Fiat 500 1.4 Sport

Inleiding

Het lijkt alsof we al een eeuwigheid over de komst van de nieuwe Fiat 500 berichten, maar in realiteit heeft het model pas drie jaar geleden, op het Autosalon van Genève 2004, z'n eerste tekenen van leven vertoond. Toen stond de Trepiuno, een ultracompacte driezitter, op de Italiaanse salonvloer te pronken. De positieve reacties voor het retrorecept ‘à al Mini' waren overweldigend, maar de praktische uitwerking zou nog drie jaar op zich laten wachten. Fiat kruipt na een aantal mislukte pogingen langzaam maar zeker uit een dal, maar omdat er nog steeds zeer weinig budgettaire speelruimte is bij de Italiaanse gigant, staat de nieuweling op een bestaand platform. De compacte lijnen van het studiemodel werden rond het onderstel van de Panda getrokken. Dat is het andere succesnummer van de autobouwer in het instapsegment. De Panda is immers zowat de enige Europese budgetauto die zich weet te handhaven in een segment dat eerder door Japanners en recentelijk door Koreanen onder de voet wordt gelopen.

Dat er duchtig bij de Panda geleend wordt, hoeft niet meteen een groot nadeel te zijn. Het spaart immers in ontwikkeling, waardoor de 500 meteen met een breed motorenpalet op de markt komt. Het gaat om een 1.2 met 69pk, een 1.4 met 100pk en voorlopig één diesel, de alom gekende 1.3 JTD die goed is voor 75 paardenkrachten. Later komen er overigens nog bijzonder interessante drukgevoede tweecilinder 0,9l benzinemotoren met 90 en 110pk. Die zullen we aan te tand voelen wanneer ze op de markt verschijnen. En het verhaal is er niet mee rond. Er komt een break, een cabrio en de onvermijdelijke (want even legendarische) Abarth-versies. Een prijskraker is de 500, zoals verwacht, niet geworden. De basisversie kost meteen € 10.750, de diesel is er vanaf € 12.990 en de Sport die hier op de testbank staat wisselt al voor € 14.750 van eigenaar. Daarnaast is de optie- en accessoirelijst nog lang en niet altijd even democratisch geprijsd. U kan de 500 rond deze tijd bestellen, maar de levering is ten vroegste voor het eerste kwartaal van volgend jaar. Fiat kan de vraag nu immers al niet meer volgen...

Exterieur

De lijn van de nieuwe 500 doet ons uiteraard denken aan het iconische exemplaar uit de jaren '50 en '60. Zulks is geen toeval, want Fiat heeft heel goed begrepen dat het retrovaatje nog lang niet leeg is. Mini heeft het segment destijds zowat uitgevonden, en Fiat heeft héél goed gekeken hoe dat in z'n werk ging. Sterker nog, de 500 is van dezelfde ontwerper als de Mini. Die werd door de Italianen weggekaapt. Het koetwerk is samengesteld met lijnen die de vorm van weleer moeten oproepen. In veel gevallen wordt gehint naar kenmerken van het origineel, ook al zijn die niet aanwezig. De schuine achterklep dankte het kleintje van halverwege vorige eeuw immers aan z'n achterin geplaatste motor. Hier is het louter een stijlelement. En bij het front gaat men omgekeerd te werk. De 500 haalt al z'n koellucht van de onderbumper om z'n typerende dichte neus te verkrijgen. De 500 had in de geest van oorspronkelijke het model de nieuwe instapper van het Fiat-gamma moeten worden, maar dat is niet doorgegaan. Omdat hij op het onderstel van de Panda wordt gepast, meet hij toch nog 3,55m in de lengte, 1,63m in de breedte en 1,49m in de hoogte. Al is dat nog steeds bijzonder compact.

Over de lijnen van de ‘Nuova 500' kan je uren mijmeren. Wat evenwel als een paal boven water staat, is dat het model met succes op het gevoel speelt. De positieve reacties en bewonderende blikken waren tijdens onze testperiode dan ook niet uit de lucht. Fiat ziet daar net als Mini, waar de meerderheid van de geleverde exemplaren bol staan van de opties, de mogelijkheden van in. De uitrustingslijst is dan ook bijzonder lang en omvat behalve meer courante zaken als bekledingsopties en velgen ook tal van stripings, spiegelhuizen, badges... je kan zelfs het uitzicht van de sleutel personaliseren. En uiteraard hangt aan dat alles een prijskaartje.

