Saab 9-3 1.9TiD

Inleiding

In 2002 kwam Saab met een nieuwe 9-3 op de markt die was gebaseerd op het Epsilon platform van GM (dat in Europa o.m. ook dienst doet voor de Opel Vectra). Het motorengamma bestond toen, en bestaat nog steeds uit een 2.0l met 150pk, een 2.0l met 175pk en een 210pk sterke Aero (ook een 2.0). Intussen werd het gamma nog verruimd met een 1.8l krachtbron die 122pk sterk is. Alle benzinemotoren zijn, naar goede Saab-traditie, voorzien van een turbo. Dieselen kan ook, maar de 125pk sterke 2.2l die de Zweden door GM bij gebrek aan een valabel alternatief binnen de groep opgelegd kregen, was fiscaal onaantrekkelijk, onvoldoende krachtig (125pk en 280Nm) en had een loopcultuur die niet meer van deze tijd was. Met de introductie van een nieuwe 1.9l common-rail dieselmotor lijkt het er sterk op dat de 9-3 eindelijk een diesel krijgt die hem past. De viercilinder is er overigens in twee vermogensversies; met 120pk en met 150pk.

Elke 9-3 is standaard uitgerust met klimaatregeling, vier elektrisch bediende ruiten, ESP (behalve de 1.8i) en een neerklapbare achterbank. De goedkoopste benzineversie is er vanaf € 23.500. Dieselen kan met de 120pk sterke TiD vanaf € 25.250. De 150pk sterke variant wisselt vanaf € 26.750 van eigenaar. De afwerkingsniveaus bestaan, in opgaande lijn, uit Linear, Arc, Vector en Aero (enkel voor de 2.0T). De Vector-uitvoering van onze 150pk sterke viercilinder moet exact € 30.000 kosten.

Exterieur

Hoewel de Zweden van moederhuis GM, vooral technisch, behoorlijk wat beperkingen opgelegd kregen, oogt de 9-3 als een echte Saab. Het strenge, strakke Scandinavische lijnenspel bleef behouden. De vormgeving oog sportief en de Saab noemt deze vierdeurs dan ook geen sedan, maar een ‘Sport Sedan’. In vergelijking met de voorganger, die al in 2002 uit de catalogus verdween, is de 9-3 breder (5,1cm) geworden. Het model oogt niet specifiek kleiner dan de voorganger, door de gestrekte lijnen, maar is het wel. De wielbasis werd 7cm langer, de totale lengte een tikkeltje korter. De 9-3 Sport Sedan meet 1,46m in de hoogte, 1,76m in de breedte en 4,63m in de lengte.

Interieur

Saab houdt aan de binnenzijde vast aan z’n eigen filosofie. Je kijkt als bestuurder dan ook op een klassieke wijzerplaat met nightpanel-functie (waarbij de verlichting van alle niet-essentiële gegevens met een druk op de knop uitgeschakeld wordt) en dicht bij het stuur gegroepeerde bedieningsorganen en knopjes. Saab schikt die volgens de gebruiksfrequentie. Hoe vaker de bestuurder ze nodig heeft, hoe dichter bij het stuurwiel. De groepering is logisch, maar daarom niet meteen overzichtelijk. Eenvoud siert uiteraard, maar een sierstrip op de middenconsole zou een welgekomen afwisseling zijn. In nagenoeg alle versies overheerst zwart plastic. Onderaan tegen de voorruit, zo dicht mogelijk bij het natuurlijke gezichtsveld van de bestuurder, zit een personaliseerbaar monochroom informatiedisplay. In het geval van onze testwagen wordt dat aangevuld met een hoog op de middenconsole geplaatst kleuren-LCD-scherm voor het GPS-systeem. Zoals steeds bij Saab zit het contactslot onderaan in de middenconsole en dus niet aan de stuurkolom. Leuk is de vormgeving van de handrem. Die heeft een klassieke werking, maar is vormgegeven als een beugel die aan de linkerkant van de middenconsole aansluit.

De 9-3 verwelkomt de inzittenden zowel voor- als achteraan met uitstekend zittend meubilair, al dan niet voorzien van (zoals bij onze testwagen) een lederen bekleding. De instelbaarheid, en bijgevolg ook de zithouding, van zetel en stuurwiel (hoogte- en diepte) laat niets te wensen over. Alleen al daardoor is het aangenaam toeven in de 9-3. Hoewel het model aan de buitenzijde niet zeer compact is, slorpt de typerende vormgeving, met een grote motorkap en een relatief lang (in vergelijking met een vijfdeurs) kofferdeksel behoorlijk wat centimeters op. Dat merk je aan de binnenzijde vooral als je achteraan volwassenen laat plaatsnemen. De inzittenden vooraan moeten dan wat centimeters offeren om voldoende knie- en voetruimte te vrijwaren.

De kofferruimte is 450l (VDA) groot. Voor het laden van lange spullen is er steeds een skiluik voorzien. De achterbank plat leggen kan ook. Afhankelijk van de versie is dat in één deel of 40/60 gedeeld.

