Fiat Panda Cross 4x4 0,9 TwinAir

Inleiding

Wat is de goedkoopste 4x4 op de markt? Dat is deze Fiat Panda Cross 4x4. Hij staat al in de catalogus vanaf 16.840 euro.

Groot in kleine autootjes

Hoe je kleine autootjes moet maken, hoef je de Italianen niet te leren. Bij Fiat zijn ze er letterlijk groot mee geworden. De geschiedenis is doorspekt met compacte modellen die een schot in de roos waren. Je denkt dan ongetwijfeld aan de Fiat 500, maar je mag ook de Fiat 126, Fiat 127 en de Panda in dat lijstje zetten. Van die Panda begint de eerste generatie, gepend door designlegende Giugiaro, zelfs een heuse klassieker te worden. De huidige generatie staat al in de catalogus sinds 2011 en terwijl heel wat modellen uit die tijd inmiddels verouderd lijken, doorstaat de Panda de tand des tijds goed.

Een vaste waarde

De 4x4 was er al meteen bij de eerste generatie van de Panda bij. In 1983 werd die geïntroduceerd, vooral met de uitdagende winterse omstandigheden in bergdorpjes in Alpen en Dolomieten in het achterhoofd. Je ziet ze er nog altijd rijden.

De Panda met integraalaandrijving is dus niets nieuws. Maar de hippe uitstraling van deze Cross, dat is pas iets van de jongste jaren. Die speelt in op de drang om niet zomaar iets speciaals te bezitten, maar ook om daarmee uit te pakken. Lifestyle.

Piepkleine turbomotor

Wat speciaals zit bij deze Panda Cross 4x4 ook onder de kap. Daar vind je de TwinAir tweecilinder turbomotor. De enige variant waarin je die hebben kan. 85pk en 145Nm sterk. Het wordt moeilijk om dat dappere motortje nog aan toekomstige uitstootnormen te laten voldoen. Dit is z’n zwanenzang.

Exterieur

Fiat bouwt de Panda 4x4 ook zonder uiterlijke opsmuk. Alleen wat andere bumpers en meer bodemvrijheid. Bij ons vind je die niet in de catalogus. Voor de Belg is de stijl immers net zo belangrijk. En dat doet deze Italiaan goed, wat had je anders gedacht?

Het oog wil ook wat

Er is op geen extraatje gekeken. Lichtmetalen velgjes, 15” groot, bumpers met flamboyant in de verf gezette bodembescherming, zwart plastic tegen de flanken, de nodige Cross- en 4x4-logo’s, die aparte snoet met opvallende mistlichten, sleephaken in een contrastkleur en om het helemaal af te maken ook nog dakbeugels. En bij Fiat in de catalogus niet alleen saaie grijstinten. Er staan ook afwijkende kleurtjes in. De pasteltint van deze testauto bijvoorbeeld, die ergens in het blauwspectrum lijkt te vallen.

Zo compact als vroeger is een Panda al lang niet meer. Alle auto’s werden een pak groter. Toch blijft z’n voetafdruk van 1,66 bij 3,70m beperkt. Minder dan 4 meter en met quasi rechte flanken. Parkeren is een makkie.

Interieur

De voortschrijdende leeftijd van het product levert aan de binnenzijde grotere uitdagingen op dan aan de buitenkant. Z’n grootste minpunt vind je op het vlak van infotainment. Dit is geen auto voor mensen die wakker liggen van de schermdiameter van de tablet in de middenconsole. Die is er eenvoudigweg niet. Fiat plotte wel een koers om het probleem heen. Je kan een houder voor je smartphone krijgen en die integreert dan netjes met de audio-installatie. Die klinkt trouwens lang niet slecht.

Wat is een 'squircle'?

Dat harde plastics het interieur domineren van een auto uit het compacte segment, daar kan je weinig tegenin brengen. Er is wel een inspanning verricht om meer stijl te injecteren. Kunstleder op de zijvlakken van de zetels en in de deurpanelen. En de Cross 4x4 heeft ook recht op een specifieke tint voor het dashboard, trendy zetelbekleding (waarop ‘Made in Fiat’ gedrukt staat, in plaats van ‘Made by Fiat’) en een lederen stuurtje. Het interieur kan toch charmeren, onder meer door de talrijk toegepaste ‘squircles’ - een vorm die het midden houdt tussen een vierkant en een cirkel en zo een beetje het handelsmerk is van de Panda. Het is gewoon sympathiek.

Maximaal rendement uit compacte afmetingen

Bekijk het praktisch en je moet concluderen dat de Panda véél doet met een bescheiden maatvoering. De 4x4 heeft vijf zitplaatsen (de middelste achteraan wordt bediend met een gordel uit het dak), al bekijk je het beter als een vierzitter. Dan hebben de inzittenden nog iets van ruimte over. De integraalaandrijving vereist nu eenmaal een middentunnel. In de koffer past 224l, uitbreidbaar tot iets meer dan 800l wanneer je de bank neerklapt. Niet zo veel, maar als dat naast z’n bescheiden afmetingen legt, is het verdienstelijk. De weekboodschappen passen er alvast probleemloos in.

