Mercedes A 180 CDI

Inleiding

Midden 2011 viel meer dan één journalistieke mond open toen Mercedes de eerste foto's van haar nieuwste creatie binnenstak. De nieuwe A-Klasse zou helemaal anders worden, zo liet het Duitse premiummerk goed verstaan. Afgaande op het beeldmateriaal was het concept dat de nieuwe A moest aankondigen inderdaad op geen enkele manier verwant aan de brave, schattige monovolume die we tot dan kenden. Mercedes zou een wapen in de strijd om de heerschappij over het c-segment gooien, een rechtstreekse concurrent voor de Audi A3, BMW 1 en het omvangrijke peloton dat in hun zog volgt. Alhoewel het uiteindelijke productiemodel z'n scherpte en dynamisme flink gefnuikt zag worden - het lot dat helaas zowat elk concept te beurt valt - lijkt Mercedes met de A zijn doel niet te hebben gemist. Want kijk, hier voor ons verschenen staat een nieuweling die zijn ambitie duidelijk niet onder stoelen of banken steekt.

De A-Klasse moet een jong publiek overtuigen, een doelgroep die later meer geld gaat verdienen en dan in één beweging kan overstappen op één van de hogere segmenten die het merk aanbiedt. Althans, dat is de bedoeling. Eén ding staat vast: met de vorige A lukte het niet om dat verlangen te concretiseren, dus het resultaat van elke nieuwe poging is bij voorbaat minstens even goed. Al is er weinig reden tot argwaan, want Mercedes' nieuwste heeft op papier alles mee.

Zo is de vanafprijs van de A 180 BlueEfficiency met € 24.926 best competitief, zeker als je weet dat je standaard niet alleen de befaamde ster in het grillewerk krijgt opgespeld maar ook klimaatregeling, een radio/cd en het nieuwe botspreventiesysteem met ingebouwde radar. Ook de cabine, nagenoeg identiek vormgegeven als die van de B-Klasse, belooft meer ruimte en weelde dan wat je in dit segment mag verwachten. Viseert hier iemand de Audi A3? Tenslotte schuwt Mercedes de superlatieven niet als ze het over de uitmuntende rijdynamiek van hun voorwieltrekker heeft. Dat moeten ze wel, als ze de BMW 1 het vuur aan de schenen willen leggen.

Mercedes houdt ons in haar programmaboekje nog nét niet de hemel op aarde voor, maar de aankoop van een wagen is natuurlijk geen gemeenteraadsverkiezing. Puur op Mercedes' beloftes gaan we dan ook geen jarenlang engagement aan. Er zit dus niets anders op dan de A aan een flinke detailtest te onderwerpen. In de volgende rubrieken trachten we dan ook de feiten van de fictie te onderscheiden, en dat aan boord van de A-Klasse met instapdiesel, de A 180 CDI.

Exterieur

Eigenlijk heeft het weinig zin de nieuwe A-Klasse met het uitgaande model te vergelijken. Beide zijn de vrucht van een totaal verschillende filosofie: de oude ging uit van een koets bestaande uit één enkel volume en een sandwichvloer als onderstel, terwijl de nieuweling met een conventioneel chassis en een koetswerk in twee volumes zich veel meer schikt naar wat gangbaar is in het segment. En zo sluit de A eigenlijk meer aan bij het ontwerp van de B-Klasse, de meer op ruimte toegespitste variant en gebouwd op hetzelfde onderstel. In vergelijking met die laatste lijkt de A stukken breder, is hij ook effectief lager en betreedt daarmee het rijkdom van de sportieve hatchbacks die aan de weg lijken te kleven. Om dat tikkeltje agressiviteit nog wat meer aan te wakkeren, maakte Mercedes de grille extra groot en gapend, zette het de (vooral achteraan best knappe) lichtblokken nadrukkelijk op de hoeken en tekende het de flanken onder de oplopende deurlijn vol met elkaar in het verlengde kruisende krachtlijnen, wat het samenspel van convexe en concave oppervlakken nog meer versterkt.

