Mercedes R-Klasse 320 CDI

Inleiding

Onze eerste ontmoeting met wat vandaag als de R-Klasse bij de Mercedes-Benz concessies staat te glimmen, dateert uit 2004, toen hij begin januari als ‘Vision Grand Sports Tourer’ in de spots stond van de Detroit Motor Show. Hoewel nog als showcar voorgereden, was de wagen klaar voor de serieproductie. Mercedes-Benz stelde hem voor als pionier van een nieuwe autocategorie, die een 6-persoons luxe reiswagen kruist met een monovolumewagen. Op de technische fiche van de showcar stonden in 2004 de permanente vier-wielaandrijving, 21” velgen, Airmatic-luchtvering, een dieselelektrische hybride-aandrijving (313 pk) en een 7-traps automaat.

De realiteit van vandaag is enigszins anders. De ‘Vision Grand Sports Tourer’ draagt nu de naam R-Klasse en staat met bescheidener velgen en zonder hybride-aandrijving - al kan dat snel veranderen – bij de concessionarissen. Minder bescheiden is de omschrijving van de R-Klasse als zoveelste nieuwe autoklasse. De troeven die hij wil uitspelen zijn een cocktail van break, luxe-vrijetijdsterreinwagen (SUV), berline en royale monovolumer. Als dat maar niet te ambitieus is voor één enkele wagen, zelfs met een ster voorop. De instap in de R-Klasse kost minimaal 54.692 euro. Daarvoor koopt men een R 320 CDI (224 pk) met 4-MATIC vierwielaandrijving en 7-traps automaat. Hij bestaat ook als lange versie en kost dan 56.507 euro.

Het benzineaanbod start met de 272 pk sterke R 350, eveneens met 4-MATIC vierwielaandrijving en 7-traps automaat. Het prijskaartje toont 55.055 euro of 56.870 euro voor de lange uitvoering. De hiërarchisch volgende stap is de R 500 (V8 - 306 pk) die vanaf 74.536 euro en 76.351 euro wordt verhandeld. In Genève kregen we dan het neusje van de zalm voorgereden, een R-Klasse met AMG saus, ofwel de R 63 AMG. Onder de kap huist een 6,3 liter grote V8-motor, goed voor 375 kW/510 pk en een imposant koppel van 630 Nm. Zijn 20 duims grote aluminium velgen met 265/45 R 20 banden moeten helpen al dat mechanisch geweld aan het wegdek te slijten. Een ‘korte’ R 63 AMG moet de 0 tot 100 km/u sprint afwerken in 5,0 seconden rond en haalt een topsnelheid van 250 km/u. Wij hielden het ‘bescheiden’, met een weekje aan het stuur van een R 320 CDI, weliswaar ‘lichtjes’ opgewaardeerd met 17.707 euro aan opties.

Exterieur

De R-Klasse is groot, als we er zo tegenaan kijken. Dat heeft te maken met zijn lengte – 4,92 m – die door de nog bescheiden hoogte – 1,66 m - nog langer lijkt. Over smaken valt zoals gebruikelijk niet te twisten, maar de R-Klasse oogt behoorlijk elegant. Daar zit het boogvormige verloop van de daklijn, uitlopend op een dakspoiler, zeker voor iets tussen. Naar achteren toe eindigt de koets immers op wat evenzeer de achtersteven van een break had kunnen zijn. Ook de scherpe booglijn van de achterste zijvenster draagt bij tot de elegante verschijning van deze ‘alles-in-één’ wagen. De R-Klasse heeft geen recht op schuifdeuren, wat wel eens lastig kan worden bij smalle parkeerplaatsen en wat vooral de toegang tot de derde zetelrij niet bepaald vereenvoudigt.

Vooraan is er in tegenstelling tot de bekende monovolumewagens een nog flink uitlopende motorkap. De ver in de flanken doorgetrokken druppelvormige koplampen, laten de wagen ook nog groter lijken. Wij reden rond met Bi-Xenon koplampen en actieve bochtenverlichting, wat we ten zeerste apprecieerden, doch met 1814 euro op de optielijst gespecificeerd zagen. Onze wagen was verder uitgerust met het optioneel ‘sportpakket’ – 3209 euro - wat o.a. warmtewerende beglazing, chroom sierelementen (strips, portiergrepen en radiatorrooster), alsook 5-spaaks 19” aluvelgen met 255/50 banden inhoud.

Het panoramadak – een optie die 2653,53 euro wordt aangerekend – doet zijn naam alle eer aan. Het glasvlak beslaat werkelijk zowat het volledige dakoppervlak en is van hoge kwaliteit. Op het dak vinden we een vooruitrusting voor een specifiek dakdragersysteem van Mercedes-Benz. De buitenspiegels van de R-Klasse zijn veel te klein om een goed overzicht te bieden op zo’n omvangrijke wagen. We weten natuurlijk best dat de buitenspiegels een ergerlijke bron van windgeluiden kunnen zijn en de ontwerpers ze daarom zo klein mogelijk tekenen, maar te klein is te klein en dat gaat ten koste van de veiligheid.

