meer dan een Nissan Micra), een breedte van 1,68m en een hoogte van 1,45m is deze aanwinst een echte mini. Een wielbasis van 2,5m geeft aan dat de wielen ver op de hoeken staan en dat zorgt samen met de uitgesproken wielkasten voor een potente look. De achterpartij doet ons nog steeds wat aan de Opel Corsa denken, die in ons land de verkoopstabellen in dit segment aanvoert. De hoog ingeplante lichtunits die door de zwarte omlijsting één visueel geheel vormen met de achterruit liggen daar aan de oorzaak. De afwerking van ons testexemplaar was feilloos.

Interieur

Aan de binnenzijde wordt de smart-stijl uiteraard ook doorgetrokken. Dat gebeurd met een gewelfde boordplank , ronde verluchtingsroosters en een opvallende materiaalkeuze. De meeste onderdelen zijn immers uitgevoerd in trendy ogend en prettig aanvoelend plastic, waarvan de combinatie verfrissend jong en smaakvol overkwam. Smart biedt voor het interieur de keuze uit opvallende stofjes zoals bij onze testwagen, maar ook minder schreeuwerige kleurencombinaties staan in het aanbod. Door het bevallig aanvoelende stuurwiel heb je zicht op twee ronde klokken voor de aanduiding van de snelheid en het toerental. Op de bedieningshendels aan het stuurwiel na zitten de meeste functies ordelijk en logisch gegroepeerd rond de middenconsole. Het stuurwiel laat zich enkel in de hoogte verstellen en dat vinden we gezien de niet echt malse basisprijs een minpunt. Het zitmeubilair is, net als bij de fortwo en de roadsters overigens, schitterend, maar het stuurtje hadden we graag enkele centimeters dichter gehad.

Behalve voldoende ruimte vooraan, blijkt er ook achteraan opvallend veel ruimte te zijn. Dat is voornamelijk te wijten aan de over 15cm verschuifbare achterbank. Die laat toe de ruimte toe te wijzen aan de passagiers, dan wel de bagage. Heb je het meer op koffervolume begrepen dan wordt de achteraan wel heel erg krap. De achterbank, zelf verre van oncomfortabel, is standaard geschikt voor twee inzittenden, maar dat had u al uit de naam van het model begrepen. Optioneel kan ook een bank met drie zitplaatsen geleverd worden. Dan is de ‘voorvier’ eigenlijk een ‘voorvijf’. Of misschien toch eerder een ‘voorvier’nhalf’ want door de beperkte breedte is het laten plaatsnemen van drie volwassenen utopie. Drie kinderen kan natuurlijk wel. Optioneel kan de forfour ook omgetoverd worden tot een echte lounge, zoals op de Tridion 4 Show Car (voorgesteld in september 2001 op het Autosalon van Frankfurt) te zien was. Leuk dat smart die opstelling in productie nam.

De achterbank is niet alleen verschuifbaar, maar ook in twee ongelijke delen neerklapbaar. Daardoor loopt het koffervolume van 268l op naar 620 of zelfs 910l.

Veiligheid

Een cruciaal onderdeel van de veiligheidsvoorzieningen van alle smartjes die tot op heden op ons los werden gelaten was zonder twijfel de Tridion-veiligheidskooi. De constructeur was overigens zo fier op de ultrastijve cel dat ze zichtbaar in het design werd ingewerkt. Op de forfour zou een meer conventionele structuur gekund hebben, maar smart opteerde wellicht omwille van de herkenbaarheid voor het metalen kunstwerk. Op het passief staan ook nog twee frontale en twee zijdelingse plofkussens vooraan. Gordijnairbags zijn tegen een meerprijs leverbaar. Uiteraard zijn de gordels steeds van het driepuntstype en vooraan voorzien van pyrotechnische spanners met spankrachtbegrenzers. Isofix bevestigingspunten voor kinderzitjes zijn optioneel. Het actieve veiligheidsarsenaal van de forfour mag gezien worden. ABS met elektronische remkrachtverdeler en noodrembekrachtiging, tractiecontrole en stabiliteitscontrole horen immers allemaal tot de standaarduitrusting.

