Lancia Ypsilon 1.3JTD

Inleiding

De originele Lancia Y werd in 1985 geïntroduceerd en in 1995 vervangen door een nieuw exemplaar. Dit jaar op het Autosalon van Genève stelde Lancia dan de Ypsilon voor. De voluit geschreven typeaanduiding in plaats van de letter Y staat symbool voor het opgroeien van het model. Dat is intussen volwassen geworden. In elk geval is het groter geworden en daardoor staat het ook niet op het onderstel van de kleine Fiat Panda, maar op het goede, maar niet meer okselfrisse chassis van de Punto. Een onderstel dat binnen de Fiat-groep ook nog zal gebruikt worden voor de compacte monovolume van Fiat, de Idea, en een vergelijkbare variant van Lancia.

Lancia zelf heeft zich tussen Fiat en Alfa Romeo steeds geprofileerd als het meer luxueuze merk en dat is aan deze Ypsilon ook te merken. De verfijnding en prestige van een hoogstaande klassewagen met de wendbaarheid en de afmetingen van een compacte wagen. Dat was het uitgangspunt van Lancia. Daardoor kom je in de uitrustingslijsten zaken tegen als automatische airconditioning, snelheidsregelaar, BOSE-geluidsinstallatie, Alcantara zetelbekleding en diens meerij Het basisniveau, dat gewoon Ypsilon heet, moet die dingen ontberen, maar je kan -in opgaande lijn- ook opteren voor Argento of Platino. Het motorenpallet bestaat, althans in ons land, uit de 1.2l benzine met 60pk, de gloednieuwe 1.3l Multijet Common-Rail diesel met 70pk en een 95pk sterke 1.4l benzinemotor. De prijzen beginnen bij € 11.090 voor de 1.2 in basisuitvoering en kunnen oplopen tot € 16.010 voor de 1.3 Multijet in Platino uitvoering met automaat (de enige motorversie waarbij automatisch schakelen een mogelijkheid is).

Onze testwagen, een 1.3 Multijet in Argento-uitvoering, kost standaard € 13.400. Een prijskaartje dat door de aanwezige opties nog gevoelig opgedreven wordt tot € 17.300. De belangrijkste meeruitrustingen zijn het dubbele glazen dak voor € 800, 195/45 rubber op 165-duims lichtmetalen velgen voor € 550, een autoradio met cd voor € 360, laterale airbags met een prijskaartje van € 350, een automatische airco met twee klimaatzones ter vervanging van het standaard aanwezige handmatig af te stellen exemplaar voor € 350 en een speciale metaalkleur waarvoor Fiat € 270 vraagt.

Exterieur

Deze 3,76m lange, 1,69m brede en 1,52m hoge Ypsilon heeft dezelfde stilistische kenmerken als de andere recente producten van het merk; de Phedra en de Thesis. Concreet uit zich dat vooral in de opvallende rechtopstaande radiatorrooster, opvallende lichtunits en een uitgesproken schouderlijn. De ontwerpers haalden ook hun inspiratie bij de Lancia Ardea. De lijnen werden creatief geherinterpreteerd en aangepast. Het profiel is origineel, de uitstraling apart. Door het profiel zacht en sensueel -zeg maar vrouwelijk- te maken en dat te combineren met een benadrukte dalende plooilijn op de flank wil men zowel mannelijke als vrouwelijke kopers aanspreken, ook al lijkt de tweede groep het meest geneigd om tot de aanschaf over te gaan. Heikel puntje blijft de afwerking. Een duidelijk opwaartse trend was merkbaar bij de meest recente producten van de groep, maar deze nieuweling is geen goede leerling in de klas. Echte fouten zijn er niet, maar de koetswerknaden zijn niet steeds gelijklopend en niet alle koetswerkpanelen sluiten even goed aan. Gelukkig heeft dat geen invloed op de uitstraling.

