Smart City Coupé 61pk

Inleiding

Smart heeft zijn City Coupé voor het nieuwe modeljaar wat onder handen genomen. Het wagentje dateert uit 1998 (voorstelling september 1997 in Frankfurt, productie vanaf juli 1998) en werd lichtjes gelift in januari 2001. Uiterlijk blijven ook nu de wijzigingen beperkt, maar onderhuids zijn er een aantal cruciale verbeteringen doorgevoerd, onder meer aan de ophanging en de motoren.

Het gamma omvat twee benzinemotoren met turbo, met 50 of 61pk en een Common-Rail turbodiesel die 41pk sterk is. Ze zijn verkrijgbaar vanaf respectievelijk € 8.720, € 9.520 en € 9.970. Da’s niet mals voor een basisuitvoering van 2,5m auto, maar het smartje is sinds zijn lancering wel minder in prijs gestegen dan de gemiddelde kleine auto.

Ook de opbouw van het gamma is gewijzigd. Daar waar je vroeger kon opteren uit drie uitrustingniveau’s met de naam Pure, Pulse en Passion heb je nu een enkel basismodel -Pure- waarop je Pulse of Passion uitrustingspakketten kan krijgen. Het resultaat is hetzelfde... Wij reden met een 62pk sterke smart & Pulse die goed is voor een basisprijs van € 9.520. Airco, klokje en toerenteller, radio-cd, donkerblauw metallic lak, een bekerhouder, hoedenplank, airco, anthracietkleurige Tridion veiligheidskooi en elektrische stuurbekrachtiging zijn opties met een totale waarde van € 3.145. De totale kostprijs ervan bedraagt dus € 12.665.

Exterieur

De vorm van het smartje wordt nagenoeg volledig gedicteerd door de functie. Toch is het al een huzarenstukje geweest om met alle huidige regels en binnen courante veiligheidsnormen een auto te maken die slechts 2,5m lang, 1,52m breed en 1,55m hoog is. Dat je je als inzittende veilig kan voelen in de Smart heeft vooral te maken met de Tridion veiligheidskooi, die is dan ook voor een groot deel zichtbaar. Dat je kunststof koetswerkpaneeltjes kan bijkopen en in een mum van tijd kan laten vervangen (door een ander kleurtje bijvoorbeeld) is leuk, maar er wordt zelden of nooit gebruik van gemaakt.

Sinds 1997 wijzigde uiterlijk niets, met uitzondering van nieuwe velgjes, lichtblokken in de vorm van dubbele versmolten ovaaltjes (overgenomen van de Cabrio) en achterlichtunits met afzonderlijke optieken. Smart is een product van Mercedes en dat merk je aan de verzorgde foutloze afwerking.

Interieur

Het interieur van de smart is even fris en origineel als de buitenzijde en ook de afwerking is op niveau. Met frivole vormpjes en trendy stofjes heeft men het duidelijk op een wat jonger publiek gemunt, al kan ook iemand die het graag wat soberder houdt zijn gading vinden in de aankledingsmogelijkheden. Groot kàn de smart niet zijn aan de binnenzijde, maar de ervaring is verre van claustrofobisch. Dat komt omdat de voorruit zo ver mogelijk naar voren werd geschoven en het gewelfde dashboard ver in het interieur doorloopt. Daardoor zit de voorruit niet dichter dan bij de meeste berlines en krijg je een (valse) ruimte-indruk. Pas als je met twee naast elkaar zit merk je dat het echt smal is.

Voor de bestuurder zit, achter het iets te verticaal geplaatste stuurtje, een minimalistisch instrumentenbordje. Dat bestaat uit een halfronde analoge wijzerplaat met een aanduiding van 0 tot 140km/u, gevuld met een LED-display dat informatie verschaft over de kilometerstand, de temperatuur en het brandstofniveau. Voor een toerenteller en een klokje moet je -afhankelijk van de uitvoering- bijbetalen. Je krijgt dan twee ronde, bovenop de middenconsole gemonteerde, klokjes. De instellingsmogelijkheden van de zetels zijn enigszins beperkt en toch vonden we ze uitstekend zitten.

De kofferruimte is toegankelijk via een in twee delen te openen kofferklep. De ruit klap naar boven terwijl de klep naar onderen toe opent. De kofferruimte is met 150l voldoende voor de wekelijkse boodschappen, als je tenminste geen bakken drank wilt vervoeren. Dat kan wel want als je de passagierszetel neerklapt krijg je een platform dat er speciaal voor ontwikkeld is, maar dan moet je het logischerwijs zonder passagier stellen. Ondanks de afwezigheid van een handschoenkastje kan je in het interieur behoorlijk wat kwijt. Er zijn een aantal kleinere bergvakjes in het dashboardje (waaronder een schuifje in de middenconsole), netjes in de deuren en uitsparingen bovenop het dashboard.

Veiligheid

Het heeft de ingenieurs ongetwijfeld heel wat denkwerk gekost om de smart een beetje veilig te maken. Dat het is gelukt is voornamelijk te danken aan de ultrastijve Tridion-veiligheidskooi en een rijke uitrusting, zowel op actief als passief vlak. Kreukelzones zijn er zo goed als niet, maar de Smart activeert bij een aanrijding de kreukelzones van het andere voertuig. Driepuntsgordels met gordelspanners, spankrachtbegrenzers en frontale airbags vangen dan de schok op. Om het risico op verwonding nog verder te beperken zijn de stoelen voorzien van een integrale metalen achterwand. Bij de actieve systemen vinden we ABS met remkrachtverdeler (nieuw) en stabiliteitscontrole met geïntegreerde tractiecontrole en Hill holder-functie.

