Mercedes A 200 CDI

Inleiding

Mercedes moest lange tijd lijdzaam toekijken hoe die andere Duitse premiummerken, BMW en Audi, onder elkaar de dikke vette kers op de taart van het c-segment verdeelden. Ofschoon de arena der compacte gezinswagens nu niet bepaald om een bijkomende gladiator verlegen zat, oordeelde Mercedes dat er nog voldoende potentieel aanwezig was om zich in het strijdgewoel te komen mengen. Niet dat het daar ingewikkelde studies voor diende te bestellen allicht. Afgaande op de populariteit van eerstgenoemde rakkers is inderdaad een behoorlijk deel van het doelpubliek bereid om ietsje meer uit te geven aan een wagen dan strikt noodzakelijk. Zeker van haar stuk behield de ster de naam A-klasse, doch toverde de schattige mini-mono om in een volwassen hatchback. En voorzag ze de nieuweling van alle wapens en pantsers die het hard nodig zou hebben als het de BMW 1 en Audi A3 het leven flink zuur zou willen kunnen maken.

Dat was in vele opzichten een onbetwistbaar goede zet van de Duitsers. De B-klasse, hoe succesvol in zijn soort ook, kon amper aandeel wegkapen in het domein van de klassieke hatchbacks. Maar ook de timing kon haast niet beter. Alvast niet in ons land, koninkrijk der leasewagens, want in dit tijdperk van matiging en fiscale hocus-pocus is het zwaartepunt van het bedrijfswagenpark een segment of één, twee naar beneden geschoven. En kijk: de nieuwe A mag zich meteen een volwaardig alternatief noemen voor wie luxe en een klinkende naam wil rijmen aan een lage CO2 uitstoot en dito prijs.

Over centen gesproken: de A 180 BlueEfficiency is met een vanafprijs van € 24.926 relatief betaalbaar, zeker als je weet dat je standaard niet alleen de befaamde ster in het grillewerk krijgt ingebouwd maar ook klimaatregeling, een radio/cd en het nieuwe botspreventiesysteem met ingebouwde radar van het huis meekrijgt. Ook de binnenkant, nagenoeg identiek aan die van de B-Klasse, belooft de ruimte en de weelde die je in dit segment mag verwachten. Dieselen kan vanaf € 25.286, dan heb je een naakte 180 CDI met een vermogen van 105pk. Dat bleek in eerdere test te weinig om de zo gehypete rijkwaliteiten van de A werkelijk naar waarde te kunnen schatten, dus trokken we er ook een keertje op uit met de 136pk sterke 200 CDI. En die is de jouwe van € 27.710.

Exterieur

Midden 2011 viel meer dan één journalistieke mond open toen Mercedes de wereld verblijdde met de eerste foto's van haar nieuwste creatie. De nieuwe A-Klasse zou helemaal anders worden, zo liet het Duitse premiummerk weten. Afgaande op het beeldmateriaal was het concept dat de nieuwe A moest aankondigen inderdaad op geen enkele manier verwant aan de brave, schattige monovolume die we tot dan kenden. Alhoewel het uiteindelijke productiemodel z'n scherpte en dynamisme flink gefnuikt zag worden - het lot dat helaas zowat elk concept te beurt valt - lijkt Mercedes met de A zijn doel niet te hebben gemist.

Want kijk, hier voor ons verschenen staat een nieuweling die zijn ambitie duidelijk niet onder stoelen of banken steekt. Met een lengte van 4,29m, een breedte van 1,78m en een hoogte van 1,44m blijft de A trouw aan de gemiddelde maten van het segment. Met een kofferruimte van 341 liter doet hij dat dan weer niet; er zijn verschillende concurrenten die beter doen. Uiteraard kan je de achterzetels ook platleggen en dan slikt de A tot 1.157 liter. Die achterbank biedt plaats aan drie, maar om het allemaal een wat sportiever tintje te geven, lijkt die te bestaan uit twee zetels.

Eigenlijk heeft het weinig zin de nieuwe A-Klasse met het uitgaande model te vergelijken. Beide zijn de vrucht van een totaal verschillende filosofie: de oude ging uit van een koets bestaande uit één enkel volume en sandwichvloer als onderstel, terwijl de nieuweling met een conventioneel chassis en een koetswerk in twee volumes zich veel meer schikt naar wat gangbaar is in het segment. En zo sluit de A eigenlijk veel meer aan bij het ontwerp van de B-Klasse, de meer op ruimte toegespitste variant gebouwd op hetzelfde onderstel. In vergelijking met die laatste lijkt de A stukken breder, is hij ook effectief lager en betreedt daarmee het rijkdom van de sportieve hatchbacks die aan de weg lijken te kleven.