Of al die potloodijver ook zijn vruchten afwerpt? Oordeel wat dat betreft vooral zelf. We kunnen alleszins niet ontkennen dat de in grote lijnen van de B overgenomen blauwdruk doeltreffend werd aangepast, en dat met het oog op een sportiever, dynamischer voorkomen vol van de onmiskenbare drang om het vooruit te laten gaan. Al dient daarbij te worden opgemerkt dat het allemaal evengoed een saaie bedoening blijft, als je de standaard vijftienduimers niet inruilt voor een extravaganter setje.

Met een lengte van 4,29m, een breedte van 1,78m en een hoogte van 1,44m blijft de A trouw aan de gemiddelde maten van het segment. Met een kofferruimte van 341 liter doet hij dat dan weer niet; er zijn concurrenten zat die beter doen. Uiteraard kan je de achterzetels ook platleggen en dan slikt de A tot 1.157 liter. Die achterbank biedt plaats aan drie, maar om het allemaal een wat sportiever tintje te geven, lijkt die optisch te bestaan uit twee zetels.

Interieur

Werpen we een blik in de cabine, dan stellen we vast dat die weinig verrassend nieuws brengt ten opzichte van wat we al bij de B-Klasse konden ontdekken. En dat vormt helemaal geen probleem. Het is gebruikelijk dat constructeurs een zekere mate van uniformiteit binnen hun gamma nastreven; zolang ze maar de goede eigenschappen dupliceren vinden we het best. Ook hier wordt bijgevolg de boordplank gedomineerd door een lijn die het materiaal van de bovenkant van dat van de onderkant scheidt, en door vijf uit de kluiten gewassen, verchroomde ventilatiemonden die voor het eerst hun opwachting maakten in de SLS. Ook de iPad-cloon is weer van de partij.

Die ‘tablet' doet dienst als infotainmentscherm, staat muurvast op de boordplank gevezen en alhoewel hij qua vormgeving duidelijk werd geïnspireerd op het produkt van Apple, is het niet aanraakgevoelig. Een gemiste kans vinden we, temeer omdat het scherpe en heldere infotainmentsysteem goed werk levert en relatief makkelijk te doorgronden valt. Alleen is het zo'n gedoe om het met conventionele knoppen te bedienen. In hetzelfde schuitje zit de tellerpartij: in het geheel van het interieur lijkt het ding prima op zijn plaats. Maar bekijken we het plaatwerk wat meer in detail, dan valt op hoe banaal het oogt, zeker in vergelijking met wat Audi en BMW in hun magazijn hebben liggen.

Tot zover de kritiek. Wat de bouwkwaliteit betreft hebben we immers geen opmerkingen. Je kan dusdanig ver gaan in het personaliseren van de A, dat je al een behoorlijk moeilijke mens moet zijn om je gading niet te vinden in de waaier aankledingsmogelijkheden. Dat de meest attractieve bekledingen en technologische snufjes een stevig prijskaartje opgespeld krijgen, is onvermijdelijk. Goed de verschillende lijnen en pakketten analyseren is dus de boodschap.

Omdat Mercedes niet na kan laten het dynamische karakter van de benjamin te onderstrepen, onderwerpen we uiteraard ook de bestuurderspositie aan een kritisch oog. De stoel kan lekker laag, zit voortreffelijk en de hoeken ten opzichte van het ruim verstelbare stuurwiel en de versnellingspook zijn zoals het hoort. Alle knoppen en instelwieltjes zitten waar ze je ze instinctief verwacht, al zijn we nog steeds geen liefhebber van de combinatiehendel achter het stuur en de verdoken, lage opstelling van de klimaatregeling. Al het overige meubilair werd zonder opmerkingen goedgekeurd. Alleen het zicht naar achteren blijkt ontoereikend, want door dat leuke kleine ruitje zie je niemendal.

Veiligheid

De Mercedes A-Klasse beschikt over een radargestuurd ongevallenpreventiesysteem. Hiermee wordt het risico van kop-staart-botsingen sterk verminderd, door daarbij gebruik te maken van een adaptieve remassistent. Als de radar een nakende botsing detecteert, wordt de bestuurder auditief en visueel verwittigd en wordt het remsysteem voorbereid voor een zo precies mogelijke remactie. Deze wordt ingezet zodra de bestuurder het rempedaal intrapt.

