Fiat Multipla 1.9JTD

Inleiding

In 1998 lanceerde Fiat de op z’n zachts gezegd eigenzinnige Multipla. Met een respectabele leeftijd van 6 jaar achtte het Italiaanse concern, dat het model graag nog een tijdje in de catalogus houdt, de tijd rijp voor een opfrisbeurt. Daarbij wordt vooral het uiterlijk geviseerd. Op het Autosalon van Genève ging het model in première en rond deze tijd worden de eerste exemplaren op de Belgische markt losgelaten. Het gamma bestaat uit twee motorversies; een 103pk sterke 1.6l 16v benzinemotor die enkel in de beter uitgeruste Dynamic-uitvoering beschikbaar is en een 1.9l JTD-dieselkrachtbron die als Active en als Dynamic te verkrijgbaar is. Het prijskaartje voor de benzine bedraagt € 20.200. De basisdiesel is voor exact hetzelfde geld te koop terwijl de 1.9 JTD Dynamic vanaf € 21.700 in de catalogus staat.

Onze testwagen ziet het basisprijskaartje van de Dynamic, wat onder meer elektrisch bediende ruiten vooraan, manuele airco en tractiecontrole omvat, aangedikt worden met een aantal opties. Elektrische ruitbediening achteraan kost € 400, aan metaalkleur hangt een prijskaartje van € 450, radiobediening aan het stuur weegt met € 220 op het budget en de parkeersensoren moeten Fiat € 300 opbrengen. Daardoor komt het totaal op € 23.470.

Exterieur

De Multipla is door z’n originele lijnenspel en aparte structuur altijd het lelijke eendje uit het gamma geweest. Vooral de dubbele snuit scheen mensen voor de borst te stoten. Het is dan ook niet echt verassend dat Fiat er bij deze facelift voor heeft gekozen dat aan te passen. De frivole, maar vaak niet op applaus onthaalde accenten, zijn verdwenen ten voordele van een droger, saaier lijnenspel. Beweren dat lelijke eendje daarmee een sierlijke zwaan geworden is, gaat misschien te ver, maar buiten kijf staat dat de nieuwe pennentrekken voor meer mensen aanvaardbaar zijn. In elk geval wist Fiat het nieuwe familiegezicht met een sterke gelijkenis met de Idea te integreren. Naast een compleet nieuwe snuit noteren we ook nog een aangepaste achterbumper, nieuwe lichtunits achteraan en een nieuwe achterklep. De lage gordellijn aan de zijkant bleef. De afwerking van het koetswerk was in het geheel meer dan bevredigend.

Interieur

De binnenzijde is de absolute troefkaart van de 4,09m lange, 1,87m brede en 1,72m hoge Multipla. Door de wagen breed in plaats van lang te maken en binnenin alle onderdelen die plaats innemen, zoals armsteunen en handgrepen, te herplaatsen kon voldoende ruimte gecreëerd worden voor twee zitrijen met drie zitplaatsen elk. De grote, wijd openende deuren zorgen voor een goede toegankelijkheid terwijl de hoogte van het zitmeubilair een gemakkelijke instap oplevert. Ook na 6 jaar blijft het interieur met die opstelling origineel en praktisch. Zo is doorschuiven naar de middelste zetel een stuk eenvoudiger dan bij een monovolume via de achterdeur naar een derde zitrij klauteren. De middenzetel vooraan kan bij de bestelling vervangen worden door een groot opbergvak met koelruimte. Wie daarvoor niet opteert, kan drie volwassenen vooraan laten plaatsnemen. Hoewel de zetels dicht bij elkaar staan, blijft dat perfect werkbaar. Een middentunnel ontbreekt volledig omdat het pookje op het dashboard naast het stuur staat. De middelste inzittende heeft een grote voetsteun. Vermits Fiat de zitplaats in het midden iets meer naar achteren heeft geplaatst, kom je ook met de armen niet in elkaars buurt wat een duidelijke indicatie is dat de Italianen het ruimtegebruik goed bestudeerd hebben.

Het zitmeubilair is comfortabel, met voldoende steun voor de onderrug. De zijdelingse steun heeft wat te lijden onder de (noodzakelijke) smalle zit en rugleuning, maar echt zwaar tillen we daar bij een dergelijk voertuig niet aan. Moduleerbaarheid en comfort is dan belangrijker en Fiat heeft beide voor elkaar. Je kan de zitplaatsen achteraan immers over 15cm verstellen, verwijderen of de beide middelste plaatsen neerklappen tot een tafeltje met telkens twee bekerhouders. De kofferruimte is aanzienlijk en ook dat is voor een groot deel aan de breedte te danken. Je kan er 430l in kwijt. Het verstellen van de achterste zetels levert 100l extra op en als de tweede zitrij thuis gelaten wordt, bedraagt de ruimte 1.900l. De zetels in de vloer laten verdwijnen kan niet.

Door de lage gordellijn en het bijhorende grote glasoppervlak baadt het interieur in licht en heb je een relatief goed overzicht op het verkeer. De typische, hogere monovolumehouding draagt daar toe bij. In feite heeft de constructeur het interieur nauwelijks aan wijzigingen onderworpen. Wat de boordplank betreft vinden we dat toch een spijtige zaak. De wijzerplaat, de voornaamste knoppen en de centrale verluchtingsroosters zijn ondergebracht in een centrale ‘rotsformatie’ die qua ergonomie en duidelijkheid te wensen over laat. De gebruikte materialen zijn hier en daar ook nog voor verbetering vatbaar, maar met de afwerking zit het snor. Geen fouten en -vooral- geen storende geluidjes.