Om dat tikkeltje agressiviteit nog wat meer aan te wakkeren, maakte Mercedes de grille extra gapend, zette het de lichtblokken nadrukkelijk op de hoeken en tekende het de flanken onder de oplopende deurlijn vol met elkaar kruisende krachtlijnen, die het samenspel van convexe en concave oppervlakken nog meer versterkt. Zet je tenslotte je kribbel onder het € 1.634 euro kostende AMG sportpakket en de 303 € geprijsde achtienduimers, dan laat de A-klasse nog weinig aan de verbeelding over. Deze jongen wil vaart maken, en schaamt zich daar niet voor.

Interieur

Net zoals in de B-klasse wordt de boordplank gedomineerd door een lijn die het materiaal van de bovenkant van dat van de onderkant onderscheid, en door vijf uit de kluiten gewassen, verchroomde ventilatiemonden die voor het eerst hun opwachting maakten in de SLS. Ook het vrijstaande, vastgezette scherm is van de partij en levert goed werk als venster op het duidelijke en hedendaags vormgegeven infotainmentsysteem. De software valt relatief makkelijk te doorgronden en bedienen, al hadden we liever kunnen 'swipen' op deze ipad-cloon. Wie A zegt moet ook B zeggen; als je dan toch per sé een tablet in het interieur wil, moet het ook aanraakgevoelig zijn vinden we. Ook de tellerpartij mag wat ons betreft nog een keertje terug naar de tekentafel: in het geheel van het interieur lijkt het ding prima op zijn plaats, maar bekijken we het plaatwerk wat meer in detail, dan valt op hoe banaal en ouderwets het oogt, zeker in vergelijking met wat Audi en BMW in hun magazijn hebben liggen. Of in vergelijking met wat Mercedes in haar hogere segmenten tegenwoordig monteert.

Wat de bouwkwaliteit betreft hebben we dan weer helemaal geen opmerkingen. Alles oogt en voelt solide aan. Je kan dusdanig ver gaan in het personaliseren van de A, dat je al een behoorlijk tegendraads mens moet zijn om je gading niet te vinden in de waaier aankledingsmogelijkheden. Met het AMG sportpakket komt alleraardigst leder met rode stiksels die mooi samengaan met de sportieve textuur van de boordplank en het dik uitgevoerde sportstuur. En omdat Mercedes niet na kan laten het dynamische karakter van de benjamin te onderstrepen, onderwerpen we uiteraard ook de bestuurderspositie aan een kritisch oog. De stoel kan lekker laag, zit voortreffelijk en de hoeken ten opzichte van het ruim verstelbare stuurwiel en de versnellingspook zijn zoals het hoort. Alle knopjes en instelwieltjes zitten waar ze horen, al zijn we nog steeds geen liefhebber van de verdoken, lage opstelling van de klimaatregeling die moeilijk bereikbaar blijkt. Ook de andere stoelen worden goedgekeurd: ze bieden voldoende ondersteuning en ruimte in alle richtingen.

Als bestuurder geniet je een prima overzicht op hetgeen voor je gebeurt; alleen het zicht naar achteren is ontoereikend, want door dat leuke kleine ruitje zie je niemendal. De dikke c-stijlen bemoeilijken eveneens het zicht schuin naar achter, in die mate dat we deze keer een blindehoekassistent niet bij voorbaat in de categorie Nutteloze Attributen onderverdelen. En ook de geluidswering kon beter. Dat het wielkastvullend, met laagprofielrubber geschoeid lichtmetaal en de sportophanging niet meteen goede bondgenoten zijn in het weren van rolgeluiden begrijpen we natuurlijk wel. Je kan niet alles willen. Maar dat ook het rijwindgeluid nadrukkelijk het interieurcompartiment weet binnen te dringen, daarover zijn we stukken minder vergevingsgezind.

Veiligheid

De Mercedes A-Klasse beschikt over een radargestuurd ongevallen-waarschuwingssysteem. Hiermee wordt het risico van kop-staart-botsingen sterk verminderd, door daarbij ook gebruik te maken van een adaptieve remassistent. Als de radar een nakende botsing detecteert, wordt de bestuurder auditief en visueel verwittigd en wordt het remsysteem voorbereid voor een zo precies mogelijke remactie. Deze wordt ingezet zodra de bestuurder het rempedaal intrapt.