Interieur

Als Lancia zegt dat ze meent dat de Ypsilon alles van een luxueuze berline moet hebben, behalve de afmetingen, dan hebben ze het vooral over de binnenzijde. Je kan dan ook moeilijk iets aanmerken op de materiaalkeuze. De kunststof voor de middenconsole is zelfs hetzelfde als die van de Thesis, maar ook de chroomaccenten en gekozen stofjes doen hun duit in het zakje. Een dashboard of deurpanelen die omwille van besparingsmaatregelen volledig van textiel ontdaan zijn vind je hier niet. Dankzij de optionele Skydome baadt het interieur in het licht. Niet minder dan 70% van het dakoppervlak bestaat uit glas en het voorste glazen paneel kan elektrisch opengeklapt worden. Dat deel naar achteren schuiven kan niet. De lichtinval zorgt voor een ruimer gevoel, terwijl de ruimte-indruk door een gecentraliseerd instrumentarium en een hoog op de middenconsole gemonteerd pookje ook al voordelig beïnvloed wordt. Nadeel van de combinatie is de decibelpoductie, want de omgevingsgeluiden worden door het dak merkbaar minder gedempt en een enkele keer produceert de constructie zelf ook windruis. Meer aandacht voor de afwerking binnenin zou niet misstaan; niets rammelt of kraakt maar dat is niet verwonderlijk als je de verschillende paneeltjes zo ver van elkaar steekt. De laatste tijd zijn we ook in deze klasse beter gewend.

Het stuurtje is in de hoogte en de diepte regelbaar. Dat garandeert een goede rijhouding en het zitmeubilair doet daaraan geen afbreuk. De lendensteun, die overigens voor een verwaarloosbaar bedrag in de optielijst van de twee laagste uitrustingsniveau’s staat, lijkt ons een goede investering, als je niet wil dat je onderrug verwaarloost wordt. De crèmekleurige wijzerplaten met groene verlichting zijn makkelijk afleesbaar en alle hendels en knopjes zitten logische gegroepeerd. De bediening is met andere woorden eenvoudig, als de knopjes tenminste willen doen wat ze horen te doen.

Achteraan is een voldoende ruimte voor twee kinderen. De hoofdruimte en beenruimte is te krap voor volwassenen of tieners van meer dan 1,70m. Plaats voor de voeten is er voldoende en -afhankelijk van de uitrusting- is ook de rugleuning instelbaar. De rit is dan ook voldoende comfortabel. De zetels hebben uitgesproken steunvlakken rond het zitoppervlak, ook achteraan. Als je ervoor wil bijbetalen, krijg je een verschuifbare achterbank. Daarmee kan je de krappe kofferruimte van 215l ten koste van de ruimte achteraan vergroten tot 290l. De rugleuning is ook steeds neerklapbaar. Net als bij de Panda is de Ypsilon gehomologeerd voor vier inzittenden. Vijf inzittenden kan en mag niet, tenzij je hebt geopteerd voor de extra gordel in het midden achteraan.

Veiligheid

Lancia voorziet deze Ypsilon standaard van een behoorlijke veiligheidsuitrusting. Vooraan heb je dan ook niets te kort. Er zijn driepuntsgordels, vanzelfsprekend voorzien van spanners, dubbele frontale airbags en windowbags. Laterale airbags, voor een bescherming van de romp bij laterale botsingen, zijn een optie. Achteraan voorziet Fiat enkel driepuntsgordels. Hoofdsteunen zijn Őbehalve op de Platino- een optie. Net als ISOFIX bevestigingspunten voor kinderzitjes trouwens. Vooral dat eerste is -gezien de beperkte kostprijs en het wat zwaarder wegende prijskaartje van de Ypsilon- spijtig. Bij de rijhulpsystemen noteren we een antiblokkeersysteem met remkrachtverdeler en een optionele stabiliteitscontrole.