Veiligheid

De rubriek veiligheid vereist bij elke auto die een tijd geleden werd geïntroduceerd een kanttekening. We verwijzen hier bij Auto55.be graag naar de EuroNCAP-botsproefresultaten. Die zeggen meer dan een opsomming van de veiligheidskenmerken. Maar omdat de EuroNCAP jaar na jaar de criteria aanscherpt en de jongste jaren bijzonder veel nadruk legt op elektronische snufjes die ontwikkeld zijn om ongelukken te vermijden (op papier tenminste), zorgt dat voor een vertekend beeld. Naar hedendaagse normen verdient dit autootje niet meer dan een gemiddelde drie sterren, gebaseerd op een botsproef uit 2015 en gecorrigeerd naar het huidige scoresysteem.

Geen maat voor almaar strengere vereisten

De Panda zonder ‘Cross’ kan inmiddels al op geen enkele ster meer rekenen. En dat terwijl hij in 2011 met een uitstekende score van vier sterren naar huis ging. Of dat nu wil zeggen dat deze kleine Italiaan onveiliger werd? Neen, natuurlijk niet. In 2011 werd de veiligheid voor de inzittenden (volwassenen) nog ingeschat op 82% en kreeg hij 43% op vlak van elektronische snufjes omdat hij over ABS en stabiliteitscontrole beschikte. Vandaag houdt hij van dat laatste nog maar 7% over, want onder meer een dodehoekwaarschuwing, verkeersbordherkenning, een rijstrookassistent… ontbreken. Daardoor heb je ook niet constant iets dat flikkert, biept of loeit tijdens het rijden en hoef je nooit te vechten met je stuur. We zouden er bijna nostalgisch van worden.

Rijgedrag

De kleine 0,9l tweecilinder turbomotor werd in het verleden al vaak bejubeld om z’n vinnigheid en z’n prettige brom, maar nog nooit om z’n zuinige inborst. Op papier doet de 85pk en 145Nm sterke tweecilinder het nochtans aardig. 4,9l of 114g/km. Je mag niet vergeten dat hij de vier wielen kan aandrijven. In de praktijk ligt de verantwoordelijkheid bij de bestuurder. Die mag zich door de aanstekelijk kirrende centrale (die soms klinkt als een brommer) niet lagen opjagen. En je moet de auto in de ecostand laten staan… We presteerden het probleemloos om onder de zes liter te blijven, maar hadden meer plezier toen er 8 liter uit de tank verdween. De standaardinstelling eco is overigens te zoutloos voor snelwegen. Het is gewoon veiliger als je hem dan uitschakelt. Het zou beter zijn mocht het ganse motorvermogen bij plankgas altijd beschikbaar zijn, maar dat mag weer niet van Europa.

Trap het ding zo hard mogelijk op z’n staart en je gaat in 12 seconden naar 100km/u en stoomt door tot de teller bijna 170 aanwijst. Meer dan voldoende om vlot door het verkeer te gaan.

Een functionele 4x4

Ondanks z’n leeftijd voelt het platform nog altijd erg degelijk aan. Er is wat meer bodemvrijheid en de ophanging kan verrassend goed overweg met putten en bulten zonder zweverig of zompig te worden. Efficiënt en niet oncomfortabel. Maar de Panda Cross is niet het soort 4x4 dat gemaakt is voor een hindernissenparcours. Z’n aandrijflijn is bestemd voor ploeterwerk, om tractie te optimaliseren op een vettige, natte of bevroren ondergrond. Daarom rijden ze in de Alpen bij bosjes rond.

Conclusie

Al negen jaar doet de Fiat Panda dienst. In Turijn wordt inmiddels wel aan een opvolger getimmerd, maar echt dringend is dat niet. De Panda verkoopt nog steeds vlot en is kranig. Eigenlijk kan je alleen op de boordelektronica en de materiaalkeuze opmerkingen maken.

De 4x4 is een buitenbeentje. Niet alleen in het Fiat-gamma, maar op de ganse markt. In sommige landen heeft hij aan z’n tractie en gebruiksgemak (vijf deuren, kleine draaicirkel, compacte afmetingen), genoeg om een schare trouwe gebruikers te verzamelen. Omdat het oog ook wat wil, komt daar de unieke Cross-styling bovenop.

Prettig, maar niet voor niets

De tweecilinder onder de kap is erg Italiaans. Niet perfect - z’n dorst is alleen met de grootste discipline in te dijken. Wel karaktervol, leuk en vinnig (als je de eco-functie uitschakelt).

Echte minpunten heeft de Panda Cross 4x4 maar weinig. Toch heeft de goedkoopste 4x4 op de markt in onze contreien een probleem: wie heeft hem echt nodig?