Veiligheid

Alle zes de individuele zitplaatsen van de Multipla zijn uitgerust met driepuntsgordels. De gordels zijn voor de buitenste zitplaatsen in de stijlen verankerd. De middenzetel vooraan heeft een geïntegreerde gordel terwijl achteraan voor een dakrol werd gekozen. De exemplaren vooraan zijn allemaal voorzien van spanners. Frontale airbags zijn ook steeds aanwezig. Fiat dacht overigens aan een extra groot plofkussen voor beide passagiers vooraan. Zijdelingse airbags vooraan horen tot de standaarduitrusting terwijl gordijn-exemplaren steevast uit de optielijst geplukt moeten worden. De actieve systemen beperken zich tot ABS. Stabiliteitsregeling is optioneel voor de 1.9JTD en niet verkrijgbaar in combinatie met de benzinemotor. Voor de montage van kinderzitjes zijn ISOFIX bevestigingspunten voorzien.

Rijgedrag

De 1910cc viercilinder-in-lijn common-rail turbodiesel dwars voorin de 1.370kg zware Multipla levert bij 4.000t/min 115pk en 203Nm bij een zeer bruikbare 1.500t/min. Daarmee is het model een aangename reisgezel. Toch is de wagen nauwelijks sneller dan de 103pk en 145Nm sterke benzinevariant. De topsnelheid van 173km/u is 3 eenheden hoger dan de bij 1.6. De acceleratie naar 100km/u kan in een redelijke 12,2sec, maar de benzine heeft er ook slechts 12,6 tellen voor nodig. Vermoedelijk heeft één en ander te maken met de 70kg die de diesel méér op de weegschaal zet en met de lange overbrengingsverhoudingen van de bak. De ophanging bestaat uit een onafhankelijk McPherson-systeem vooraan met onderliggende dwarse schommelarmen die op een hulponderstel gemonteerd zijn. Ook de achterophanging is onafhankelijk, met getrokken armen, en maakt gebruik van een hulponderstel. Met uitzondering van een slechte filtering van kleine opeenvolgende oneffenheden, is het rijgedrag bijzonder homogeen en comfortabel. De koets vertoont geen enkele neiging tot pompen en slikt het vaak slechte Belgische wegdek zonder morren én zonder veel van de textuur aan de bestuurder door te geven. De forse breedte zorgt er wel voor dat het model, ondanks een stabilisatorstang voor- en achteraan, gaat hellen in de bochten. Storend wordt dat echter nooit.

Al bij al valt de Multipla behoorlijk dynamisch te sturen. Een voordeel van het koetswerkconcept. Het stuurgevoel quoteren we nog net als voldoende, maar de kabelbediende vijfbak had een stuk nauwkeuriger mogen schakelen. De remmen, met schijven vooraan en trommels achteraan, zijn voldoende performant voor wie er een rustige rijstijl op nahoudt. Als de Multipla de zweep gegeven wordt zijn ze wel het eerste onderdeel dat het laat afweten. Een groot frontaal oppervlak betekent dat er veel lucht moet verplaatst worden en dat weegt op het verbruik. Het opgegeven gemiddelde van 6,4l/100km (gemengde cyclus) lijkt ons te scherp voor de gemiddelde gebruiker, maar een liter of 7 moet haalbaar zijn. Ons testverbruik bedroeg 7,9l/100km.

Conclusie

Na 6 jaar dienst achtte Fiat het tijd om de originele Multipla onder handen te nemen. De inspanningen zijn vooral uiterlijk zichtbaar. De ‘eendensnuit’ maakt immers plaats voor een strakker en conventioneler front dat bij het nieuwe familiegezicht van de groep past. Aan de binnenkant wijzigde er nauwelijks wat. Dat is een goede zaak wat de zetelopstelling betreft want de brede koets en twee zitrijen met drie inzittenden zijn verassend comfortabel, ruim en gebruiksvriendelijk. Ook de vlotte toegang zal geapprecieerd worden. We betreuren dan weer dat de Italianen de gelegenheid niet te baat hebben genomen om het instrumenten- en bedieningscluster te moderniseren en de ergonomie ervan te verbeteren. De kofferruimte is minimaal 430l groot, maar kan uitgebreid worden tot een forse 1.900l.

Door de breedte, lange wielbasis en eerder beperkte lengte (in verhouding tot het aantal zitplaatsen) is de Multipla opvallend dynamisch te rijden. De diesel heeft een aangenaam karakter en maakt het geheel voldoende vlot (0 Ő 100km/u in 12,2sec). De ophanging levert uitstekend werk en het interieur blijft ondanks een groot glasoppervlak meer dan behoorlijk stil. We kunnen dus stellen dat de Multipla ruimschoots aan onze verwachtingen voldoet. Te meer omdat de basisuitrusting geen echte hiaten vertoont en het prijskaartje (verkrijgbaar vanaf € 20.200) in vergelijking met monovolumes met plaats voor zes inzittenden -zoals de Opel Zafira of VW Touran- uiterst competitief is.