Rijgedrag

Modeljaar 2003 betekent voor de Smart City Coupé vooral verbeteringen op het vlak van rijeigenschappen met een opgewaardeerd ESP en ABS-systeem en een aangepaste ophanging. Die laatste bestaat nog steeds uit McPherson veerpoten met een stabilisator vooraan en een zelden gebruikte maar zeer plaats-efficiënte Dion-achteras met dwarsgeleider en eveneens een stabilisatorstang, maar de achterophanging werd wat zachter. Een noemenswaardig verschil levert dat niet op; hard in plaats van beenhard kunnen we stellen. Dat is niet meteen aan de achtervering zelf, dan wel aan de beperkte veerweg te wijten terwijl de voorwielophanging ook uiterst stug reageert. Noodzakelijkheden allemaal want je mag niet vergeten dat de smart bomvol compromissen en kunstgrepen zit. Denken we maar aan het uitgesproken camber van de achterwielen of het verschil in bandenmaat tussen de voorste en de achterste wieltjesij het was allemaal nodig om een voorspelbaar, veilig en stabiel weggedrag te creëren.

Wil dat dan zeggen dat je daar tijdens het rijden ook echt rekening mee moet houden? Neenij uiteraard zorgt de korte wielbasis voor een wat nerveuzer gedrag, is de wegligging uitgesproken onderstuurd en het geheel wat meer zijwindgevoelig, maar aan boord heb je nimmer het gevoel dat de smart je op één of andere manier in de steek zal laten. Op kasseistroken, overwegen en putten en richels na blijft het zelfs behoorlijk comfortabel en de compacte afmetingen en kleine draaicirkel (8,7m) maken het in de stad een plezier om mee te rijden. Je hebt ook echt meer kans om een parkeerplaats te vinden.

Achteraan onder het koffervloertje zit de krachtbron. Ook die is van een wat onconventioneel type, want een driecilinder benzinemotor mét turbo. Die werd voor het nieuwe modeljaar grondig onder handen genomen. Door zowel de boring als de slag te vergroten steeg de cilinderinhoud van 599cc naar 698cc, het vermogen (twee versies) van respectievelijk 45 en 54pk naar 50 en 61pk. Bij onze versie, de krachtigste van de beschikbare benzineversies op de smart Brabus na, komt het maximumvermogen vrij bij 5.470t/min. Het maximumkoppel bedraagt 100Nm bij 2.200t/min. Die wordt gekoppeld aan een gerobotiseerde zesbak. Die koppelt en schakelt zelf, maar je moet wel een versnelling selecteren door tegen het pookje te tikken. Als je wilt dat de bak helemaal automatisch schakelt moet je op de meeste versies € 300 opleggen. Pure commercie want de bak is feitelijk hetzelfde en ook de software is reeds aanwezig. De smart schakelt immers zelf terug als je te traag rijdt of stopt en gaat uit zichzelf een versnelling hoger als je te dicht bij de rode zone van het toerentalbereik komt. De verhoudingen van de versnellingen zijn relatief kort, met uitzondering van de zesde. Die werd met 7% verlengd en dat vinden we niet zo’n goede zaak. Door die vijf korte eerste verhoudingen moet je dikwijls schakelen en kan je het smartje opvallend vinnig door het verkeer sturen. Het voelt in elk geval een pak sneller aan dan de 15,5sec die de constructeur opgeeft voor de spurt van 0 naar 100km/u. De topsnelheid bedraagt 135km/u (begrensd) en ook aan die snelheid vinden we de smart nog behoorlijk stabiel. Koerscorrecties zijn noodzakelijk, maar blijven met uitzondering van regenweer of hevige wind, ver binnen de perken. Het driecilindertje produceert een karakteristiek sportief gebrom, nogal lawaaiig hoog in de toeren, maar plezierig om horen terwijl de turbo bij het opschakelen ook nog eens duidelijk hoorbaar ventileert (leuk). Vanaf 90km/u steekt windruis de kop op.

Conclusie

Natuurlijk is de smart in de eerste plaats een stadswagentje, handzaam, vinnig en fiscaal voordelig, maar dankzij de inspanningen van de constructeur ook veilig want de actieve en passieve veiligheidsvoorzieningen (twee airbags, ABS en ESP standaard) mogen er zijn. Toch vinden we dat het wagentje ook voor intercityverkeer best zou kunnen dienen, als het tenminste niet te dikwijls en te lang is want dan wordt het geluidsniveau vermoeiend.

Binnenin is het gevoel alles behalve claustrofobisch dankzij de ver naar voren plaatste voorruit. Er is ruimte zat voor kleine spulletjes en je kan de wekelijkse boodschappen ook nog in de koffer kwijt. Zodra je iets van formaat wil vervoeren moet je evenwel je passagier achterlaten. Het is duidelijk dat de aankoopprijs voor een kleine tweezitter niet mals is, en smart heeft daar ondanks een wat tegenvallende verkoop in het beginstadium niets aan veranderd. Dat wordt maar ten dele gerechtvaardigd door het unieke concept, de kwaliteit en het rijplezier dat de smart -ondanks alle compromissen in het ontwerp- verschaft.