Smart Forfour 0.9 90 Twinamic

Inleiding

Smart. Moederhuis Mercedes houdt eraan vast ondanks erg wisselend succes. Maar het gaat ervan uit dat de wereld almaar meer ‘smart’ wordt. Dat de wereld geen keuze heeft omdat er almaar meer mensen en auto’s zijn die almaar minder plaats in beslag mogen nemen. En het kan nu, na twee productgeneraties, profiteren van een meevaller - de alliantie met Renault drukt de ontwikkelingskosten gevoelig. Want de Forfour en de Twingo zijn op interieur en wat uiterlijke kenmerken na gewoon identiek. De ingekorte versie met twee deuren - Fortwo dus - voeren de Fransen echter niet. Die kan je alleen bij Smart krijgen. En toeval of niet - het kleintje verkoopt (voorlopig) beter dan de vierdeurs.

Was het vroeger beter?

Goedkoop is een Smart nooit geweest. En wat erger was - hij bleek voor zo’n klein autootje ook nog eens duur in onderhoud. Maar je had dan wel de keuze uit kleine bezine- of dieselmotoren. En een automaat was er ook steeds. Alhoewel, ‘automaat’ is misschien wat overdreven. Het was een gerobotiseerde bak, die dus schokte tussen verzetten. Samen met de kirrende turbo had het wel iets. Maar die turbo is gegaan en in de jongste iteratie van het product moest je zelf schakelen. Tot nu. En ditmaal heeft de automaat een dubbele koppeling. Vaarwel knikkende kopjes dus. Hij kost € 1.450 meer dan de versie met handeschakelde vijfbak in het geval van de Forfour. Maar bij het kleine Smartje is de meerprijs beperkt tot € 1.300. Nochtans is de transmissie identiek. Kort door de bocht wil het in elk geval zeggen dat je voor net geen € 14.682 een Forfour kan hebben die het schakelen van je overneemt. Niet goedkoop, niet om van achterover te vallen. Maar het blijft wel een klein autootje. Wil je dat uitdossen zoals ons testexemplaar met 90pk in plaats van 71pk, dan ben je gauw € 20.000 kwijt.

Exterieur

Zo’n Smart is het aan z’n geschiedenis verplicht om kleine autootjes neer te zetten. Niet eens 3,50m. De meeste driedeursmodellen van tegenwoordig zijn langer. Een Fiat 500 is langer! De motor ligt nog steeds bij de achterwielen. Dat is cruciaal voor het concept, want het staat een ridicuul kleine draaicirkel toe (8,65m tussen stoepranden voor de Forfour) en het zorgt ervoor dat de ruimte voor de inzittenden gemaximaliseerd kan worden. Voor de kofferruimte is het net iets minder goed nieuws - maar er blijft nog 188 liter van over. Niet zo veel, maar in dit segment niet eens slecht. De laaddrempel is wel hoog - 79cm. Ze moeten de motor ergens kwijt natuurlijk.

Parkeren tussen auto’s?

De originele Fortwo kon je, als je dat wou, dwars tussen auto’s parkeren. Dat kan uiteraard niet met de Forfour. Smart doet z’n best om de indruk te wekken dat je dat nog kan met de tweezitter, maar vergeet dat maar. Na twee flinke groeischeuten is ook die te groot geworden. Of je moest tussen twee Hummers gaan staan.

Uiterlijk

Je ziet natuurlijk dat de overeenkomsten met de Twingo, maar het lijkt erop dat Smart minder water bij de wijn moest doen dan de Fransen. Een andere snoet, de veiligheidskooi die in een contrasterende kleur wordt uitgevoerd. Het ziet er allemaal nog behoorlijk Smart uit, maar dan gemoderniseerd.

Interieur

Verrassend ruim is het. Vooraan parkeer je met gemak een dubbele meter en achteraan is de knieruimte eigenlijk de enige beperkende factor. Dat komt vooral omdat je je kruin behoorlijk in de hoogte kan strekken. Hier zie je overigens wat minder overeenkomsten met de Twingo en wat meer met de originele Fortwo. De designers hebben goed werk geleverd, zonder daarom zo radicaal te gaan als bij de eerste generatie. Het mocht allemaal wat toegankelijker. Ergonomisch zit het ook helemaal snor en er zijn vrolijke stofjes en sierlijsten, als je dat wil.

Budgetauto?

Krijg je hierboven de indruk dat er niet op een euro is gekeken? Wel, dat is nu ook niet helemaal waar. Plastic teelt wierig en net als bij de Twingo mis je als passagier steunpunten en handgrepen. En volwaardige zijruiten achteraan. Erg vervelend. De zetels steunen erg goed voor een stadsautootje te zijn, al is de zitting wat aan de korte kant. Het loont nog even de moeite om aan te stippen dat de Forfour z’n achterbank geschikt is voor twee personen. Te smal voor drie, zegt de fabrikant zelf.

Wie wat dieper in de buidel tastte kan nu ook een infotainmentsysteem met ingebouwd scherm, Bluetooth, navigatie, Mirrorlink en andere gebruikelijke meuk krijgen. Nagenoeg elke constructeur pakt met zo’n dingen uit - het is in deze tijden nu eenmaal een must -, maar we vragen ons toch af wanneer die zaken eens écht goed zullen werken. Nee, ook hier overtuigt het niet.