Rijgedrag

Smart liet zich destijds niet alleen opmerken door de afwijkende afmetingen, maar ook door de onorthodoxe techniek. Zo wordt voor de fortwo en roadster gebruik gemaakt van turbomotoren met een geringe cilinderinhoud, liggen die boven de aangedreven achteras en wordt voor de ophanging gebruik gemaakt van een DeDion-achteras die in regel zo stijf is als een koets. Sinds Helmut Wawra in 1998 overstapte van Mercedes naar smart rijden de smartjes opmerkelijk beter, maar in feite is dat voor deze vier- of vijfzitter nauwelijks van belang. De ingenieur opteerde immers voor een opstelling met drie of viercilindermotoren die vooraan overdwars onder de koets zitten en de voorwielen aandrijven. Een perfect normale lay-out dus, die niet alleen te wijten zou zijn aan de synergieën (Mitsubishi gebruikt voor de nieuwe Colt dezelfde basis), maar eenvoudigweg de meest ideale opstelling voor het segment zou zijn. De ophanging maakt vooraan gebruik van een systeem met driehoeken terwijl de achteras van het halfstarre type is. Net als het andere jonge merk, Mini, mikt smart op rijplezier en sportiviteit. Daarom verbaast de uitgesproken stugge afstelling van het onderstel niet. Toch heeft het comfort minder te leiden onder de veerschuwe afstelling van het geheel dan bij de eerder genoemde Mini, wat aan een meer gematigde afstelling is te wijten. Die bleek in combinatie met het elektromechanisch bekrachtigde sportstuur bakken rijplezier te verschaffen.

Dat de 1.3 op de testbank een bescheiden gewicht van 970kg combineert met aardig potente prestaties zal niet meteen in het nadeel van de pretduivel gewerkt hebben. De ronkerige, maar niet storend luidruchtige vierpitter ontplooit met eerbare souplesse en gezonde werkijver immers 95 paarden bij 6.000t/min en 125Nm bij 4.000t/min. De vierkante motor heeft een voorliefde voor hogere omwentelingsnelheden en reageert alert. Al bij al valt de combinatie beter in de smaak dan we hadden durven hopen. De handgeschakelde vijfbak mag dan wel niet ultrasportief zijn, de bediening is voldoende direct om tot ons genoegen te functioneren. Met de 1.3 haalt het model 100km/u in net geen 11sec en bedraagt de top 180km/u en blijft de dorst aardig beperkt.

Conclusie

Moederhuis Mercedes heeft met smart nog grootse plannen en wil voor het nichemerk naar een jaarlijkse afzet van een kwart miljoen voertuigen. Dat is het dubbele van wat momenteel het geval is. Om de doelstelling te halen moet dus een breder publiek aangesproken worden. Vandaar dus de forfour. Uiterlijk blijft het model herkenbaar omdat de constructeur gebruik maakt van enkele designkenmerken die geassocieerd worden met de andere producten uit het gamma. Ook binnenin wordt de trend doorgezet met een aankleding die trendy en verre van smaakloos is. Door de verschuifbare achterbank kan bovendien gekozen worden tussen behoorlijk veel ruimte voor de twee of drie (een bank met drie zitplaatsen achteraan is optioneel) achterpassagiers of tot 910l bagageruimte.

De veiligheidsuitrusting rechtvaardigt grotendeels het basisprijskaartje van € 12.750 (voor de 1.1). De forfour is met vier standaard airbags en vooral ABS, tractiecontrole én ESP immers rijkelijk voorzien. Met de 1.3 van onze testwagen, 95pk sterk, blijkt de smart in niet eens 11 seconden voorbij de kaap van 100km/u te accelereren terwijl de top 180km/u bedraagt. Een voor deze klasse dynamische combinatie die perfect past bij de stugge afstelling van de ophanging. De forfour combineert een fikse brok rijplezier met een trendy uiterlijk en een functioneel interieur. Door die geslaagde mix vinden we het hoge prijskaartje niet eens storend.