Interieur

Aan de binnenzijde trekt Fiat de retro-vormgeving zeer consequent door. Dat levert tot ons plezier een zeer aantrekkelijk ogende tellerpartij op waarbij de toerenteller en de snelheidsmeter in één enkele klok zitten verwerkt. Akkoord, de afleesbaarheid van vooral de toerenteller had beter gekund, maar een kniesoor die daarover valt. De boordplank is uitgevoerd in een contrasterende kunststof die gezien het toch vrij gepeperde prijskaartje van het model, op vlak van kwaliteit maar net overeind blijft. Veel van de trendy ogende accenten, zoals de in een chroomtint uitgevoerde deurklinken, blijven overigens slechts overeind zolang je er naar kijkt en er niet aan voelt. We betreuren verder vooral de afwezigheid van een afsluitbaar handschoenkastje, maar al met al is de 500 aan de binnenzijde een best gerieflijke auto. Er is geen gebrek aan plaatsen om allerlei prulletjes in onder te brengen. En Fiat kon zich niet permitteren blind te zijn voor de gevoeligheden van de jeugd. Je kan dus probleemloos een geluidsinstallatie met MP34-functionaliteit of -nog beter- een Ipod-aansluiting uit de optielijst plukken. Verre van goedkoop, maar wel functioneel.

Op een wat horizontale stuuropstelling na -nog zo'n erfenis van de Panda- is het aan boord best aangenaam toeven. De hendels zitten waar ze horen te zitten, en het zitmeubilair is tegen z'n taak opgewassen. Wat meer zijdelingse steun was welkom geweest gezien we hier toch met de (voorlopig) sportieve topversie de baan op trokken, maar voor korte en middellange ritten voldoet de zachte zetelvulling niettemin. Wil je de 500 de stad uitjagen en langere trajecten voorschotelen, dan neemt het modelletje wraak op je onderrug. De zetels leveren daar onvoldoende steun.

De 500 beschikt over vier zitplaatsen, maar in tegenstelling tot de Panda, schikt u best geen volwassenen op de plaatsen achteraan. Ze zijn niet alleen moeilijk toegankelijk, het is er ook best krap. De koffer offert functionaliteit en inhoud aan de leuke kont van de 500. Niet alleen is die met 185l eerder klein, door de schuin aflopende achterzijde is hij eerder driehoekig van vorm wat onhandig voor de belading. De achterbank is wel neerklapbaar. Het laadvermogen zwelt dan tot maximaal 750l.

Veiligheid

De nieuwe 500 mag dan wel wat duurder zijn dan de Panda, als het op veiligheidsuitrusting aankomt, dan is dat terecht. Fiat neemt immers het voortouw in deze klasse. Dat een kleintje reeds is uitgerust met gordelspanners en ABS zijn we gewend. Fiat gooit nu niet alleen tractiecontrole in de mix, maar pakt vooral uit met een indrukwekkende collectie plofkussens. Frontale airbags zijn uiteraard standaard. Hetzelfde geldt voor laterale exemplaren en gordijnairbags, waardoor u op 6 luchtzones uitkomt. En om de knieën van de bestuurder bij een frontale impact te beschermen, monteert Fiat ook nog eens een knie-airbag. Allemaal standaard.

Toen het model eerder dit jaar door de EuroNCAP tot schroot werd herleid, haalde het kleintje dan ook zonder problemen de maximumscore van vijf sterren binnen. De 500 is op dit ogenblik de veiligste auto in z'n segment.