Het systeem remt dus voor alle duidelijkheid niét zelf, in tegenstelling tot de assistenten die bij de directe concurrenten steeds meer worden gemonteerd. Mercedes vindt dat het nog altijd de bestuurder hoort te zijn die het finale woord over de te nemen actie heeft, al durven we dat standpunt aanvechten. Immers, als je alert bent, zo ondervonden we in de praktijk, zijn we het systeem altijd voor. Logisch natuurlijk. Dat je alsnog een aanrijding zou kunnen vermijden als je door het laat reagerende systeem uit je coma bent gehaald, dat durven we toch enigszins te betwijfelen. Evenwel niet getreurd, want ook daar heeft Mercedes aan gedacht. Als je rijgedrag dit van een indommelende primaat benadert, waarschuwt de A je dat het tijd is om een kop koffie te nuttigen.

Dat is dus allemaal standaard, net als negen airbags, gordelspanners, stabiliteitscontrole en dergelijke meer. Mercedes gaat er prat op nieuwe normen in tal van veiligheidsdisciplines te hebben gevestigd, en dat ziet het onder meer gestaafd door de zware tests die het in haar eigen crashproeven heeft ondernomen. En zelfs al is de standaarduitrusting ter zake onbesproken, dan kan je het allemaal nog wat extra veilig maken middels het aanbod in de optielijst. Die bevat zijairbags voor achteraan, een verkeersbordenherkenner met waarschuwingssysteem, een adaptieve snelheidsregelaar, een grootlichtassistent, een dode hoek- en rijstrookassistent ... Tenslotte is ook het Pre-Safe systeem leverbaar, een geïntegreerd systeem dat bij een nakend ongeval de ruiten en het open dak preventief kan sluiten, de passagierszetel naar de meest optimale positie kan verschuiven en de gordelspanners activeren. Dit concept stamt rechtstreeks uit de S-klasse en is een primeur voor het compacte segment.

Rijgedrag

Het is geen geheim dat Mercedes met de nieuwe A niet simpelweg post wou vatten te midden van de gevestigde waarden van het segment. Nee, de Duitsers zijn geen meelopers: ze willen de bende liefst meteen volledig overklassen. De ster trok dan ook alle registers open om de beoogde 'soevereine sportiviteit' te vertalen naar een levendig en comfortabel rijgedrag. Het onderstel, bestaande uit een McPhersonstructuur voor- en een vierarmige as achteraan, werd specifiek ontworpen voor een dynamische rijstijl. Het zwaartepunt werd verlaagd, zo'n 40mm ten opzichte van de vorige A. De elektromechanische stuurbekrachtiging kan desgewenst besteld worden met rijhulpfuncties en het ESP met een elektronische sperfunctie. Alles werd tot in de puntjes afgesteld, getest en herbekeken in het ontwikkelingscentrum in Sindelfingen.

Dat belooft veel goeds allemaal, alleen kon de eerder geteste 180 CDI ons niet echt overtuigen en dat kwam vooral door het bescheiden motorblokje dat Mercedes monteerde. Niet dat de van Renault overgenomen 1.5 dCi moeite had met de dagelijkse verkeersstroom, dat niet, maar het kon op geen enkel ogenblik de sportieve aspiraties waarmaken waarnaar de A de hele tijd nadrukkelijk zit te hengelen. De 200 CDI mag bij deze herkansen, en kijk: de 1.8 laat met een vermogen van 136pk en een koppel van 300Nm al wat meer grensaftasterij toe. Zoals een meer dan behoorlijk spurtje van nul naar honderd in 9,3 seconden bijvoorbeeld. Of wat flukse hernemingen, want het maximale koppel is voorhanden tussen 1.600 en 3.000t/min, precies in de band waar je het nodig hebt.

Leg je er de zweep op, dan komen de kwaliteiten van het onderstel tot hun recht en ontpopt de A zich tot een dynamische en onderhoudende metgezel. Daarbij geholpen door de sportophanging en de laagprofielbanden, twee zaken die de dynamiek vanzelfsprekend ten goede komen. En helaas ook het comfort aan boord doen afnemen, maar dat is dan ook een bewuste keuze als je voor dit pakket kiest. Vanuit dat opzicht houdt het stug aangedraaide, bij wijlen overdreven sportief ingestelde stuur dan ook stukken meer steek dan bij de minder vermogende versies. Wat niet wegneemt dat het elektromechanisch bekrachtigde ronde ding nog steeds geen feedback aan de bestuurder geeft en zich te nerveus gedraagt in de rechtuitstand. Muggenzifterij? Ja en neen. De A rijdt lekker en stuurt zuiver, daar bestaat geen twijfel over, maar de hoge verwachtingen die Mercedes zelf heeft vooropgesteld, worden helaas niet volledig ingelost.