Interieur

Het lijkt misschien slechts een detail, maar de portiergrepen die uitlopen in de armsteunen, zijn perfect ergonomisch getekend. Ze zijn goed geplaatst en robuust om het niet geringe gewicht van de portieren als bestuurder of passagier van een R-Klasse comfortabel te kunnen manipuleren. Esthetisch is het dan weer jammer dat de portiergrepen in leder zijn afgewerkt, terwijl de rest van het portierpaneel gewoon in kunststof is uitgevoerd. Een handig detail is dat Mercedes-Benz zowel in de linker als rechter portier vooraan een schakelaar voor de centrale vergrendeling inbouwt. Niet minder handig is de dubbele zonneklep, die toelaat een paneeltje naar de voorruit en één naar de zijruit te richten.

Onze testwagen was uitgerust met zes zitplaatsen verdeeld over drie rijen. De middelste rij bestond dus uit dezelfde comfortabele individuele zetels met elektrische instellingen als waar de voorste inzittenden recht op hebben. De achterste zitplaatsen blijven ondanks verwoede pogingen van de constructeur toch altijd maar tweederangs. Men zit er met de knieën te hoog opgetrokken, door gebrek aan diepte om de onderbenen comfortabel te plaatsen. Toch moeten we toegeven dat we het al slechter geweten hebben dan in deze R-Klasse. De zetels kunnen zoals verwacht stuk voor stuk neergelegd worden, wat een behoorlijk vlakke, doch vrij hoge en vooral niet geheel sluitende laadvloer laat ontstaan. Het laadvolume kan daardoor bijna twee kubieke meter bedragen. Met de zes zitplaatsen paraat, kan er echter amper 244 liter mee en dat is bitter weinig… Een comfortabel slaapbed vormen kan in tegenstelling tot wat de interieurmaat van de R-Klasse laat vermoeden, evenmin.

In het interieur werden we bedacht met enkele praktische opbergmogelijkheden, zoals het grote vak onder de centrale armsteun vooraan. Daar vinden we ook diepe bekerhouders, die dus niet alleen blikjes kunnen vasthouden. De kaartenbakken zijn eveneens diep uitgevallen, maar smal, wat de toegang bemoeilijkt. Geïntegreerd in de middentunnel is er een royaal bemeten brillendoos en zelfs de asbak is nog present. Het dashboard oogt vertrouwd ‘Mercedes’, al is de opstelling en uitwerking van de hoofdklokken (snelheid en toerental) best origineel te noemen. De snelheidsmeter is ontdubbeld met een analoge en een digitale aanduiding. De middenconsole wordt voor de bovenste helft ingenomen door het ‘Comand APS’ of m.a.w. het infotainmentsysteem, dat audio, navigatie, telefonie en zelfs video verenigt. In onze wagen zat DVD-navigatie met een Europese kaart van TeleAtlas. Ondanks een groot aantal knoppen laat dit systeem zich uiterst gemakkelijk bedienen. De navigatie rekent snel en loodst perfect naar de gevraagde bestemming. Eén van de vele pluspunten van het ‘Comand APS’ is dat de bestuurder een schematische voorstelling met pijlen recht voor zich tussen de klokken van het dashboard kan zien verschijnen, terwijl het ruim bemeten beeldscherm bijkomend informeert met kaartinformatie. Het ‘Comand APS’ beschikt over een reserve-ingang voor het aansluiten van een externe muziekspeler en werd in onze testwagen gecompleteerd met een CD-wisselaar (MP3-compatibel), een ‘sound system’ met 10 luidsprekers en subwoofer van Harman Kardon en een Bluetooth-interface voor GSM.

Hoewel BMW het al voordeed met de 7-Reeks, vinden we het korte pookje aan het stuur voor de bediening van de automatische versnellingsbak toch niet zo vanzelfsprekend. Dat is ondermeer het gevolg van het feit dat de bedieningsorganen voor de schakelmechaniek uit elkaar getrokken zijn: zo staat het pookje op de stuurkolom, terwijl de keuzeschakelaar voor het comfortgerichte of sportieve schakelprogramma dan weer op de middentunnel dient gezocht te worden (bij BMW is dat niet het geval). Ook de schakelaars die achter het stuurwiel verscholen zitten en manueel ingrijpen op de schakelmechaniek mogelijk maken, zijn geen toonbeeld van gebruiksgemak. Zowel links als rechts schuilt een grote knop die zowel kan op- als terugschakelen. Positief is dan weer dat het aanraken van één van de toetsen meteen de bak uit automaatstand haalt om zich manueel te laten bevelen. De algemene afwerking van het interieur is op het niveau dat men van een Mercedes verwacht, maar subjectief maakt een E-Klasse break een nog betere indruk.