Veiligheid

Leeg weegt de Forfour in deze uitvoering 1.025kg. Hij wordt door de zestrapsautomaat net over het ton geduwd, anders had hij 5 kilogram marge. Maar los daarvan: dat is een behoorlijk gewicht voor zo’n kleine auto. En ga er maar van uit dat heel wat van die kilo’s geïnvesteerd zijn in veiligheid. Dikke steun- en dwarsbalken om nog veel zwaarder materieel buiten te houden als het fout loopt. Iets wat Smart demonsteerde door een autootje frontaal op een S-Klasse te laten rijden. Een indrukwekkende demonstratie, zelfs als je rekening houdt met de ruime kreukelzone’s van de jongste S.

De EuroNCAP vond het ook, want bedeeld met een veiligheidsscore van 78% voor de voorste inzittenden en zelfs 81% voor reglementair ingegespte kleintjes. Vier sterren was het resultaat en er dan al zit de Smart (optioneel) propvol elektronische bemoeiallen. Een rijstrookassisten, radargestuurde noodremhulp, dodehoekwaarschuwing. Dat soort zaken. ABS, stabiliteitscontrole (jammer genoeg niet uitschakelbaar, want je zou je met die achterwielaandrijving wel kunnen amuseren), zes airbags, vier driepuntsgordels… dat is er allemaal natuurlijk al van huis uit.

Rijgedrag

We sturen de krachtigste Smart van allemaal over het testparcours. En die heeft met 898cc de kleinste motor van allemaal. De drie-in-lijn is wel gesofisticeerd. Vier kleppen per cilinder, dubbele bovenliggende nokkenassen een turbo. Je zou bijna denken dat er op die manier meer uit te halen moet zijn dan 90pk en 135Nm.

Prestaties

Trap je het gaspedaal tegen het schutbord, dan doet de Forfour met Twinamic (het was hoog tijd dat we over de automaat begonnen) 11,7 seconden over de sprint. En hij gaat door tot 165km/u. Daarmee nestelt de Smart zich in een soort van sweet spot, want hij voelt nooit traag of laks aan, maar hij maakt evenmin veel indruk. Gewoon goed en vlot dus. Hij doet met z’n zesde verzet overigens een halve second langer over de honderdsprint dan de handbediende vijfbak, maar hij is ook een deciliter zuiniger: 4,2l/100km volgens de opgave, of 99g/km. Net wat meer dan we hadden gewild - want er zijn ruime middenklasse diesels die tegenwoordig beter doen. In Wallonië en Brussel weegt dat niet zo door, maar in Vlaanderen zijn er fiscale repercussies - zij het beperkt.

Hoe doet die automaat het nu?

Wel, vrij goed eigenlijk. Je merkt dat hij wat minder verfijnd is dan de transmissies met gelijkaardige opzet in grotere modellen, maar z’n schakelovergangen blijven zo goed als onvoelbaar. Hij valt alleen wat door de mand bij kruipsnelheden en start - stop - situaties. Vooral omdat hij aan het stoplichtje enthousiast uit de startblokken wil komen. Kwestie van een levendige indruk na te laten, wat ook lukt.

Stuurpret?

Achterwielaandrijving en de motor achterin - daar kan je lol mee hebben. Maar in recente tijden is er natuurlijk elektronica om er vooral voor te zorgen dat je niet te veel pret hebt. Zonde, want de voortrein is nochtans gretig, ook al is hij afgesteld om in limietsituaties eerder te lossen dan de achterwielen. Veilig dus maar niet onprettig. Hij veert ook nog meer dan behoorlijk goed, ondanks de erg stijve De Dion achteras. Na drie generaties hebben ze dat wel onder de knie. En hij stopt ook foutloos, met schijfjes vooraan en trommels achteraan. Meer heb je eigenlijk echt niet nodig als je maar een ton de halt moet toeroepen

Conclusie

De Smart was altijd al bedacht als een automaat. Of op z’n minst als halfautomaat, zonder koppeling. Hij diende immers om met het grootste gemak en wendbaarheid comfortabel en snel meer door de stad te crossen. De Forfour met vier deuren kwam maar later (en slechts voor even - het was eigenlijk een verklede Mitsubishi Colt en hij flopte) en is nu terug. Met dezelfde missie. En die volbrengt hij zonder moeite. Hij is te keren op een zakdoek, kan met het grootste gemak een miniscule parkeerplaats in en biedt niettemin ruimte voor vier volwassenen (achteraan liefst niet met al te lange benen) en 188l bagage. Een half mirakel dat je dat tegenwoordig - met alle veiligheidsnormen - gedaan krijgt op 3,5m.

De nieuwe Twinamic-automaat met dubbele koppeling kwijt zich goed van z’n taak. Alleen wat meer verfijning bij het kruipen (in de file bijvoorbeeld) zou nog mooi zijn. Verder presteert de 90pk sterke driecilinder erg aardig. Hij is voldoende krachtig om vlot door de stad te navigeren en voldoende marge om zich op de snelweg niet ongemakkelijk te voelen. Zo’n Forfour heeft trouwens heel wat gemeen met de nieuwe Renault Twingo. Die laatste is wat aantrekkelijker geprijsd, maar dit Duitse product overtuigt ons meer op vlak van materiaalkeuze en afwerking.