Het systeem remt dus voor alle duidelijkheid niét zelf, in tegenstelling tot de assistenten die bij de directe concurrenten steeds meer worden gemonteerd. Mercedes vindt dat het nog altijd de bestuurder zelf hoort te zijn die het finale woord over de te nemen actie heeft. Dat is een redenering die we geneigd zijn te onderstrepen, al durven we dat standpunt in deze specifieke context toch aanvechten. Immers, als je alert bent, zo ondervonden we in de praktijk, zijn we het systeem altijd voor. Logisch natuurlijk. Dat je alsnog een aanrijding zou kunnen vermijden als je door het laat reagerende systeem uit een coma bent gehaald, dat durven we toch enigszins te betwijfelen. Evenwel niet getreurd, want ook daar heeft Mercedes aan gedacht. Als je rijgedrag dit van een indommelende primaat benadert, waarschuwt de A je dat het tijd is om een kop koffie te nuttigen. Helemaal top zou het zijn als de navigatiemodule ons aangaf waar dat dan kan. Einen Espresso, bitte.

Alle gekheid op een stokje: het zit er standaard op en werkt min of meer zoals beloofd, dus geklaag is niet op zijn plaats. Net als de negen airbags, gordelspanners, stabiliteitscontrole en dergelijke meer. Mercedes gaat er prat op nieuwe normen in tal van veiligheidsdisciplines te hebben gevestigd in dit segment, en dat ziet het onder meer gestaafd door de zware tests die het in haar eigen crashproeven heeft ondernomen. Zelfs al is de standaarduitrusting ter zake onbesproken, dan nog kan je het allemaal wat extra veilig maken middels het aanbod uit de optielijst. Die bevat zijairbags achteraan, een verkeersbordenherkenner met waarschuwingssysteem, een adaptieve snelheidsregelaar, een grootlichtassistent, een dode hoek- en rijstrookassistent ... Tenslotte is ook het Pre-Safe systeem leverbaar, een geïntegreerd systeem dat bij een nakend ongeval de ruiten en het open dak preventief kan sluiten, de passagierszetel naar de meest optimale positie kan verschuiven en de gordelspanners activeren. Dit concept stamt rechtstreeks uit de S-klasse en is een primeur voor het compacte segment.

Rijgedrag

Het is geen geheim dat Mercedes met de nieuwe A geen voldoening neemt om simpelweg post te vatten te midden van de gevestigde waarden van het segment. Nee, de Duitsers zijn geen meelopers. Ze willen de bende liefst volledig overklassen, er enigzins op rekenend dat Audi en BMW loom zijn geworden door de jaren in afwezigheid van hun eeuwige rivaal. De Ster trok dan ook alle registers open om de beoogde 'soevereine sportiviteit' te vertalen naar een levendig en comfortabel rijgedrag. Het onderstel, bestaande uit een McPhersonstructuur voor- en een vierarmige as achteraan, werd specifiek uitgewerkt voor een dynamische rijstijl. Het zwaartepunt werd verlaagd, zo'n 40mm ten opzichte van de vorige A. De elektromechanische stuurbekrachtiging kan desgewenst besteld worden met rijhulpfuncties en het ESP met een elektronische sperfunctie. Alles werd tot in de puntjes afgesteld, getest en herbekeken in het ontwikkelingscentrum in Sindelfingen. En dan ... stoppen ze er een 1.5 dCi van Renault in.

Vooraleer het koud zweet bij je uitbreekt geven we alvast het einde van deze thriller weg. Mercedes' keuze klinkt erger dan ze is. Het wat rauw klinkende blokje kennen we al uit -tig Nissans, Renaults en Dacia's, en steevast zijn we overwegend positief over de kleine vierpitter. Desalniettemin past het dieselgeluid hoegenaamd niet bij de hoogwaardige en dynamische atmosfeer die de A uit al zijn poriën dampt. Ook valt het reële gemiddelde verbruik van 5,6l/100km tegen, want Mercedes belooft een gemiddelde dorst van 3,8l/100km (98gr CO/km) voor de manueel geschakelde variant. Interessant is ook dat de 180 CDI met automaat met dubbele koppeling wel recht heeft op een blok van Mercedes, met krek dezelfde cilinderinhoud en vermogen (105pk).