Rijgedrag

U kan in de 500 kiezen voor de werkijver van de 1.2l viercilinder benzinemotor, opteren voor het koppel van de 1.3 JTD met 75pk, of voor deze 100pk sterke 1.4 gaan. Die heeft als troefkaart alvast het gegeven dat hij standaard aan een zesbak gekoppeld wordt. Dat levert, gezien de prettige eigenschappen van het bakje, extra schakelplezier op. De 1.4 is onderin het regiment best soepel. Wie het vermogen wil benutten moet niettemin hoog in de toeren klimmen. Dat gaat dan gepaard met een prettige brom en zonder het minste protest van het autootje. Uiteraard is de 500, zelfs in deze uitvoering, geen rij-ijzer ‘pur sang', maar z'n pittige acceleraties verschaffen toch enig plezier. We betreuren dat de 1.4 net niet de psychologische sprinttijd van 10 tellen haalt. De versie neemt een halve tel meer voor de acceleratie naar 100km/u. Z'n normverbruik van 6,3 liter is het hoogste van het actuele 500-aanbod, maar dat is logisch. Beroer je regelmatig het gaspedaal dan wordt dat echter snel enkele liters meer. Dat willen we hem nog vergeven, maar de tankinhoud van amper 35 liter verplicht je wel om regelmatig bij de pomp te stoppen.

Het onderstel van de 500 is minder hoogtechnologisch dan we gewild hadden. De architectuur is immers die van de Panda, die vooral op betrouwbaarheid en voorspelbaarheid gericht was. Toch vinden we de aangepaste afstelling van deze Sport best aangenaam. Zelfs bij hoge snelheden - deze 500 rijdt op de optimistische teller 190 met de vingers in de neus - is er geen sprake van onstabiliteit. Dat de snelheidsmeter wat liegt is duidelijk, gezien de top van deze variant vastgesteld werd op 182 ‘echte' km/u. Wat we wel missen is snedigheid en communicatie. Dat is voor een deel aan de ophanging te wijten, maar de stuurinrichting is de grote boosdoener. De elektrische bekrachtiging geeft een zeer onthecht gevoel en noch een uitgesproken rechtuitstand, noch een sport-knop op de boordplank (die een zwaardere bekrachtiging inschakelt) verhelpen dat euvel. De 500 houdt dus niet van de limiet. Het model vertoont vooral een neutraal en voorspelbaar weggedrag.

Conclusie

Fiat is lange tijd op sterven na dood geweest. En de redding kwam niet uit de voorspelde hoek. Het waren de Punto en Stilo die de gigant uit Italië er weer bovenop moesten helpen, maar beiden faalden. De redding kwam van de Panda en Grande Punto, die beiden enthousiast onthaald werden. Fiat wil nu ook een deel van het lucratieve retro-segment. De klant is immers bereid meer geld neer te tellen voor dergelijk sympathiek ogend rollend materieel. Het succesverhaal van de Mini maakt dat duidelijk en Fiat heeft het helemaal begrepen. Daarom wordt er fors geïnvesteerd in accessoires en personaliseringsmogelijkheden. Daarmee kan u de toch al niet aanzienlijke basisprijs van € 10.750, of zelfs 14.750 voor de versie die hier op de testbank staat, aandikken.

De 1.4 Sport beschikt over 100pk en is -eerder uitzonderlijk in deze klasse- standaard aan een zesbak gekoppeld. Daarmee sprint het model naar 100km/u in 10,5 tellen en is het tot een top van 182km/u (maar veel meer op de enthousiaste teller) in staat. Toch is het geen zuivere sportieveling. Daarvoor mist de besturing snedigheid en gevoel. Het onderstel, dat van de Panda werd overgenomen, laat zich eerder als neutraal en voorspelbaar omschrijven. De retro-vormgeving domineert niet alleen het koetswerk, dat merkbaar in de smaak van het gros van de mensen valt, maar werd door Fiat consequent doorgetrokken naar het interieur. Termen als leuk, stijlvol en origineel zijn dan ook passend. Je offert helaas wat aan bruikbaarheid, want achteraan is het -in tegenstelling tot de Panda- krap zitten en ook de koffer is eerder onpraktisch. Fiat scoort dan weer op vlak van veiligheid. Vooral omdat standaard niet minder dan 7 airbags gemonteerd worden. Volgens de EuroNCAP crashtestorganisatie is de 500 dan ook de veiligste auto uit z'n segment.