Veiligheid

De inzittenden worden door de 9-3 beschermd door zes plofkussens. Het gaat om frontale (2-fasig) en laterale exemplaren vooraan en gordijnairbags die Őzoals bekend- bescherming bieden voor zowel de voorste inzittenden als de passagiers op de buitenste zitplaatsen achteraan. Driepuntsgordels voor alle inzittenden zijn, we zouden bijna zeggen vanzelfsprekend, aanwezig. Die zijn op alle plaatsen voorzien van gordelspanners. Dat systeem wordt op de voorzetels aangevuld met actieve hoofdsteunen die vooral tot doel hebben de gevolgen van een whiplash te beperken. De achterbank is ook standaard voorzien van ISOFIX bevestigingspunten voor kinderzitjes. Eigenaardig genoeg (een hiaat) is een derde hoofdsteun achteraan optioneel.

De actieve systemen bestaan uit een ABS-systeem met remdrukregelaar (bochtencontrole), tractiecontrole en een spijtig genoeg niet volledig uitschakelbare stabiliteitscontrole. Om in noodsituaties de remweg te verkorten is er rem-assistentie.

Rijgedrag

De vierpitter onder de kap wordt bij Fiat betrokken. Die motor beschikt over de recentste dieseltechnologie, als een common-rail directe inspuiting (inspuitdruk tot 1.600 bar) van de tweede generatie en een turbo met variabele geometrie. De krachtbron laat zich in de Saab vooral opmerken door zijn soepel karakter en adequaat gedempt donker getint motorgeluid. Een hele verademing in vergelijking met de ongemanierde 2.2TiD waarmee het merk vroeger de dieselliefhebber over de streep moest trekken. De 1.9TiD bestaat in een versie met 120pk en 280Nm (even veel koppel als de 2.2TiD) en een 150pk sterke variant die bovendien over 320Nm beschikt. Deze laatste wordt gecombineerd met een handgeschakelde zesbak die, zo hebben we kunnen constateren, soepel en halfdroog een versnelling zoekt. De koppelkromme loopt stijl omhoog vanaf 1.500t/min en zakt pas tegen een omwentelsnelheid van 4.000t/min weer weg, net voor het motorblok z’n maximumvermogen vrijgeeft. Daardoor heb je met de naald tussen 1.900 en 4.200t/min steeds voldoende trekkracht voorradig om de 1,5 ton zware 9-3 vlot door het verkeer te sturen. Hoewel een diesel geen sprintmachine is, staat het model (dankzij de extra verhouding in de versnellingsbak) toch z’n mannetje; 100km/u kan al na 9,5sec op de teller staan. De topsnelheid bedraagt 210km/u.

Het onderstel maakt gebruik van McPherson ophangingsarmen voor de voorwielophanging en een multilinksysteem voor de achteras, telkens met een antirolstang. Door de lay-out van de achtertrein sturen de achterwielen passief enkel graden tegen de stuurrichting in. Dat is voldoende om overdreven onderstuur op te vangen. De dempers zijn stug, maar omdat de rol- en rij-invloeden efficiënt gefilterd worden laat het geheel op een goede weg een eenduidige comfortabele indruk na. Korte koetswerkbewegingen verraden een pokdalig wegdek, maar de feedback voor de bestuurder is voornamelijk afkomstig van de bekrachtigde tandheugelbesturing. Stoppen doet het model middels geventileerde schijven vooraan en schijven achteraan. Dat is voldoende voor de rustige bestuurder, maar wie de zware dieselcombinatie de sporen geeft, krijgt vrij snel met fading te maken. Een sportieve rijstijl zou dus schijven verdragen van een maatje meer.

De tankinhoud van 58l zou moeten volstaan om ook bij een sportieve rijstijl dik 600km rond te rijden. Wanneer omzichtig met het gaspedaal wordt omgesprongen hoort een verbruiksgemiddelde van 6l voor de gemengde cyclus tot de mogelijkheden.

Conclusie

De 9-3 was bij z’n introductie in 2002 meteen herkenbaar als een Saab dankzij het typerende strenge Scandinavische lijnenspel. Ook al wordt er onderhuids rijkelijk gebruik gemaakt van GM-technologie, het karakter bleef grotendeels behouden. De door zwart plastic gedomineerde boordplank heeft een kenmerkende sobere vormgeving met een specifieke groepering van de knopjes, dicht bij het stuurwiel. Net als de rest van het interieur oogt ze degelijk. Het comfortniveau is zelfs met de droog afgestelde ophanging uitstekend. Het passagierscompartiment kan in de lengte nog wat extra centimeters verdragen. Met volwassenen op de achterbank wordt het daar immers krap.

We zijn van mening dat een Saab nog steeds het beste gereden wordt met een lineaire benzine-turbomotor onder de kap. De nieuwe 1.9TiD-motoren van Fiat-origine vormen nu evenwel het alternatief dat de ongemanierde 2.2TiD niet kon zijn. Met een vermogen van 120pk of 150pk (testwagen) en respectievelijk 280 en 320Nm koppelen ze meer dan vlotte prestaties (150pk: 0-100km/u in 9,5sec en topsnelheid 210km/u) aan comforteigenschappen -geluid en trillingen- die van deze tijd zijn. De 9-3 beschikt dus eindelijk over een dieselmotor die hem past. De zelfontbrander is er vanaf € 25.250.