Rijgedrag

Onder de kap van onze testwagen zit een interessante dieselmotor. Die heeft een inhoud van 1251cc en is daarmee de kleinste diesel in productie. Een motor die trouwens naast de evidente commercialisering in andere producten van de Fiat-groep ook te vinden is bij Opel en Suzuki. Aan moderne technologie geen gebrek en dankzij een common-rail directe injectie van de tweede generatie, een turbo met intercooler en 4 kleppen per cilinder produceert deze compacte krachtbron 70pk bij 4.000t/min en een koppel van 180Nm bij 1.750t/min. Daarmee haalt de 1.045kg zware Ypsilon in combinatie met de prettig schakelende vijfbak 100km/u in 14,1 seconde en een top van 165km/u. Dat maakt dat deze nieuwe kleine Lancia zonder meer vlot, zelfs op het kantje van het sportieve, te rijden valt. Belangrijker dan het cijfermateriaal, waar dieselmotoren wat achter blijven, is immers de ijver waarmee de motor de wagen door te tussenacceleraties weet te slepen. De Mutlijet lijkt op dat vlak niet de minste moeite te hebben met het gewicht van de Ypsilon. Het auditief comfort kan beter, maar enkel bij een koudstart. In normale omstandigheden is de decibelproductie gemiddeld. Je hoort de diesel, maar het stoort nooit. De 1.2 benzine, waar we ook even mee reden, is nauwelijks stiller en kan niet overtuigen. Als je prestaties wil moet je hoog de toeren in en zelfs dan gebeurt er veel te weinig. Bovendien lust de motor dan aardig wat kostbaar vocht. De diesel heeft daar met opgegeven gemiddeld verbruik van 4,6l geen last van. Tijdens onze test haalden we een gemiddelde van 5, 8l/100km.

Het comfort aan boord is eerder afkomstig van het zitmeubilair dan van de ophanging. Lancia koos daar duidelijk voor een wat stuggere afstelling. Die heeft als voordeel dat de koets niet te veel gaat hellen en je als bestuurder duidelijk(er) weet wat het onderstel doet. Kleine schokjes worden te droog opgevangen, maar dat schrijven we toe aan de laagprofielbanden van onze testauto. De remmen voldoen zonder echt uit te blinken voor het beoogde gebruik. Hetzelfde geldt voor de besturing. De bekrachtiging is licht en door het knopje ‘City’ op het dashboard aan te klikken krijg je bij lage snelheden zelfs een overbekrachtiging. Handig als je met een minimale inspanning je auto in een parkeerplaatsje wil schikken. De voeling die je van de ophanging krijgt wordt helaas niet gecomplementeerd door feedback van het stuurtje. De rechtuitstand is zelfs uitgesproken wazig. Daar had de 1.2 minder last van.

Conclusie

Lancia wil met de Ypsilon een stijlvol en economisch alternatief aanbieden voor kopers die op zoek zijn naar luxe en comfort, maar dat in een kleine wagen moeilijk vinden. De lijst technische snufjes en uitrustingsmogelijkheden is dan ook lang en dat weegt onvermijdelijk op het prijskaartje. Niet geheel in lijn met bovenstaande doelstelling is de afwerking; zowel binnen als buiten laat Lancia nog wat te veel steken vallen. Gelukkig heeft dat geen gerammel of gekraak tot gevolg en blijft het stil binnenin. Op de gebruikte materialen zelf valt niets aan te merken; een deel ervan is zelfs identiek aan die van de Thesis, die helemaal bovenaan het gamma staat. In het interieur is er vooraan voldoende ruimte. Achteraan wordt het krap aan het hoofd en de benen tenzij je enkel kinderen laat plaatsnemen. Ook de kofferinhoud is beperkt, met 215l, maar een neerklapbare én verschuifbare achterbank compenseren dat.

Je hebt, onder meer dankzij het optionele dubbele glazen dak en het centraal gemonteerde instrumentarium, nooit het gevoel met een compacte wagen onderweg te zijn. Het dieselgeluid is hoorbaar, maar niet storend. Het gevoel dat de ophanging verschaft contrasteert met de afwezigheid daarvan bij het stuur en de pedalen. Nochtans kan je met de diesel best uit de voeten en reageert de Ypsilon vooral bij de tussensprintjes aan gemiddelde snelheden alert. Dat gaat gepaard met een aangenaam laag verbruik van 4,6l/100km.