Het blok voldoet zonder meer, maar is verre van een ideale partner om samen de grenzen van het onderstel te gaan opzoeken. Daarvoor overweeg je beter wat potigere kerels zoals de A 220 CDI. Of beter nog, de A 250 met een 211pk sterk, geblazen twee literblok. Mercedes gaf de stuurbekrachtiging een erg stroeve afstelling mee, wat het stuurgevoel weliswaar behoorlijk direct en sportief doet aanvoelen, maar dat wil niet zeggen dat we een bovengemiddelde precisie hebben opgemerkt. In de rechtuitstand vinden we de A zelfs een tikkeltje te nerveus, een typische eigenschap van een inherent steriele geleiding waaraan kunstmatige levendigheid werd toegevoegd. Nemen we echter afstand van de verbloemde omschrijvingen in de presentatiemap, dan kunnen we er niet omheen dat de A gewoon goed rijdt, zonder daarbij grenzen te verleggen. Meer dan dat hoeven we in dit segment eigenlijk niet te eisen ... toch niet met deze motor onder de kap.

Conclusie

Nadat Audi zijn A3 in 1996 lanceerde en BMW met de 1 pas in 2004 met een deftig antwoord op de proppen kwam, keek iedereen vol verwachting naar Mercedes. Maar daar bleef het stil, en het was pas eind vorig jaar dat de Ster zichzelf eindelijk met een alternatief in het segment kon introduceren. Al was Mercedes niet van plan om de zaken voorzichtig af te tasten, nee, de benjamin zou meteen mee moeten kunnen met de topspelers. Het resultaat van al die ambitie onderwierpen wij aan een strenge test, in de vorm van de minimum € 25.286 kostende A 180 CDI.

De A laat zich haast tot in het oneindige personaliseren en kan eveneens met een ruim aanbod aan motoren en versnellingsbakken worden besteld. De dieselinstapper die we hier testten is wellicht de minst onderhoudende, want het van Renault overgenomen 1,5 liter grote blok kan ons maar matig bekoren. Naast de ronduit makke hernemingen, de zwakke honderdspurt die 11,3 seconden in beslag neemt en het rauwe geluid stelt vooral het reële verbruik teleur. Mercedes belooft 3,8l/100km (98gr CO2/km), wij hielden het op 5,6l/100km. Het onderstel laat echter duidelijk merken dat het de veel krachtigere versies die in de cataloog staan de baas kan, en valt alvast in deze configuratie nooit door de mand.

Mercedes zwaait fier met termen als uitzonderlijke wendbaarheid en levendigheid, bovengemiddeld comfort en luxe. En verkondigt bovendien dat al die karaktertrekken onverminderd op haar nieuwe A van toepassing zijn. Het model werd volledig vanaf een wit blad ontworpen en heeft totaal geen band met zijn voorganger, maar daarentegen kan je duidelijk het verwantschap met de nieuwe B ontwaren in zowel in- als exterieur. Wat logisch is, want ook het onderstel wordt door beide in gewijzigde vorm gedeeld. Uiterlijk koos Mercedes ervoor de nieuwe huisstijl zoveel mogelijk vanuit een dynamische invalshoek te interpreteren, waardoor de A er behoorlijk gretig en appetijtelijk bijstaat.

Grote verantwoordelijken voor deze geslaagde oefening zijn de verschillende krachtlijnen in de flanken, de afwisselend bolle en holle oppervlakken en de agressief getekende lichtblokken. Binnenin werd minder afgeweken van het interieur van de B, wat wil zeggen dat zaken zoals het vrijstaande scherm, de forse ventilatiemonden en de tweedelige opdeling van de boordplank werden hernomen. We vonden het interieur van de B geslaagd en die mening blijft overeind, al zijn ook enkele zwakkere punten onvermijdelijk mee overgesprongen. Zo vinden we het ontbreken van een aanraakgevoelig scherm een gemiste kans en zijn we geen fan van de wat banale wijzerwinkel. Om toch maar op iets te kunnen vitten. Iets wat we niet kunnen op het veiligheidsaanbod, want dat is zowel in de standaarduitrusting als in de gigantische optielijst bijzonder groot.