Mercedes belooft een erg matige dieseldorst. Gekoppeld aan de manuele zesbak zou de A-klasse in deze configuratie tevreden moeten zijn met een gemiddeld verbruik van 4,2l/100km, wat neerkomt op een CO2 uitstoot van 111g/km. Een waarde die wij voor alle duidelijkheid niet wisten te benaderen. 6,2l/100km is toch bijna de helft meer dan beloofd en dat kunnen we moeilijk door de vingers zien. Rij je echt met de knip op de beurs dan kan daar wellicht nog een slok van af, maar het weze duidelijk dat Mercedes óf nog wat moet doen aan de droge mond van haar kleine motoren, óf de 1.445kg zware A-klasse nog even op dieet moet sturen. Of beide natuurlijk.

Conclusie

Wagens werden - en worden nog steeds - altijd maar groter. Het is dan ook niet meer dan logisch dat autobouwers die zich traditioneel concentreerden op de grotere segmenten, op een gegeven ogenblik beslisten om ook in de compactere klassen keet te komen schoppen. Nadat Audi zijn A3 in 1996 lanceerde als hoogwaardig alternatief in het c-segment en BMW met de 1 pas in 2004 met een deftig antwoord op de proppen kwam, keek iedereen vol verwachting naar Mercedes. Maar daar bleef het stil. Het was pas eind vorig jaar dat de ster zichzelf eindelijk met gepaste wapens in het segment kon introduceren. Al was Mercedes niet van plan om de zaken voorzichtig af te tasten, nee, de benjamin zou meteen mee moeten kunnen met de topspelers.

De A gaat voortaan als een klassieke hatchback met vijf zitplaatsen door het leven. En poogt ambitieus het verschil te maken door te bouwen op de waarden waarvoor het huis traditioneel bekend staat, zoals duurzaamheid, comfort en hoogwaardigheid. Omdat dergelijke kwaliteiten niet altijd volledig naar waarde worden geschat door het beoogde jonge publiek, besloot Mercedes het geheel af te kruiden met een uitgesproken dynamisch karakter. De hoofdverantwoordelijken voor deze - alvast uitwendig - geslaagde oefening zijn de verschillende krachtlijnen in de flanken, de afwisselend bolle en holle oppervlakken en de agressief getekende lichtblokken. Binnenin borduurt Mercedes verder op het interieur van de B, wat wil zeggen dat zaken zoals het vrijstaande (niet-aanraakgevoelige) scherm, de kenmerkende ventilatiemonden en de tweedelige opdeling van de boordplank werden hernomen. We vonden het interieur van de B geslaagd en hetzelfde oordeel valt dan ook deze A te beurt. Ook met het ruimteaanbod zit het snor.

Daarenboven laat de nieuwe A-klasse zich haast tot in het oneindige personaliseren en is het aanbod wat betreft de motoren en versnellingsbakken al van bij de introductie behoorlijk uitgebreid. De dieselinstapper, de 180 CDI meer bepaald, onderwierpen we al eerder aan een detailtest en daaruit onthielden we vooral dat het van Renault overgenomen 1,5 liter grote blok nooit de sportiviteit weet op te roepen die nochtans als een moeilijk te missen aura over het ontwerp hangt. De 200 CDI, een eveneens geblazen 1.8 kan dat met een vermogen van 136pk en een koppel van 300Nm wel.

Dat beetje extra pit zet het bekwame onderstel en het stugge stuur al wat meer aan het werk, en de A valt daarbij niet door de mand. Niet dat de Mercedes wat rijkwaliteiten betreft naast een BMW 1 of Ford Focus mag komen postvatten; daarvoor voelt het overdreven zwaar afgestelde, te weinig communicatieve stuur een tikkeltje te kunstmatig aan en zijn de toegevingen inzake comfort te groot. Maar toch komt de prettig en direct sturende A behoorlijk dicht in de buurt, en dat is op zich al een serieuze verdienste voor een merk dat dit segment voor het eerst openlijk aanvalt. De A wil best vaart maken, maar dan mag je evengoed het gaspedaal niet te veel ontzien, want de 1.445kg zware Duitser is niet van de lichtste. En dat betaal je uiteindelijk aan de pomp: met een testgebruik van dik zes liter overstijgt de A-klasse de beloofde 4,3l/100km (111g CO2/km). Eindoordeel? Inzake verbruik, geluidswering en een oprecht overkomend rijplezier is er nog ruimte voor verbetering, maar goed en wel beschouwd mag je de (r)entrée van de Mercedes A in het segment der compacte gezinswagens gerust geslaagd noemen. En dat is er ook aan te zien.