Veiligheid

De permanente vierwielaandrijving is zeker niet onbelangrijk als veiligheidskenmerk voor de R-Klasse. Daarnaast vinden we vanzelfsprekende uitrusting als hoofdsteunen, 3-puntveiligheidsgordels met spankrachtbegrenzers en gordelspanners, op elk van de zes zitplaatsen. Voorin zijn er airbags met meertraps-activering en zijdelingse airbags, gekoppeld aan een bezettingsdetectie in de passagierszetel. Windowbags beschermen alle zetelrijen. Bij de elektronische engelbewaarders vinden we ESP, (elektronisch stabiliteitsprogramma), 4ETS (elektronische tractiecontrole), ABS (anti-blokkeersysteem) en ASR (anti-slipregeling). Een remhulpsysteem (BAS) maakt de standaarduitrusting volledig.

Kleinere dingen die bijdragen tot de veiligheid zijn de vandaag obligate automatische koplampactivering/-uitschakeling en ruitenwissers met regensensor. Veiligheidsopties op onze testwagen waren ‘Pre-Safe’ en ‘Neck-Pro’. ‘Pre-Safe’ werd voor het eerst voorgesteld in 2002, n.a.v. een opfrisbeurt voor de toenmalige S-Klasse. Dit systeem biedt extra veiligheid voor de inzittenden voorin, omdat het een eventueel ongeval vroegtijdig detecteert. De tijd tussen het vaststellen van een ongevalrisico en een eventuele aanrijding, wordt benut om de inzittende maximaal voor te bereiden op de klap en daardoor de efficiëntie van de klassieke veiligheidsuitrusting als airbags en kopsteunen te optimaliseren. Heel specifiek is dat tijdens de korte tijdspanne die rest, de zetelpositie van de bijrijder automatisch maximaal wordt bijgesteld tot een optimale – lees zo veilig mogelijke – zithouding voor de passagier. In tegenstelling tot de andere veiligheidsuitrusting (vb. airbags) is ‘Pre-Safe’ oneindig vaak herbruikbaar. ‘Neck-Pro’ staat voor actieve hoofdsteunen vooraan, die de beweging van hoofd en halswervels maximaal opvolgen bij een aanrijding om de beruchte whiplashletsels te voorkomen.

Rijgedrag

De R-Klasse is niet zo hoog als een typische monovolumewagen... wel aanzienlijk hoger dan een break. Hij verraste ons dan ook bijzonder aangenaam met zijn prettig bochtengedrag, dat vrij was van overdreven schommelbewegingen zoals die bij dit soort constructies al te vaak voorkomen. De R-Klasse blijft mooi rechtop en laat zelfs stevige bochtsnelheden toe. De variabele stuurbekrachtiging is uitstekend aangepast aan de wagen en biedt onder alle rijomstandigheden veel gevoel met de weg. Nog een aangename eigenschap was de ondanks zijn uit de kluiten gewassen carrosserieformaat geringe gevoeligheid voor zijwind.

De combinatie van de 320 CDI dieselmotor met de 7G-Tronic automaat hebben we al vaker geprezen. Hij haalt hier misschien net niet de gesofisticeerdheid die we mochten ervaren in de CLS, maar blijft toch uitermate knap presteren ondanks omvang en gewicht van deze auto. De cruise control biedt voorgeprogrammeerde stappen van 5 km/u voor het vergrendelen van de gewenste snelheid. De R320CDI is een zeer stille wagen – hij laat heel weinig rij- en windgeluiden horen – wat in combinatie met de uitstekende zetels vooraan en centraal, de beste basis vormt voor comfortabel reizen over lange afstanden. Dat is tenslotte ook de ware roeping van deze wagen.

Conclusie

Met de R-Klasse zet Mercedes-Benz onmiskenbaar een Amerikaans geïnspireerd concept op de weg. Of dat ook in eigen land zal aanslaan is voorlopig nog de vraag. De wagen wil vele auto’s in één koetswerk aanbieden, wat een hele opgave is en waarvan we denken dat het te hoog gegrepen is. Naar comfort en laadruimte toe durven we stellen dat een E-Klasse break in de meeste situaties meer voldoening schenkt en ook kwalitatief nog wat hoger mikt.

Dat betekent uiteraard niet dat de R-Klasse niets te bieden zou hebben. Hij kan zich kwalitatief goed verdedigen en zijn motor/bak-combinatie is ronduit subliem. Het is ondanks zijn grote afmetingen een elegante verschijning, die toelaat uiterst comfortabel te reizen met 4 + 2, maar dan wel met een minimum aan bagage...